Likwidacja spółki z o.o. z długami i bez majątku

Zamknięcie spółki posiadającej zobowiązania

Przepisy Kodeksu spółek handlowych nie zakazują likwidowania spółek, które posiadają zobowiązania. Również orzecznictwo jest w tej kwestii jednolite i dopuszcza taką możliwość. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że jest możliwe wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z rejestru także wtedy, jeżeli nie ma ona majątku pozwalającego na wypełnienie w toku postępowania likwidacyjnego wszystkich jej zobowiązań i pozostaną one niezaspokojone – np. postanowienie Sądu Najwyższego z 20.09.2007 roku, sygn. akt II CSK 240/07. Postanowienie to wskazuje, że likwidacja spółki z o.o. jest ukończona wówczas, gdy w majątku spółki nie ma już żadnych składników majątkowych. Okoliczność ta zostanie stwierdzona sprawozdaniem likwidacyjnym. W konsekwencji tego możliwe jest wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z rejestru handlowego także wtedy, jeżeli nie ma ona majątku pozwalającego na wypełnienie w toku postępowania likwidacyjnego wszystkich jej zobowiązań i pozostaną one niezaspokojone.

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 282 nie określa warunków, jakie należy spełnić dla uznania likwidacji za zakończoną w rozumieniu art. 288. Art. 282 wymienia jedynie czynności jakie powinien wykonać likwidator, natomiast ich wykonanie umożliwia dopiero podział majątku spółki zgodnie z art. 286. Sąd Najwyższy stwierdził również, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że likwidacja spółki kończy się z chwilą podziału majątku.

Brak prowadzenia działalności przez spółkę

Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby utrzymywanie na rynku „martwego” podmiotu gospodarczego. Ustawodawca nie uznaje sztucznego utrzymywania spółek, które faktycznie zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej.

Odnosząc się do warunku wykreślenia z rejestru w postaci konieczności zaspokojenia wierzycieli przed wykreśleniem z rejestru, Sąd Najwyższy w postanowieniu z 5 grudnia 2003 r., sygn. akt IV CK 256/02, wskazał również, że: „Gdyby taki warunek traktować jako negatywną przesłankę wykreślenia spółki z rejestru, to w istocie oznaczałoby to utrzymanie jej bytu, mimo całkowitej utraty zdolności uczestniczenia w działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku jakichkolwiek perspektyw co do możliwości wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań. Jeżeli spółka nie pozostaje we władaniu jakichkolwiek składników majątkowych, to nie sposób w samym tylko jej istnieniu upatrywać możliwości zaspokojenia przez nią wierzycieli”.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z 18 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKN 20/96, wskazuje, że taka sytuacja: „Nie może (…) jednak stanowić przeszkody do wykreślenia z rejestru handlowego spółki niezdolnej do działania i nie mającej żadnego majątku – a więc »martwego« podmiotu gospodarczego”. Judykatura nie uznaje zatem możliwości sztucznego utrzymywania funkcjonowania podmiotów rzeczywiście nieprowadzących już działalności gospodarczej.

Trzeba mieć na uwadze, ze orzeczenia Sądu Najwyższego nie są wiążące dla sądów KRS. To, czy dany sąd rejestrowy zgodzi się na wykreślenie mającej nadal długi spółki z rejestru, czy też nie, zależy od konkretnego referendarza. Ale jeżeli wszystkie formalności zostaną spełnione, to raczej szansa na odmowę wykreślenia spółki nie jest za duża.

Co dalej z długami spółki?

UWAGA! Wykreślenie likwidowanej spółki z o.o. z rejestru przedsiębiorców nie powoduje wygaśnięcia zobowiązań. Roszczenia te w dalszym ciągu istnieją. Przy czym wierzyciele mają możliwość ich dochodzenia wyłącznie od członków zarządu lub likwidatorów spółki z o.o. Nie zaś od spółki z o.o. – wszak traci ona byt prawny oraz możliwość bycia pozwana w procesie. Traci osobowość prawną.

Całkowite umorzenie długów spółki z o.o. po jej zlikwidowaniu powodowałoby w sposób oczywisty pokrzywdzenie wierzycieli. Wskazać należy, iż powyższe stanowisko dotyczy zarówno długów prywatnych, jak i publicznych.

Za długi zlikwidowanej spółki z o.o. odpowiedzialność ponosić mogą byli członkowie zarządu lub likwidatorzy. Wskazać należy, że członkowie zarządu i likwidatorzy ponoszą solidarną odpowiedzialność ze spółką za jej długi. Po wykreśleniu likwidowanej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z rejestru przedsiębiorców jej wierzyciele, przy spełnieniu ustawowych warunków, nie muszą posiadać nawet wydanego wobec spółki z o.o. w likwidacji wyroku. Nie muszą również wykazywać, że egzekucja przeciwko likwidowanej spółce z o.o. była bezskuteczna.

Odpowiedzialność byłych członków zarządu oraz likwidatorów wierzyciele mogą dochodzić w oparciu o regulacje zawarte w art. 299 Kodeksu spółek handlowych.

Źródła:

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.