• Data: 2025-12-08 • Autor: Adam Dąbrowski
Prowadzę spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Pod koniec października 2023 roku zapadł wyrok zaoczny przeciwko spółce, któremu nadano klauzulę natychmiastowej wykonalności. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, gdyż został złożony sprzeciw i wyznaczono rozprawę na czerwiec 2024 r. Jednocześnie spółka nie wypłaciła wynagrodzenia jednemu z pracowników za październik, listopad i grudzień 2023 roku. Powodem była blokada rachunków firmowych przez komornika. W marcu 2024 r. został złożony wniosek o upadłość spółki, ale oczekuje on na uiszczenie opłaty i zaliczki. Pojawiło się pytanie, czy termin złożenia wniosku o upadłość był właściwy oraz czy wyrok z klauzulą natychmiastowej wykonalności można traktować jak wierzytelność, mimo że nie jest prawomocny.
.jpg)
Zgodnie z art. 477² § 1 k.p.c., sąd w sprawach z zakresu prawa pracy nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części odpowiadającej jednomiesięcznemu wynagrodzeniu pracownika. Oznacza to, że choć wyrok nie jest prawomocny, można go egzekwować przez komornika. Rygor natychmiastowej wykonalności ma na celu ochronę interesów pracownika i umożliwia mu szybkie dochodzenie należności.
Roszczenie pracownika o wypłatę wynagrodzenia jest wymagalne w dniu następnym po terminie wypłaty. Jeśli np. terminem wypłaty był 10. dzień miesiąca, to od 11. dnia następującego miesiąca pracownik ma wymagalną wierzytelność wobec spółki. Oznacza to, że w opisanej sytuacji wynagrodzenia stały się wymagalne odpowiednio:
za październik – 11 listopada,
za listopad – 11 grudnia,
za grudzień – 11 stycznia.
Wyrok sądu pracy nie tworzy samego obowiązku zapłaty, lecz potwierdza już istniejącą wierzytelność. Dlatego nawet jeśli wyrok jest nieprawomocny, to wierzytelność pracownika należy uznać za wymagalną.
Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h., członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Mogą się jednak zwolnić z tej odpowiedzialności, jeśli wykażą, że:
we właściwym czasie złożyli wniosek o ogłoszenie upadłości,
wszczęto postępowanie restrukturyzacyjne,
brak wniosku o upadłość nie był ich winą,
lub wierzyciel nie poniósł szkody, bo i tak nie mógłby zostać zaspokojony.
Pojęcie „właściwego czasu” nie jest ściśle zdefiniowane. Przyjmuje się, że jest to moment, w którym spółka jest już niewypłacalna, ale posiada jeszcze majątek pozwalający na choćby częściowe zaspokojenie wierzycieli.
Prawo upadłościowe nakłada na zarząd obowiązek zgłoszenia wniosku w terminie 30 dni od dnia, w którym spółka stała się niewypłacalna (art. 21 prawa upadłościowego). Niewypłacalność zachodzi, jeśli spółka nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W przedstawionej sytuacji oznacza to, że stan niewypłacalności należało uznać najpóźniej w styczniu 2024 roku, a termin 30 dni minął w lutym 2024 r. Wniosek złożony w marcu był więc spóźniony.
Złożenie wniosku o upadłość w marcu 2024 r. nie było dokonane we właściwym czasie, ponieważ obowiązek taki powstał już w lutym. Wyrok z rygorem natychmiastowej wykonalności, choć nieprawomocny, potwierdza istnienie wierzytelności i umożliwia jej egzekwowanie. Członkowie zarządu, aby zwolnić się z odpowiedzialności, muszą wykazać, że działali z należytą starannością i podjęli odpowiednie kroki prawne we właściwym czasie.
Przykład 1
Spółka nie wypłaciła pracownikowi wynagrodzenia przez trzy miesiące, a zarząd złożył wniosek o upadłość dopiero po czterech miesiącach. Sąd może uznać, że wniosek został złożony za późno, a członkowie zarządu poniosą odpowiedzialność osobistą.
Przykład 2
Zarząd złożył wniosek o upadłość w terminie, ale nie uiścił wymaganej opłaty sądowej, przez co wniosek został zwrócony. W takiej sytuacji przyjmuje się, że wniosku w ogóle nie złożono, a zarząd nie może powoływać się na dochowanie terminu.
Przykład 3
Spółka w dobrej kondycji finansowej przestała wypłacać pensje z powodu blokady rachunku. Mimo że miała majątek, faktyczne niewykonywanie zobowiązań powoduje powstanie stanu niewypłacalności, co obliguje zarząd do złożenia wniosku o upadłość.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy w zakresie prawa spółek, upadłości czy odpowiedzialności członków zarządu, skontaktuj się z nami. Oferujemy profesjonalne porady prawne dostosowane do Twojej sprawy.
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Adam Dąbrowski
Radca prawny.
Zapytaj prawnika