Sprzedaż rękodzieła na targach – kiedy trzeba założyć firmę?

Na czym polega problem prawny przy sprzedaży rękodzieła na targach

Osoba, która wykonuje świece, dekoracje, ceramikę, biżuterię, tekstylia, kartki, ozdoby albo inne wyroby z przeznaczeniem do regularnej sprzedaży, zazwyczaj prowadzi aktywność zarobkową we własnym imieniu. Jeżeli sprzedaż jest zorganizowana i powtarzalna, może spełniać cechy działalności gospodarczej określone w art. 3 Prawa przedsiębiorców. Nie oznacza to jednak, że od pierwszego stoiska na jarmarku trzeba mieć wpis w CEIDG.

Prawo przewiduje wyjątek dla drobnej aktywności osób fizycznych. Jeżeli spełniasz warunki działalności nierejestrowanej, możesz sprzedawać własne rękodzieło bez rejestrowania jednoosobowej działalności gospodarczej. Forma sprzedaży sama w sobie nie przesądza sprawy: możesz sprzedawać na targu, kiermaszu, jarmarku, przez media społecznościowe czy przyjmować pojedyncze zamówienia. Wszystkie te przychody z tej samej działalności trzeba jednak uwzględniać przy pilnowaniu ustawowego limitu.

Trzeba też odróżnić działalność nierejestrowaną od zwykłego wyprzedawania prywatnego majątku. Sporadyczna sprzedaż własnych używanych rzeczy, których nie kupiono ani nie wytworzono z zamiarem odsprzedaży, może w ogóle nie mieć charakteru działalności zarobkowej. Inaczej wygląda sytuacja osoby, która świadomie produkuje kolejne wyroby po to, aby wystawiać je na sprzedaż.

Jakie przepisy i obowiązki mają znaczenie

Kiedy można sprzedawać rękodzieło jako działalność nierejestrowaną

W 2026 r. działalność osoby fizycznej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, jeżeli jej przychód należny nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia oraz osoba ta w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. Przy minimalnym wynagrodzeniu 4 806 zł limit wynosi więc 10 813,50 zł na kwartał.

Możliwość korzystania z działalności nierejestrowanej nie dotyczy działalności wykonywanej w ramach spółki cywilnej. Nie można też opierać się na tym wyjątku, jeżeli dany rodzaj działalności wymaga koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Przy zwykłym rękodziele problem ten często nie występuje, ale rodzaj produktu może uruchamiać odrębne wymagania, na przykład sanitarne, produktowe lub związane z bezpieczeństwem.

Od 2026 r. nie obowiązuje już dawny miesięczny próg 75% minimalnego wynagrodzenia. Limit jest kwartalny. To istotne zwłaszcza przy sprzedaży sezonowej: wyższy przychód podczas jednego jarmarku nie powoduje jeszcze obowiązku rejestracji, jeśli łączny przychód należny w danym kwartale nie przekroczy ustawowej kwoty.

Jak liczyć przychód do limitu

Do limitu działalności nierejestrowanej liczy się przychód należny, czyli kwoty, które należą ci się od klientów, nawet jeśli nie zostały jeszcze faktycznie zapłacone. Od przychodu należnego odejmuje się wartość zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Nie pomniejsza się natomiast limitu o koszt materiałów, opłatę za stoisko, paliwo, prowizję organizatora targów czy koszt terminala płatniczego.

To jedna z najczęstszych pułapek. Jeżeli w kwartale sprzedałeś wyroby za 11 000 zł, a materiały kosztowały 5 000 zł, nie możesz uznać, że do limitu liczy się tylko 6 000 zł dochodu. Dla limitu liczy się przychód należny, a nie zysk.

Dla podatku dochodowego reguła jest inna. W działalności nierejestrowanej przychodem podatkowym są co do zasady kwoty faktycznie otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika. Dlatego ewidencja powinna pozwalać odróżnić kwoty należne potrzebne do kontroli limitu od kwot faktycznie otrzymanych potrzebnych do rozliczenia PIT.

Co powinien zrobić sprzedawca rękodzieła krok po kroku

1. Sprawdź, czy w ogóle możesz korzystać z działalności nierejestrowanej

Przed pierwszą sprzedażą ustal, czy w ostatnich 60 miesiącach wykonywałeś działalność gospodarczą, czy planowana aktywność nie jest prowadzona w ramach spółki cywilnej oraz czy rodzaj wyrobów nie wymaga szczególnego zezwolenia, koncesji albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Sama nazwa „rękodzieło” nie wystarcza do oceny, bo inne wymagania mogą dotyczyć na przykład kosmetyków, żywności, zabawek czy produktów o szczególnych właściwościach.

2. Prowadź ewidencję od pierwszego dnia sprzedaży

Nawet przy niewielkiej skali sprzedaży prowadź prostą ewidencję sprzedaży. Powinna pozwalać ustalić co najmniej datę sprzedaży, kwotę należną i narastającą sumę przychodów w kwartale. Przy sprzedaży na kilku targach nie prowadź osobnych limitów dla każdego wydarzenia. Sumujesz całą sprzedaż objętą działalnością nierejestrowaną.

