Likwidacja zawieszonej spółki z o.o. z długami

Czy zawieszoną spółkę z o.o. można zlikwidować?

Tak. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie likwiduje się samej działalności gospodarczej, lecz rozwiązuje się spółkę i przeprowadza jej likwidację. Rozwiązanie spółki następuje po zakończeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego.

Zawieszenie wykonywania działalności nie jest przeszkodą do rozpoczęcia likwidacji. Jeżeli wspólnicy chcą zakończyć istnienie spółki, mogą podjąć uchwałę o jej rozwiązaniu, powołać likwidatorów i zgłosić otwarcie likwidacji do KRS. W praktyce najczęściej likwidatorami zostają dotychczasowi członkowie zarządu, chyba że umowa spółki albo uchwała wspólników stanowi inaczej.

Ważne jest jednak rozróżnienie dwóch spraw. Likwidacja spółki służy uporządkowaniu i zakończeniu jej bytu prawnego. Nie oznacza automatycznie umorzenia długów ani zwolnienia członków zarządu z odpowiedzialności, jeżeli spełnione są przesłanki odpowiedzialności z Kodeksu spółek handlowych albo Ordynacji podatkowej.

Zobacz również: likwidacja spółki z o.o. przez S24 Gdy spółka posiada aktywa, szczegółowej procedury wymaga likwidacja spółki z o.o. z majątkiem krok po kroku.

Czy można wykreślić z KRS spółkę z o.o. z długami?

Co do zasady możliwe jest wykreślenie z KRS spółki z o.o. po przeprowadzeniu likwidacji, nawet jeżeli spółka nie spłaciła wszystkich zobowiązań, bo nie ma majątku. Likwidatorzy mają obowiązek zakończyć bieżące interesy spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. Wynika to z art. 282 § 1 k.s.h..

Jeżeli jednak po sprzedaży majątku i ściągnięciu należności nadal brakuje środków na zaspokojenie wierzycieli, samo niewykonanie zobowiązań nie musi blokować wykreślenia spółki. W postanowieniu z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II CSK 136/06, Sąd Najwyższy wskazał, że brak majątku uniemożliwiający spłatę zobowiązań nie powinien prowadzić do sztucznego utrzymywania przy życiu martwego podmiotu gospodarczego.

Nie oznacza to jednak dowolności. Likwidatorzy powinni rzetelnie udokumentować czynności likwidacyjne, stan majątku, wierzytelności, zobowiązania i sposób zakończenia spraw spółki. Jeżeli spółka jest niewypłacalna, trzeba także ocenić, czy wcześniej nie powstał obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Przy zagrożeniu niewypłacalnością przed zakończeniem działalności warto ocenić restrukturyzację spółki z o.o. zamiast upadłości.

Czynności dopuszczalne w okresie zawieszenia działalności

W okresie zawieszenia spółka nie powinna prowadzić normalnej, bieżącej działalności operacyjnej. Może jednak wykonywać czynności dozwolone przepisami Prawa przedsiębiorców, w szczególności takie, które służą zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów, przyjmowaniu należności, regulowaniu wcześniejszych zobowiązań, zbywaniu środków trwałych i wyposażenia oraz uczestniczeniu w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością sprzed zawieszenia.

Dozwolone jest także wykonywanie obowiązków nakazanych przepisami prawa. Dlatego typowe czynności likwidacyjne, takie jak zgłoszenie likwidacji, wezwanie wierzycieli, sprzedaż majątku spółki, ściąganie należności czy składanie wymaganych dokumentów, mogą mieścić się w ramach dopuszczalnych działań w czasie zawieszenia.

Przed zbyciem aktywów warto osobno sprawdzić, jak powinna wyglądać sprzedaż majątku spółki z o.o. przed likwidacją, w szczególności sposób ustalenia ceny i przeznaczenia uzyskanych środków na wierzycieli.

Jeżeli jednak w ramach likwidacji spółka miałaby faktycznie wrócić do normalnego prowadzenia działalności, zawierać nowe umowy handlowe niezwiązane z zakończeniem spraw w toku albo realizować nowe zlecenia, trzeba rozważyć wznowienie działalności. Ocena zależy od konkretnych czynności, jakie mają być wykonane.

Przeczytaj też: wykonanie usługi w czasie zawieszenia działalności

Czy trzeba odwiesić działalność przed likwidacją?

