Aport przedsiębiorstwa do spółki z o.o.

Możliwość wniesienia gabinetu lekarskiego aportem do spółki z o.o.

Jesteście Państwo wspólnikami niedziałającej spółki z o.o. (tzw. śpiocha) i zamiarem Państwa jest przenieść „gabinet” do spółki i prawdopodobnie prowadzić go w ramach spółki z o.o.

Krótka teza odpowiedzi: od strony prawnej istnieje możliwość wniesienia gabinetu aportem do spółki z o.o. Przedmiotem aportu byłoby przedsiębiorstwo Pana małżonki.

Małżonka prowadzi działalność gospodarczą. W sytuacji gdy przekazaniu podlegają składniki majątkowe, na których opierała się jej cała działalność gospodarcza i które zarazem umożliwiają przejęcie funkcji spełnianej za pomocą tego majątku, zachodzą podstawy do przyjęcia, że przedmiotem przekazania jest nie zorganizowana części przedsiębiorstwa, ale całe przedsiębiorstwo.

Według Kodeksu cywilnego:

„Art. 551. Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

„Art. 552. Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.”

W art. 2 pkt 27e ustawy o VAT ustawodawca zdefiniował „zorganizowaną część przedsiębiorstwa” jako organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zobacz też: Pełna nazwa przedsiębiorstwa

Wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania).

Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy tym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których wykonywaniu służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Kiedy zespół składników majątkowych może zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa

Zatem aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością, niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki będące we wzajemnych relacjach takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Warunek uznania że mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że na gruncie ustawy o VAT mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące wspomniane zadania gospodarcze.

Podstawowym warunkiem uznania, że mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jest istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest tylko zestawianiem sumarycznym poszczególnych składników, przy pomocy których w przyszłości będzie można prowadzić odrębny zakład. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić zorganizowany zespół składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką te składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu istniejącego przedsiębiorstwa. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 maja 2012 r. (sygn. II FSK 2222/09) w uzasadnieniu stwierdził, że: „definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie wymaga, aby dla uznania aportu za taką część, w jej skład musiały wchodzić wszystkie zobowiązania”. Ponadto zdaniem sądu zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna odznaczać się taką cechą jak „autonomiczność”.

W świetle powyższego oraz uzasadnionego wniosku, że małżonka ma tylko jeden gabinet dentystyczny– uważam, że nie ma mowy o tym, aby wniesiona była zorganizowana część jej przedsiębiorstwa.

Przekazanie spółce przedsiębiorstwa poprzez jego wniesienie aportem

Aport musi dotyczyć całego przedsiębiorstwa.

Samo przeniesienie przedsiębiorstwa (np.: aport przedsiębiorstwa) nie będzie skutkować automatycznym przejściem na nabywcę wszystkich praw i obowiązków związanych z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Zgodnie z Kodeksem cywilnym czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje bowiem wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej, albo z przepisów szczególnych.

W przypadku praw i obowiązków publicznoprawnych, tj. wynikających m.in. z zezwoleń, koncesji oraz licencji związanych z działalnością przedsiębiorstwa, zasadą jest, że nie przechodzą one wraz z aportem na nowy podmiot, chyba że konkretne przepisy ustawowe stanowią inaczej (wniesienie aportem nie jest przekształceniem formy prawnej). Konieczne jest zatem uzyskanie przez spółkę, do której nastąpi aport przedsiębiorstwa, nowych decyzji administracyjnych (zezwoleń, koncesji lub licencji).

Koncesji udziela się wyłącznie podmiotom, które spełniają zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo określone wymagania prawne, o których mowa w konkretnej ustawie.

W myśl powołanego przepisu czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Zezwolenia udziela się podmiotom (przedsiębiorcom), które spełniają zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo określone wymagania prawne. A przedsiębiorca to małżonka oraz sama spółka z o.o.

Jak wskazałem – w rachubę wchodzi więc (biorąc pod uwagę kwestie podatkowe) przekazanie spółce przedsiębiorstwa poprzez jego wniesienie aportem.

Dla sfinalizowania pomysłu niezbędne jest:

1. dokonanie opisu przedsiębiorstwa małżonki,
2. ustalenie wartości tego przedsiębiorstwa dla celów wniesienia aportem do spółki z o.o.,
3. dokonanie zmiany umowy spółki z o.o.,
4. zgłoszenie zmian umowy spółki do KRS (z ewentualnymi innymi zmianami).

Po wniesieniu przedsiębiorstwa aportem małżonka może zlikwidować swoją działalność. Nie należy likwidować tej działalności przed wniesieniem aportu.

Na koniec zasygnalizuję, że takie działania wywołują skutki podatkowe (podatek od czynności cywilnoprawnych, VAT, podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek dochodowy od osób prawnych).

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2012 r. sygn. II FSK 2222/09

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.