Firma zarejestrowana pod cudzym adresem

Czy można zarejestrować firmę pod cudzym adresem?

Obecnie wpis jednoosobowej działalności gospodarczej do CEIDG nie jest już regulowany ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Zasady dotyczące CEIDG wynikają przede wszystkim z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy.

Przedsiębiorca podaje we wniosku między innymi adres do doręczeń oraz adresy związane z działalnością, na przykład adres stałego miejsca wykonywania działalności albo dodatkowego miejsca wykonywania działalności. Powinien mieć tytuł prawny do nieruchomości wskazanej we wpisie. Takim tytułem może być w szczególności własność, współwłasność, najem, dzierżawa, użyczenie albo inna skuteczna zgoda osoby uprawnionej do dysponowania lokalem.

W praktyce przy samym wpisie organ nie bada z urzędu dokumentów własności ani nie pyta wszystkich współwłaścicieli o zgodę. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca może dowolnie wpisywać cudze adresy. Jeżeli nie ma żadnej podstawy do korzystania z adresu, wpis może zostać zakwestionowany, a przedsiębiorca może zostać wezwany do wykazania tytułu prawnego albo zmiany danych.

Czy zgoda męża wystarczyła?

To zależy od stanu prawnego domu oraz od tego, co rzeczywiście ustalono między mężem a pasierbem. Jeżeli nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków, a pasierb miał faktycznie korzystać z domu lub jego części na potrzeby działalności, sprawa może dotyczyć zarządu majątkiem wspólnym. Przy czynnościach dotyczących oddania nieruchomości do używania znaczenie mogą mieć przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o zgodzie drugiego małżonka.

Jeżeli natomiast pasierb tylko wpisał adres, nie prowadzi tam działalności, nie odbiera tam korespondencji i nie ma żadnej umowy, to trudno mówić o realnym tytule prawnym do korzystania z nieruchomości. W takiej sytuacji właściciel lub współwłaściciel może żądać zaprzestania posługiwania się adresem.

Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego właściciel może korzystać z rzeczy i rozporządzać nią w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Sam wpis w CEIDG nie pozbawia Pani ani męża własności domu, nie ustanawia na rzecz pasierba prawa do nieruchomości i nie tworzy hipoteki.

Jak odkręcić wpis firmy pod adresem domu?

Najpierw warto sprawdzić aktualny wpis przedsiębiorcy w CEIDG i ustalić, czy adres nadal figuruje jako adres do doręczeń, adres stałego miejsca wykonywania działalności albo adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności. Jeżeli wpis jest nadal aktualny, praktyczne działania są następujące:

• wysłać do pasierba pisemne wezwanie do niezwłocznej zmiany danych w CEIDG i zaprzestania posługiwania się adresem domu,
• wskazać, że nie wyraża Pani zgody na używanie adresu, a pasierb nie ma od Pani tytułu prawnego do nieruchomości,
• zachować dowód nadania i doręczenia wezwania,
• zawiadomić CEIDG o możliwie nieprawidłowym wpisie i dołączyć dokumenty potwierdzające Pani uprawnienia do nieruchomości, na przykład odpis księgi wieczystej lub akt notarialny,
• jeżeli przychodzą pisma do pasierba, nie otwierać cudzej korespondencji, lecz odsyłać ją z adnotacją, że adresat nie mieszka albo nie prowadzi działalności pod tym adresem.

Właściciel nieruchomości zwykle nie składa prostego wniosku o samodzielne wykreślenie cudzego wpisu tak, jakby był przedsiębiorcą. Może jednak zawiadomić organ prowadzący CEIDG, że przedsiębiorca nie ma tytułu prawnego do wskazanego adresu. Dalej organ może wezwać przedsiębiorcę do wyjaśnień, wykazania tytułu prawnego albo aktualizacji wpisu.

Czy właściciele odpowiadają za długi firmy pasierba?

Nie. Sam fakt wpisania działalności gospodarczej pod adresem Pani domu nie powoduje, że Pani albo mąż stają się odpowiedzialni za długi pasierba. Za zobowiązania z działalności gospodarczej odpowiada przedsiębiorca, czyli osoba, która działalność prowadzi.