Nie zawsze. Kodeks spółek handlowych nie wprowadza wymogu uprzedniego wznowienia działalności spółki z o.o. przed podjęciem uchwały o rozwiązaniu spółki i rozpoczęciem likwidacji. Jeżeli wszystkie czynności potrzebne do zamknięcia spółki mieszczą się w katalogu czynności dopuszczalnych w okresie zawieszenia, likwidację można prowadzić bez odwieszania działalności.

W praktyce warto sprawdzić, czy spółka ma aktywne umowy, pracowników, majątek do sprzedaży, toczące się postępowania, zaległości podatkowe, niezamknięte księgi albo niezłożone deklaracje. Im więcej czynności wykracza poza samo porządkowanie spraw spółki, tym większe ryzyko, że konieczne będzie wznowienie działalności albo podjęcie dodatkowych działań formalnych.

Jak rozpocząć likwidację spółki z o.o.?

Najczęstszą podstawą rozwiązania spółki jest uchwała wspólników. Zgodnie z art. 270 Kodeksu spółek handlowych rozwiązanie spółki mogą powodować między innymi przyczyny przewidziane w umowie spółki, uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki, ogłoszenie upadłości spółki oraz inne przyczyny przewidziane prawem. W szczególnych przypadkach alternatywą jest rozwiązanie spółki z o.o. przez sąd, ale wymaga ono spełnienia ustawowych przesłanek.

Jeżeli umowa spółki została zawarta tradycyjnie, uchwała o rozwiązaniu spółki wymaga zasadniczo formy aktu notarialnego. Jeżeli spółka została założona przy wykorzystaniu wzorca umowy w systemie teleinformatycznym, w określonych przypadkach możliwe jest podjęcie uchwały w tym systemie, z użyciem wymaganych podpisów elektronicznych.

Po otwarciu likwidacji należy w szczególności:

• zgłosić otwarcie likwidacji do KRS,
• zgłosić dane likwidatorów i sposób reprezentacji spółki,
• sporządzić bilans otwarcia likwidacji,
• ogłosić rozwiązanie spółki i otwarcie likwidacji oraz wezwać wierzycieli do zgłaszania wierzytelności,
• prowadzić czynności likwidacyjne, w tym ściągać wierzytelności, spłacać zobowiązania i upłynniać majątek,
• sporządzić sprawozdania wymagane przepisami,
• po zakończeniu likwidacji złożyć wniosek o wykreślenie spółki z KRS.

Wezwanie wierzycieli i podział majątku

Likwidatorzy powinni ogłosić o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji, wzywając wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie ma znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala ustalić krąg wierzycieli i uporządkować zobowiązania spółki.

W czasie likwidacji nie wolno wypłacać wspólnikom zysków ani dzielić majątku spółki przed spłaceniem lub zabezpieczeniem wierzycieli. Majątek pozostały po zaspokojeniu albo zabezpieczeniu wierzycieli można podzielić między wspólników dopiero po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli.

Jeżeli spółka nie ma majątku, likwidatorzy nie mają czego dzielić między wspólników. Wtedy kluczowe jest prawidłowe wykazanie, że majątek spółki został ustalony, ewentualnie spieniężony, a brak spłaty zobowiązań wynika z braku środków, a nie z zaniechania likwidatorów.

Odpowiedzialność członków zarządu za długi spółki

Spółka z o.o. odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem. Wspólnicy co do zasady nie odpowiadają za długi spółki tylko dlatego, że posiadają udziały. Inaczej wygląda sytuacja członków zarządu.

Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu mogą odpowiadać solidarnie za jej zobowiązania na podstawie art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Członek zarządu może bronić się między innymi przez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzono układ, niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło nie z jego winy albo wierzyciel nie poniósł szkody.

Dlatego przy zadłużonej spółce nie wystarczy zaplanować samej likwidacji. Trzeba również ustalić, kiedy spółka stała się niewypłacalna, kto był wtedy w zarządzie, jakie działania podjęto wobec wierzycieli i czy istniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość.

Zaległości podatkowe spółki z o.o. i tytuł wobec członka zarządu

Za zaległości podatkowe spółki z o.o. członkowie zarządu mogą odpowiadać na zasadach określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność ta ma charakter osobisty i solidarny, ale nie powstaje automatycznie wyłącznie dlatego, że spółka ma zaległość podatkową.

