Nieformalna spółka, formalne problemy, jak odzyskać swoje pieniądze?

Na czym właściwie polegała ta „spółka”?

Domyślam się, że przed sporządzeniem przesłanego dokumentu, a także przed przesłaniem koleżance kwoty pieniędzy nie konsultowała go Pani z prawnikiem. Proszę w przyszłości, jeżeli będzie Pani chciała zainwestować w coś pieniądze, zasięgnąć uprzedniej porady prawnej.

Rozumiem, że intencją Pań było utworzenie spółki cywilnej. Zgodnie z art. 860 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (K.c.):

§ 1. Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

§ 2. Umowa spółki powinna być stwierdzona pismem.

Zawarcie umowy spółki cywilnej w odróżnieniu od zawarcia umowy spółki prawa handlowego nie wywołuje skutku prawnego w postaci powstania odrębnego od wspólników podmiotu prawa. Spółka cywilna nie posiada tym samym zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych, zdolności sądowej ani zdolności upadłościowej czy wekslowej. Poprzez zawarcie umowy spółki strony tworzą co najmniej dwustronny stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym, a samą umowę sklasyfikować można jako nazwaną, konsensualną, zobowiązującą lub zobowiązująco-rozporządzającą, przysparzającą, kauzalną, losową i pod warunkiem wniesienia wkładów do spółki – odpłatną. Wspólny cel gospodarczy polega co do zasady na osiąganiu korzyści majątkowej i jest pojęciem szerszym niż prowadzenie działalności gospodarczej, którą kwalifikuje się przy użyciu nie tylko kryterium zarobkowości, lecz także zorganizowania i ciągłości. Uznaje się przy tym, że korzyść majątkowa może dotyczyć realizacji przedsięwzięcia, które choć nie generuje zysku wprost, prowadzi do zaspokojenia interesu majątkowego wspólników (np. przez obniżenie kosztów wspólnie wykonywanej inwestycji).

Zarówno treść, jak i forma zawarcia umowy spółki cywilnej implikują możliwość kwalifikacji pewnych umów nienazwanych funkcjonujących w obrocie gospodarczym jako umowy spółki cywilnej. Taka kwalifikacja możliwa jest po zbadaniu treści stosunku prawnego i powinna być dokonywana każdorazowo ad casu. Stwierdzenie, że dana umowa jest w istocie wariantem konstrukcyjnym spółki cywilnej, powoduje bowiem doniosłe konsekwencje dla jej stron, zarówno na gruncie podatkowym, jak i majątkowym (przykładowo współwłasność łączna majątku spółki cywilnej czy ustawowe określenie podziału zysku osiąganego w ramach spółki). W obrocie funkcjonuje szereg umów, które mogą funkcjonować jako wariant konstrukcyjny umowy spółki. Należą do nich m.in. umowa konsorcjum, umowa spółki cichej oraz partnerska umowa majątkowa.

Dlaczego formalności mają znaczenie?

Umowa wymaga podpisów tylko osób, które tworzą spółkę. Także żadnych świadków się nie bierze do podpisania tej umowy.

W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, niestety, działalność była i jest na Pani koleżankę. Brak wzmianki o tym, aby została powołana spółka cywilna. Wtedy również Pani musiałaby zarejestrować działalność gospodarczą.

Czy można egzekwować wcześniejszy zwrot pieniędzy?

Jeżeli ma Pani dokument, z którego wynika, że koleżanka zobowiązuje się do zwrotu pieniędzy, które Pani zainwestowała, i został określony termin zwrotu, to musi Pani czekać do upływu tego terminu, a jeżeli pieniądze nie zostaną zwrócone, powinna Pani pozwać koleżankę. Niestety, nie przysługują Pani żadne prawa do tzw. spółki, bo tak naprawdę ta spółka nigdy nie powstała.

Jakie działania może Pani teraz podjąć?

Może Pani próbować wnieść pozew o ustalenie istnienia spółki cywilnej, wtedy będzie Pani mogła uczestniczyć w zyskach i stratach za okres pomiędzy zawarciem umowy, którą Pani przesłała, a drugiej umowy, w której Pani koleżanka zobowiązała się do zwrotu środków.

Źródła:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.