Zwrot towaru kupionego na firmę w spółce cywilnej

Zakup na firmę a prawo do zwrotu w 14 dni

Przy umowie zawartej na odległość, na przykład przez platformę internetową, konsument może co do zasady odstąpić od umowy w terminie 14 dni bez podawania przyczyny. To uprawnienie wynika z ustawy o prawach konsumenta. Nie oznacza to jednak, że każdy zakup dokonany z podaniem danych firmy automatycznie traci ochronę konsumencką. Odstąpienie bez podawania przyczyny trzeba odróżnić od reklamacji wadliwego produktu, gdzie osobnym zagadnieniem jest gwarancja a rękojmia.

Od 2021 r. część przepisów konsumenckich stosuje się również do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, jeżeli zawiera umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością, ale z treści tej umowy wynika, że nie ma ona dla niej charakteru zawodowego. Zawodowy charakter ocenia się zwłaszcza według przedmiotu działalności ujawnionego w CEIDG, w praktyce także według faktycznego profilu biznesu i sposobu wykorzystania rzeczy.

W opisanej sytuacji nie wystarczy więc samo stwierdzenie sprzedawcy: „zakup na firmę”. Trzeba ustalić, czy zakup urządzenia diagnostycznego do pomiarów parametrów ciała był typowy i zawodowy dla prowadzonego sklepu internetowego z kosmetykami, czy miał charakter prywatny albo poboczny, niezwiązany zawodowo z działalnością.

Czy spółka cywilna ma prawa konsumenta?

Trzeba rozróżnić dwie kwestie. Spółka cywilna nie jest osobą prawną i nie jest samodzielnym konsumentem. Umowy w praktyce zawierają wspólnicy spółki cywilnej, a ochrona konsumencka albo ochrona przedsiębiorcy na prawach konsumenta może przysługiwać osobom fizycznym będącym wspólnikami, jeżeli spełnione są warunki ustawowe.

Jeżeli wspólnik będący osobą fizyczną kupuje towar w ramach działalności, ale zakup nie ma dla niego charakteru zawodowego, może powoływać się na przepisy chroniące przedsiębiorcę-konsumenta. Jeżeli natomiast rzecz jest narzędziem typowym dla wykonywanej działalności lub ma być używana w firmie jako element sprzedaży, doradztwa, obsługi klientów albo marketingu, sprzedawca może twierdzić, że odstąpienie w trybie konsumenckim nie przysługuje.

W przypadku PKD 47.19.Z, czyli pozostałej sprzedaży detalicznej prowadzonej w niewyspecjalizowanych sklepach, sama nazwa kodu PKD nie daje jeszcze pełnej odpowiedzi. Dla sklepu internetowego z kosmetykami urządzenie diagnostyczne do pomiarów parametrów ciała może być uznane za niezwiązane zawodowo, jeśli służyło wyłącznie prywatnie. Może jednak zostać ocenione inaczej, jeśli miało służyć do tworzenia oferty, konsultacji kosmetycznych, doboru produktów, promocji lub obsługi klientek.

Co decyduje o zawodowym charakterze zakupu?

Najważniejszy jest realny cel zakupu, a nie samo oznaczenie transakcji jako firmowej. W sporze bierze się pod uwagę między innymi:

• rodzaj prowadzonej działalności i ujawnione kody PKD,
• faktyczny profil firmy, czyli co przedsiębiorca rzeczywiście sprzedaje lub świadczy,
• cechy zakupionego towaru i jego typowe zastosowanie,
• to, czy urządzenie miało być wykorzystywane w firmie,
• treść korespondencji ze sprzedawcą oraz opis celu zakupu,
• czy zakup został ujęty w kosztach działalności albo majątku firmy.

Jeżeli zakup miał charakter prywatny, warto to jasno napisać. Jeżeli był związany z działalnością, ale nie był zawodowy w rozumieniu ustawy, również trzeba to wyjaśnić. Inaczej sprzedawca będzie opierał się wyłącznie na danych z faktury lub oznaczeniu konta firmowego.

Jak odpowiedzieć sprzedawcy na odmowę zwrotu?

Najlepiej nie ograniczać się do wiadomości przez formularz platformy. Warto wysłać do sprzedawcy pisemne stanowisko, w którym zostaną wskazane konkretne podstawy i fakty. Pismo powinno zawierać:

• datę zawarcia umowy i datę złożenia oświadczenia o odstąpieniu,
• informację, że odstąpienie nastąpiło w terminie 14 dni,
• wyjaśnienie, że zakup nie miał charakteru zawodowego dla wspólnika będącego osobą fizyczną,
• opis profilu działalności i wskazanie, że urządzenie nie jest typowym narzędziem sprzedaży kosmetyków, jeżeli tak było w rzeczywistości,
• żądanie zwrotu ceny i kosztu najtańszej zwykłej dostawy, jeżeli był należny,
• numer rachunku do zwrotu środków oraz rozsądny termin na odpowiedź.