Odpowiedzialność właścicieli domu mogłaby powstać tylko na odrębnej podstawie prawnej, na przykład gdyby:

• poręczyli Państwo kredyt, pożyczkę albo inne zobowiązanie pasierba,
• ustanowili Państwo hipotekę na nieruchomości dla zabezpieczenia jego długu,
• przystąpili Państwo do długu lub podpisali umowę jako współdłużnicy,
• byli Państwo wspólnikami spółki cywilnej lub innej struktury, z której wynika odpowiedzialność za zobowiązania,
• w przyszłości doszłoby do dziedziczenia po pasierbie i spadkobierca nie podjąłby właściwych decyzji spadkowych.

Jeżeli żadna z takich sytuacji nie wystąpiła, wierzyciel pasierba nie może żądać od Pani zapłaty tylko dlatego, że adres działalności pokrywa się z adresem Pani domu.

Komornik pod adresem firmy

Najbardziej praktycznym ryzykiem jest korespondencja urzędowa, pisma od wierzycieli albo wizyta komornika. Jeżeli wierzyciel wskaże adres z CEIDG, komornik może próbować ustalić, czy dłużnik przebywa pod tym adresem albo czy znajdują się tam jego ruchomości.

Nie oznacza to jednak, że komornik może zająć Pani majątek za długi pasierba. Warto przygotować dokumenty potwierdzające własność nieruchomości oraz, w razie potrzeby, dowody zakupu cenniejszych ruchomości znajdujących się w domu. Jeżeli doszłoby do błędnego zajęcia rzeczy należącej do osoby trzeciej, możliwe są środki prawne zmierzające do zwolnienia jej spod egzekucji.

Co warto zrobić od razu?

W opisanej sytuacji najlepiej działać równolegle na dwóch płaszczyznach: rodzinnej i formalnej. W relacji z mężem oraz pasierbem warto jasno ustalić, czy była jakakolwiek zgoda na używanie adresu i czy pasierb faktycznie korzysta z domu. Formalnie warto doprowadzić do aktualizacji wpisu w CEIDG albo przynajmniej udokumentować, że nie wyraża Pani zgody na używanie adresu.

Jeżeli sprawa jest konfliktowa, wezwanie powinno być rzeczowe i pisemne. Nie warto ograniczać się do rozmów telefonicznych, ponieważ później trudno wykazać, kiedy i czego Pani żądała. W piśmie można wyznaczyć krótki termin na zmianę wpisu oraz zapowiedzieć zawiadomienie CEIDG o braku tytułu prawnego.

FAQ

Czy CEIDG sprawdza zgodę właściciela domu przy rejestracji firmy?

Co do zasady przy samym wpisie przedsiębiorca składa dane i oświadczenia, a dokument tytułu prawnego nie jest automatycznie dołączany do wniosku. Jeżeli jednak pojawi się informacja o braku tytułu prawnego, przedsiębiorca może zostać wezwany do wyjaśnień albo aktualizacji wpisu.

Czy mogę samodzielnie wykreślić adres mojego domu z wpisu pasierba?

Nie jest to zwykła aktualizacja, którą może wykonać właściciel nieruchomości zamiast przedsiębiorcy. Może Pani jednak wezwać pasierba do zmiany danych oraz zawiadomić CEIDG, że adres jest używany bez Pani zgody i bez tytułu prawnego.

Czy sam adres firmy daje pasierbowi prawo do domu?

Nie. Wpis w CEIDG nie przenosi własności, nie ustanawia najmu, użyczenia ani innego prawa do nieruchomości. Jeżeli pasierb faktycznie korzysta z domu, trzeba osobno ocenić, czy ma ważną zgodę albo umowę.

Czy odpowiadam za podatki i długi firmy zarejestrowanej pod moim adresem?

Nie, sam adres nie tworzy odpowiedzialności za zobowiązania przedsiębiorcy. Odpowiedzialność może wynikać dopiero z odrębnej czynności, na przykład poręczenia, hipoteki, przystąpienia do długu albo udziału w spółce.

Co zrobić z listami przychodzącymi do pasierba?

Nie należy otwierać cudzej korespondencji. Najbezpieczniej zwrócić przesyłkę operatorowi lub nadawcy z adnotacją, że adresat nie mieszka albo nie prowadzi działalności pod tym adresem, oraz zachować dowód takich działań.