Opłacalne prowadzenie firm w dwóch krajach

Ustalenie rezydencji podatkowej

W przedstawionej przez Pana sprawie w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii rezydencji podatkowej. Na gruncie prawa polskiego kwestie te reguluje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 3 ust. 1–1a ustawy PIT „osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym”.

Z przedstawionego przez Pana opisu sprawy wynika, że od przyszłego roku planuje Pan na stałe przeprowadzić się do USA. Jak zatem rozumiem, nie będzie Pan przebywał w Polsce dłużej niż 183. Również Pana ośrodek interesów życiowych będzie się od przyszłego roku znajdował w USA. W rezultacie na gruncie polskiego prawa nie będzie Pan traktowany jako rezydent podatkowy i nie będzie Pan podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Zobacz też: Czy można mieszkać bez meldunku

Prowadzenie firmy w Polsce przez osobę mieszkającą w USA

Z uwagi jednak na prowadzone w Polsce przedsiębiorstwo będzie Pan jednak uznany za nierezydenta, który podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W myśl bowiem art. 3 ust. 2a–2b ustawy PIT „osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). Za dochody osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez nierezydentów uważa się w szczególności dochody (przychody) z działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład”.

Przeczytaj też: Podwójnie zapłacona faktura

Czym jest zagraniczny zakład?

Następnie należy wyjaśnić, czym jest zagraniczny zakład. Definicję tego pojęcia zawiera art. 5a pkt 22 ustawy PIT, gdzie czytamy, że „zagraniczny zakład oznacza:

• stałą placówkę, poprzez którą podmiot mający miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, a w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabrykę, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych,
• osobę, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje”.

Podsumowując powyższe, jeżeli od przyszłego roku będzie Pan miał stałe miejsce zamieszkania na terytorium USA (w rozumieniu przepisów prawa podatkowego a nie przepisów wizowych czy meldunkowych), to przedsiębiorstwo znajdujące się w Polsce będzie uznane za zagraniczny zakład. Ta polska firma będzie uważana za zagraniczny zakład również w przypadku, gdy nie otworzy Pan innej działalności w USA lub też otworzy działalność w USA, ale w innym zakresie. W tym przypadku okoliczności te nie są istotne – polskie przedsiębiorstwo będzie uznane za zagraniczny zakład. Również w przypadku, gdy ustanowi Pan w Polsce przedstawiciela, który będzie w Pana imieniu tą firmę prowadził, przyjmuje się, że mamy do czynienia z zagranicznym zakładem.

Zobacz również: Praca dla angielskiej firmy w Polsce

Nierezydent osiągający dochody z działalności gospodarczej na terytorium RP

W dalszej kolejności rozważmy kwestię opodatkowania. Do tej porty ustaliliśmy, że będzie Pan nierezydentem, który na terytorium RP będzie osiągał dochody z działalności gospodarczej poprzez zakład zagraniczny położony w Polsce. Zatem będzie Pan podlegał ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce z tytułu prowadzenia tej działalności. Zgodnie z art. 4a ustawy PIT przepis stosuje się z uwzględnieniem ratyfikowanym umów międzynarodowych. Dlatego też należy sięgnąć do umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r.

Zgodnie z art. 8 umowy „zyski z przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa powinny być opodatkowane tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Umawiającym się Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi. Przy ustalaniu zysków zakładu dopuszcza się odliczenie nakładów ponoszonych dla tego zakładu, włącznie z kosztami zarządzania i ogólnymi kosztami administracyjnymi, niezależnie od tego, czy powstały w tym państwie, w którym leży zakład, czy gdzie indziej”. W rezultacie zysk wypracowany przez przedsiębiorstwo znajdujące się w Polsce będzie podlegał opodatkowaniu w Polsce na polskich zasadach. Z tego zysku będzie się Pan musiał rozliczyć z polskim urzędem skarbowym.

Przeczytaj również: Firma w Polsce miejsce zamieszkania za granicą

Unikanie podwójnego opodatkowania

Jednak w takim przypadku zastosowanie znajdzie metoda unikania podwójnego opodatkowania. Jak stanowi art. 20 ust. 2 umowy międzynarodowej, zgodnie z postanowieniami prawa Stanów Zjednoczonych i z zachowaniem przewidzianych w nim ograniczeń (z uwzględnieniem dokonywanych zmian bez naruszenia podstawowych zasad) Stany Zjednoczone zezwolą obywatelom lub osobom mającym miejsce zamieszkania lub siedzibę w Stanach Zjednoczonych na zaliczenie na poczet podatku w Stanach Zjednoczonych odpowiednich kwot podatku zapłaconego w Polsce.

Jest to tzw. metoda proporcjonalnego odliczenia, która polega, że od podatku, który będzie Pan zobowiązany do zapłaty w USA, może Pan odliczyć podatek zapłacony w Polsce (szczegółowe kwestie w zakresie rozliczania reguluje amerykańskie prawo podatkowe, w zakresie którego nie udzielamy odpowiedzi).

Przeprowadzka do USA i pozostawienie funkcjonującej firmy w Polsce - podatki

Podsumowując powyższe rozważania, w momencie przeprowadzki do USA stanie się Pan amerykańskim rezydentem podatkowym. Firma, która pozostanie w Polsce, będzie traktowana jako zagraniczny zakład położony w Polsce, a zyski wypracowane przez ten zakład będą opodatkowane w Polsce. Zysk przedsiębiorstwa trzeba będzie rozliczyć przed polskim urzędem skarbowym. Jeżeli otworzy Pan w USA działalność gospodarczą lub zatrudni się na umowę o pracę, to od podatku, który zapłaci Pan w USA, będzie Pan mógł odliczyć podatek zapłacony w Polsce (metoda proporcjonalnego odliczenia).

Wskazać należy, że ustanowienie pełnomocnika w kraju do prowadzenia firmy czy nawet zmiana formy działalności firmy niewiele zmieni w powyższej analizie. Nadal taka firma znajdująca się w Polsce będzie traktowana jako zagraniczny zakład, którego zyski będą opodatkowane w Polsce. Inaczej sytuacji będzie się przedstawiać, jeżeli zlikwiduje Pan firmę w Polsce i całą działalność będzie Pan prowadził poprzez amerykańskie przedsiębiorstwo. Wtedy naturalnie nie wystąpi w Polsce zagraniczny zakład, a zysk wypracowany przez firmę znajdującą się w USA będzie w całości opodatkowany w USA zgodnie z tamtejszymi przepisami.

W konsekwencji kwestia, czy utrzymywanie przedsiębiorstwa w Polsce jest opłacalne, zależy tak naprawdę od czynników ekonomicznych oraz uregulowań podatkowych. Utrzymywanie firmy w Polsce wiąże się bowiem z określonymi obowiązkami podatkowymi oraz ze znanymi Panu polskimi podatkami. Możliwe, że podatki w USA są bardziej przystępne dla przedsiębiorców i rozliczenie podatku również będzie prostsze, ponieważ będzie Pan rozliczał podatek wyłącznie w USA.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.