Organ podatkowy powinien wykazać między innymi zaległość podatkową spółki, pełnienie funkcji członka zarządu w odpowiednim czasie oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Członek zarządu może bronić się przez wykazanie przesłanek uwalniających, w szczególności że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, otwarto właściwe postępowanie restrukturyzacyjne, niezgłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy albo wskazano mienie spółki pozwalające zaspokoić zaległości w znacznej części.

Jeżeli otrzymano informację, że wystawiono tytuł dotyczący zobowiązań spółki przeciwko członkowi zarządu, należy sprawdzić, czy wcześniej doręczono decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej, czy decyzja jest ostateczna oraz czy zachowano terminy do zaskarżenia. W sprawach podatkowych odwołanie od decyzji wnosi się co do zasady w terminie 14 dni od jej doręczenia, dlatego szybka reakcja ma duże znaczenie.

Czy założenie nowej spółki rozwiązuje problem?

Założenie nowej spółki z o.o. nie usuwa odpowiedzialności za długi starej spółki. Jeżeli członek zarządu ponosi odpowiedzialność osobistą, wierzyciel publicznoprawny albo prywatny może dochodzić należności z jego majątku osobistego, w tym z praw majątkowych, rachunków bankowych albo udziałów w innej spółce.

Nowa spółka może być dopuszczalnym narzędziem prowadzenia przyszłej działalności, ale nie powinna służyć pokrzywdzeniu wierzycieli. Przy przenoszeniu majątku, kontraktów lub działalności ze starej spółki do nowej trzeba zachować szczególną ostrożność, bo niektóre czynności mogą zostać zakwestionowane przez wierzycieli albo organy podatkowe.

FAQ

Czy spółkę z o.o. w zawieszeniu trzeba najpierw odwiesić, żeby ją zlikwidować?

Nie w każdym przypadku. Jeżeli czynności ograniczają się do rozwiązania spółki, zgłoszeń do KRS, wezwania wierzycieli, sprzedaży majątku i zamknięcia spraw spółki, zwykle można prowadzić likwidację bez wznowienia działalności. Wznowienie może być potrzebne, gdy spółka ma faktycznie wrócić do normalnego wykonywania działalności.

Czy sąd wykreśli spółkę z KRS, jeśli spółka nadal ma długi?

Może to zrobić, jeżeli likwidacja została prawidłowo przeprowadzona, majątek spółki został ustalony i upłynniony, a brak spłaty zobowiązań wynika z braku środków. Nie można jednak traktować likwidacji jako sposobu na ukrycie majątku albo pominięcie wierzycieli. Jeżeli po zakończeniu działalności pozostają zobowiązania, szczególnej staranności wymaga likwidacja spółki z o.o. bez majątku i z długami.

Czy wspólnik spółki z o.o. odpowiada za jej długi?

Sam status wspólnika co do zasady nie powoduje odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Ryzyko dotyczy przede wszystkim osób, które były członkami zarządu, likwidatorami albo podejmowały czynności mogące rodzić odrębną odpowiedzialność.

Co zrobić po otrzymaniu pisma z urzędu skarbowego dotyczącego długów spółki?

Trzeba ustalić, czy jest to informacja, postanowienie, decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej czy tytuł wykonawczy. Od rodzaju pisma zależą środki zaskarżenia i terminy. W sprawach podatkowych nie warto zwlekać, bo terminy na reakcję bywają krótkie.

Czy likwidator może spłacić tylko wybranych wierzycieli?

Likwidator powinien działać z należytą starannością i z poszanowaniem interesów wierzycieli. Faworyzowanie wybranych podmiotów może być ryzykowne, zwłaszcza gdy spółka jest niewypłacalna. Kolejność i sposób zaspokajania zobowiązań warto ocenić indywidualnie.

Podsumowanie

Likwidacja zawieszonej spółki z o.o. jest dopuszczalna, jeżeli zostanie przeprowadzona zgodnie z Kodeksem spółek handlowych. Nie zawsze trzeba wcześniej wznawiać działalność, ale trzeba pilnować, aby podejmowane czynności mieściły się w granicach zawieszenia i służyły zakończeniu spraw spółki.

Spółka bez majątku może zostać wykreślona z KRS mimo niespłaconych zobowiązań, ale nie zamyka to automatycznie sprawy odpowiedzialności członków zarządu. Przy długach podatkowych najważniejsze jest szybkie sprawdzenie decyzji organu, przesłanek odpowiedzialności i tego, czy we właściwym czasie podjęto działania upadłościowe albo restrukturyzacyjne.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
2. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, przepisy o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej
3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 116
4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II CSK 136/06

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.