Przechowuj też faktury, paragony i inne dowody zakupu materiałów, opłat za stoisko, opakowań, przesyłek czy narzędzi, jeżeli wydatki mają związek z osiąganiem przychodu. Mogą mieć znaczenie przy rozliczeniu rocznego dochodu.

3. Sprawdź kasę fiskalną niezależnie od limitu CEIDG

Sprzedaż na targach jest najczęściej sprzedażą na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Z tego powodu trzeba osobno sprawdzić przepisy o kasach rejestrujących. Co do zasady rozporządzenie przewiduje zwolnienie związane z limitem 20 000 zł sprzedaży na rzecz konsumentów i rolników ryczałtowych, a przy rozpoczęciu takiej sprzedaży w trakcie roku limit ustala się proporcjonalnie do okresu jej wykonywania.

Niektóre towary i usługi są jednak wyłączone ze zwolnień. Dlatego nie wolno zakładać, że działalność nierejestrowana automatycznie oznacza brak kasy fiskalnej. Te dwa limity służą innym celom i są liczone według innych przepisów.

4. Pilnuj momentu przekroczenia limitu

Jeżeli w trakcie kwartału przychód należny przekroczy 10 813,50 zł, działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie. Nie czekasz do końca kwartału ani do kolejnego miesiąca. Od tej daty trzeba traktować aktywność jak działalność gospodarczą, a wniosek o wpis do CEIDG złożyć w terminie 7 dni.

5. Przygotuj rejestrację w CEIDG, jeśli limit jest blisko

Jeżeli wiesz, że kolejny targ prawdopodobnie spowoduje przekroczenie limitu, warto wcześniej przygotować dane do rejestracji. Przy jednoosobowej działalności trzeba między innymi wskazać nazwę firmy zawierającą imię i nazwisko, adres do doręczeń, ewentualne miejsce wykonywania działalności, właściwe kody PKD 2025 oraz formę opodatkowania. Przy rękodziele właściwy kod PKD zależy od rodzaju wytwarzanych produktów i sposobu sprzedaży, dlatego nie ma jednego uniwersalnego kodu dla wszystkich twórców.

Wniosek do CEIDG można złożyć online. Informacje z wpisu trafiają między innymi do urzędu skarbowego i ZUS, a w ramach procesu można również przygotować odpowiednie zgłoszenia ubezpieczeniowe. Jeżeli spełniasz warunki, po rozpoczęciu działalności gospodarczej może być dostępna ulga na start, która przez pierwsze 6 miesięcy zwalnia z obowiązkowych składek społecznych, ale nie ze składki zdrowotnej.

Jeżeli rejestracja ma nastąpić w szczególnej sytuacji osobistej, na przykład podczas chorobowego, zasady warto sprawdzić osobno. Zobacz także: czy można założyć firmę na zwolnieniu lekarskim?.

Ryzyka podatkowe, rejestrowe i konsumenckie

PIT z działalności nierejestrowanej

Dochody z działalności nierejestrowanej rozlicza się w zeznaniu PIT-36 składanym od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Wykazuje się przychód, koszty i dochód, a dochód podlega opodatkowaniu według skali podatkowej. W trakcie roku nie ma obowiązku wpłacania miesięcznych zaliczek na PIT z tego tytułu.

Udokumentowane wydatki związane z uzyskiwaniem przychodu mogą być kosztami podatkowymi. Przy rękodziele mogą to być w szczególności materiały, opakowania, opłaty targowe czy inne wydatki pozostające w związku z działalnością. Trzeba jednak zachować dowody ich poniesienia.

VAT może być odrębnym obowiązkiem

Działalność nierejestrowana może być działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. W 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi co do zasady 240 000 zł sprzedaży rocznie, a przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku stosuje się odpowiednią proporcję. W przypadku typowej drobnej sprzedaży rękodzieła limit działalności nierejestrowanej jest znacznie niższy, dlatego najczęściej sprzedawca mieści się także w zwolnieniu z VAT.

Nie jest to jednak reguła bez wyjątków. Ustawa o VAT wyłącza zwolnienie podmiotowe dla określonych czynności. Jeżeli sprzedajesz nietypowe towary, prowadzisz sprzedaż w szczególnym modelu albo łączysz rękodzieło z innymi usługami, trzeba sprawdzić, czy nie występuje wyjątek wymagający wcześniejszej rejestracji do VAT.

Kasa fiskalna może pojawić się jeszcze przed obowiązkiem CEIDG

To praktycznie ważne przy regularnych targach. Teoretycznie możesz w kolejnych kwartałach pozostawać poniżej 10 813,50 zł, a jednocześnie przekroczyć roczny limit zwolnienia z kasy fiskalnej wynoszący co do zasady 20 000 zł sprzedaży na rzecz konsumentów i rolników ryczałtowych. Wtedy trzeba ocenić moment utraty zwolnienia z kasy według rozporządzenia, niezależnie od tego, że nadal korzystasz z działalności nierejestrowanej.