Po odstąpieniu od umowy kupujący powinien odesłać rzecz niezwłocznie, co do zasady nie później niż w terminie 14 dni od złożenia oświadczenia o odstąpieniu. Sprzedawca powinien zwrócić płatności w terminach wynikających z ustawy, przy czym może wstrzymać się ze zwrotem do czasu otrzymania rzeczy albo dowodu jej odesłania.

Kiedy sprzedawca może skutecznie odmówić?

Odmowa może być uzasadniona, jeżeli zakup miał charakter zawodowy. Przykładowo dotyczył sprzętu typowego dla działalności kupującego, miał być używany do świadczenia usług, obsługi klientów, sprzedaży produktów albo tworzenia oferty firmowej. Wtedy sama okoliczność, że przedsiębiorca jest osobą fizyczną, nie wystarczy.

Trzeba także sprawdzić wyjątki od prawa odstąpienia. Ustawa o prawach konsumenta przewiduje sytuacje, w których zwrot nie przysługuje, na przykład przy niektórych towarach zapieczętowanych, których po otwarciu nie można zwrócić ze względów ochrony zdrowia lub higieny. Przy urządzeniu diagnostycznym znaczenie może mieć więc jego charakter, sposób opakowania, stan po otwarciu oraz to, czy sprzedawca prawidłowo poinformował o wyłączeniu prawa odstąpienia.

Co zrobić, gdy Allegro lub sprzedawca podtrzymują odmowę?

Platforma sprzedażowa może mieć własną procedurę sporów, ale regulamin platformy nie zastępuje ustawy. Jeżeli sprzedawca odmawia przyjęcia odstąpienia, warto przejść przez następujące kroki:

1. zachować potwierdzenie złożenia odstąpienia w terminie,
2. zabezpieczyć ofertę, regulamin sprzedawcy, fakturę, korespondencję i potwierdzenie nadania przesyłki,
3. wysłać sprzedawcy jednoznaczne wezwanie do zwrotu pieniędzy,
4. wskazać, dlaczego zakup nie miał charakteru zawodowego,
5. rozważyć skorzystanie z pomocy rzecznika konsumentów, Inspekcji Handlowej, procedury reklamacyjnej platformy albo dochodzenie roszczenia przed sądem.

W piśmie nie warto twierdzić automatycznie, że „spółka cywilna ma takie same prawa jak konsument”. Bezpieczniej wskazać, że wspólnik będący osobą fizyczną korzysta z ochrony przewidzianej dla przedsiębiorcy zawierającego umowę bez zawodowego charakteru, a w razie prywatnego celu zakupu także argumentować brak bezpośredniego związku z działalnością gospodarczą.

FAQ

Czy faktura na firmę wyklucza zwrot w 14 dni?

Nie zawsze. Faktura jest ważnym dowodem, ale nie przesądza sprawy. Trzeba ocenić, czy zakup miał dla osoby fizycznej prowadzącej działalność charakter zawodowy.

Czy wspólnik spółki cywilnej może korzystać z praw konsumenckich?

Tak, jeżeli jest osobą fizyczną i spełnia warunki ustawowe. Ochrona nie przysługuje jednak spółce cywilnej jako takiej, lecz może dotyczyć wspólników zawierających umowę.

Czy PKD sprzedawcy albo kupującego zawsze rozstrzyga spór?

Nie. PKD jest bardzo istotne, ale trzeba uwzględnić także faktyczny profil działalności, przeznaczenie rzeczy i okoliczności zakupu. Przy szerokich kodach PKD ocena może wymagać dodatkowych dowodów.

Czy można odesłać towar mimo odmowy sprzedawcy?

Jeżeli odstąpienie zostało złożone skutecznie i w terminie, kupujący powinien zwrócić rzecz w ustawowym terminie. Warto jednak zachować dowód nadania, zdjęcia stanu towaru i całą korespondencję.

Co napisać w oświadczeniu do sprzedawcy?

Należy wskazać datę zakupu, datę odstąpienia, numer zamówienia, żądanie zwrotu pieniędzy oraz wyjaśnić, dlaczego zakup nie miał charakteru zawodowego. Warto unikać ogólnych twierdzeń i opisać konkretny cel zakupu.

Podsumowanie

W opisanej sprawie sprzedawca nie powinien odmawiać zwrotu wyłącznie dlatego, że zakup był dokonany na firmę. Trzeba jednak wykazać, że urządzenie diagnostyczne nie miało zawodowego charakteru dla wspólnika spółki cywilnej. Jeżeli sprzęt miał służyć prywatnie, należy przedstawić to w pisemnym stanowisku i zażądać wykonania odstąpienia od umowy.

Jeżeli natomiast urządzenie miało być używane w sklepie, do obsługi klientów, marketingu, doboru kosmetyków lub rozwoju oferty, sytuacja jest trudniejsza. Wtedy sprzedawca może argumentować, że zakup był zawodowo związany z działalnością, a prawo do odstąpienia nie przysługuje.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta - Dz.U. 2014 poz. 827 ze zm.
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 ze zm.

Potrzebujesz indywidualnej odpowiedzi? Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.