Prawa konsumenta i bezpieczeństwo produktów

Brak wpisu do CEIDG nie oznacza, że można pominąć obowiązki wobec kupujących. Przy działalności nierejestrowanej trzeba respektować prawa konsumentów, w tym zasady dotyczące zgodności towaru z umową, reklamacji i informacji o sprzedawcy. Na żądanie kupującego mogą też powstać obowiązki związane z wystawieniem rachunku lub faktury.

Przy sprzedaży na stoisku nie ma jednej automatycznej zasady dotyczącej 14-dniowego zwrotu pełnowartościowego towaru. Znaczenie ma między innymi to, czy umowa została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów konsumenckich, czy poza nim, oraz w jaki sposób doszło do sprzedaży. Jeżeli przyjmujesz zamówienia przez internet, telefon lub media społecznościowe, mogą dojść dodatkowe obowiązki właściwe dla umów zawieranych na odległość. Przy rzeczy wykonanej według specyfikacji klienta prawo odstąpienia może podlegać ustawowemu wyłączeniu, ale nie znosi to odpowiedzialności za niezgodność towaru z umową.

Ręczne wykonanie produktu nie zwalnia również z wymagań bezpieczeństwa. Inne obowiązki mogą dotyczyć na przykład zabawek, kosmetyków, żywności, produktów mających kontakt z żywnością czy wyrobów wymagających szczególnego oznakowania. Przed wejściem na targ warto więc sprawdzić nie tylko CEIDG, lecz także przepisy właściwe dla konkretnego produktu.

Najczęstsze pytania o rękodzieło i sprzedaż na targach

Czy jeden lub dwa jarmarki w roku wymagają założenia firmy?

Nie ma przepisu, który uzależnia obowiązek rejestracji od samej liczby targów. Jeśli sprzedaż ma charakter zarobkowy, ale spełniasz warunki działalności nierejestrowanej, możesz działać bez CEIDG. Trzeba natomiast kontrolować łączny przychód należny i pozostałe obowiązki.

Czy limit 10 813,50 zł obowiązuje miesięcznie?

Nie. Od 1 stycznia 2026 r. limit działalności nierejestrowanej jest kwartalny i wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. jest to 10 813,50 zł na kwartał.

Czy do limitu odejmuję koszt materiałów i opłatę za stoisko?

Nie. Dla oceny prawa do działalności nierejestrowanej liczy się przychód należny, a nie dochód. Koszty mogą mieć znaczenie przy rocznym rozliczeniu PIT, ale nie obniżają limitu 10 813,50 zł.

Czy mogę przyjmować płatności gotówką i kartą bez firmy?

Tak, sama forma płatności nie decyduje o obowiązku wpisu do CEIDG. Trzeba jednak sprawdzić odrębne zasady kasy fiskalnej i prowadzić ewidencję pozwalającą prawidłowo ustalić sprzedaż oraz limit działalności nierejestrowanej.

Co jeśli przekroczę limit ostatniego dnia kwartału?

Przekroczenie nawet ostatniego dnia kwartału powoduje, że działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia przekroczenia. Termin 7 dni na złożenie wniosku do CEIDG biegnie od tego dnia. Zakończenie kwartału nie kasuje skutku przekroczenia.

Czy mogę zarejestrować firmę wcześniej, mimo że nie przekroczyłem limitu?

Tak. Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może dobrowolnie złożyć wniosek do CEIDG. Od dnia wskazanego we wniosku działalność staje się działalnością gospodarczą. Może to być rozsądne, gdy planujesz większe targi, stałe zamówienia, współpracę B2B albo rozwój sprzedaży internetowej i wiesz, że limit szybko przestanie wystarczać.

Podsumowanie i rekomendowane działania

Przy sprzedaży rękodzieła najpierw ustal, czy masz prawo do działalności nierejestrowanej, a następnie pilnuj przychodu należnego w każdym kwartale. W 2026 r. granicą jest 10 813,50 zł. Nie odkładaj analizy do końca roku, bo przekroczenie limitu w trakcie targu wywołuje skutek od dnia przekroczenia i uruchamia 7-dniowy termin na wpis do CEIDG.

Równolegle kontroluj kasę fiskalną, VAT, dokumentację kosztów, prawa konsumenta i wymagania właściwe dla konkretnego rodzaju rękodzieła. Dzięki temu unikniesz sytuacji, w której formalnie nadal mieścisz się w działalności nierejestrowanej, ale pomijasz inny obowiązek podatkowy lub sprzedażowy.

Źródła

• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, w szczególności art. 3 i art. 5.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – przepisy dotyczące działalności nierejestrowanej.
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w szczególności przepisy o zwolnieniu podmiotowym z VAT.
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta.
• Oficjalne informacje serwisów Biznes.gov.pl, podatki.gov.pl i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące działalności nierejestrowanej, rejestracji CEIDG i ubezpieczeń przedsiębiorców – stan na 2026 r.

Potrzebujesz indywidualnej odpowiedzi? Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.