Kategoria: Spółka cywilna

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Połączenie dwóch firm w spółkę cywilną

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2014-07-28

Chcielibyśmy połączyć firmy brata i siostry w spółkę cywilną. Oprócz tego do spółki ma wejść także druga siostra, która nie ma własnej firmy. Firma brata prowadzi działalność i jest opodatkowana w formie karty podatkowej i taką samą formę opłacania podatku ma mieć spółka cywilna (będzie prowadziła taką samą działalność jak firma brata). Firma siostry jest obecnie zawieszona i opłaca podatek na zasadach ogólnych. Jak krok po kroku należy postąpić? Czy można utworzyć spółkę cywilną od razu z trzema wspólnikami, czy raczej należałoby najpierw utworzyć spółkę cywilną, a dopiero potem wnieść przedsiębiorstwa (brat nie mógłby wtedy w pierwszej fazie wchodzić do spółki ze względu na zapisy w ustawie o karcie podatkowej)? Wspólnicy nie będą mieli jednakowych udziałów – brat będzie miał 60%, siostry – 30% i 10%. Jedna z nich wniesie swoją pracę na rzecz firmy, druga – środki trwałe, wyposażenie i pracę na rzecz firmy, natomiast brat – środki trwałe, wyposażenie, znaną markę i swoją pracę. Czy taki podział i takie wkłady będą prawidłowe? Jak wycenić poszczególne wkłady?

Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Na wstępie wyjaśnię teoretycznie, iż spółka cywilna zgodnie z treścią art. 860 Kodeksu cywilnego (dalej – K.c.) jest po prostu umową przedsiębiorców. Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Stronami umowy spółki są wspólnicy, przy czym ustawa nie precyzuje wprost, kto może być wspólnikiem spółki cywilnej; z samej jej istoty wynika tylko to, że wspólników powinno być co najmniej dwóch. Liczba wspólników jest przy tym dowolna, nie podlega żadnym ograniczeniom; w Państwa przypadku zatem może to być zarówno dwóch, jak i trzech wspólników na samym początku.

Jak wspomniałam, prawo nie precyzuje wprost, kto może być wspólnikiem, ale z uwagi na bogaty dorobek nauki prawa nie ma wątpliwości, iż wspólnikiem może być każdy podmiot prawa, a więc osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, o której mowa w art. 331 K.c. (np. spółka jawna, komandytowa, komandytowo-akcyjna) – tak: E. Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2006, s. 1297; A. Kidyba, Prawo handlowe, Warszawa 2009, s. 227; B. Łubkowski, Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, Warszawa 1972, s. 1694; przeciwko uczestnictwu spółki jawnej w spółce cywilnej w poprzednim stanie prawnym opowiadał się S. Grzybowski – System prawa cywilnego, t. III, cz. 2, s. 801; obecnie zaś – K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2004, s. 553; G. Bieniek, Komentarz do Kodeksu cywilnego, t. II, 2006, s. 680 – wskazują wyłącznie na osoby fizyczne i prawne.

Za możliwością tworzenia spółek cywilnych przez spółki jawne i spółki z o.o. w organizacji opowiada się m.in prof. A. Kidyba (Prawo handlowe, Warszawa 2005, s. 194; M. Podleś, L. Siwik, Spółka cywilna w obrocie gospodarczym, Warszawa 2009, s. 24).

Wspólnikiem spółki nie może być natomiast struktura niemająca zdolności prawnej, w szczególności inna spółka cywilna czy stowarzyszenie zwykłe.

Z Państwa informacji wynika, że spółka będzie tworzona przez same osoby fizyczne, tyle że co najmniej dwie z nich prowadzą już działalność gospodarczą. Dodam, że zgodnie z ustawą o działalności gospodarczej za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, siłą rzeczy więc każdy ze wspólników winien mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą w organie gminy (zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 tejże ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym). Jeżeli zatem zdecydują się Państwo na utworzenie spółki złożonej z trzech wspólników, to druga siostra powinna zarejestrować działalność gospodarczą.

W pierwszej kolejności zatem należy zawrzeć umowę spółki cywilnej, która co do zasady (art. 860 § 2 K.c.) ma formę pisemną, ale jeśli wkładem do spółki będzie nieruchomość, powinna mieć formę aktu notarialnego – jest to stanowisko utrwalone w orzecznictwie sądowych, czego przykładem może być choćby poniższe orzeczenie Sądu Najwyższego z 14 listopada 2012 r. (sygn. akt II CSK 182/12), zgodnie z którym wniesienie nieruchomości do majątku spółki cywilnej może nastąpić tylko w formie aktu notarialnego.

Następnym krokiem jest wniesienie wkładów do spółki cywilnej określonych w umowie tej spółki. Może to być przedsiębiorstwo, o czym Państwo wspomina. Tu zaznaczę, że w kwestiach podatkowych w przypadku wniesienia aportem przedsiębiorstwa do spółki cywilnej przychód co prawda wystąpi w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale pozostanie on zwolniony z podatku po stronie wspólnika. Zwolnieniu podlegają przychody z tytułu przeniesienia własności składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną, w tym wnoszonych do takiej spółki składników majątku otrzymanych przez podatnika w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki. Nie będzie zatem trzeba płacić podatku dochodowego z tytułu wniesienia majątku (tak np. wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi 2 stycznia 2012 r. – sygn. akt IPTPB2/415-580/11-4/JR).

Jak zwykle jednak istnieją różne stanowiska, także zatem przychód w takim wypadku w ogóle nie ma miejsca (por. interpretację Ministra Finansów z 26 kwietnia 2012 r. – sygn. akt DD9/033/163/KZU/2012/PK-594). W każdym razie wspólnicy nie będą musieli płacić podatku dochodowego od aportu.

Niestety w ciągu 14 dni od zawarcia umowy spółki cywilnej należy dokonać formalności związanych z podatkiem od czynności cywilnoprawnych, tj. złożyć deklarację PCC i opłacić podatek wynoszący 0,5% od wysokości wkładów – w tym wypadku jego kwota zależy od tego, jakie wartości podają Państwo w umowie, trzeba jednak pamiętać, że praca na rzecz spółki nie podlega podatkowi, wartości materialne – tak.

Kolejna rzecz to oczywiście dokonanie stosowanych zmian w rejestrach działalności gospodarczych. Zasadniczo nie ma obowiązku rejestrowania spółki cywilnej (bo to tylko umowa), zmienia się jednak firma, pod którą prowadzona jest działalność, czasem adres, a jeszcze później nadany będzie REGON i NIP. Jeśli druga siostra nie jest jeszcze przedsiębiorcą, przypominam o wcześniejszej konieczności zarejestrowania działalności gospodarczej, a jeśli już wszyscy są zarejestrowani, to wówczas i tak czekają Państwa dwie wizyty w urzędzie miasta – pierwsza z informacją o zawiązaniu spółki, ewentualnie zmianie adresu, ponowna zaś po wizycie w urzędzie statystycznym i urzędzie skarbowym – wówczas będzie bowiem trzeba podać numery REGON i NIP spółki. Jeśli działalność jest zawieszona, to trzeba też zgłosić wznowienie prowadzenia działalności gospodarczej.

Ostatnią rzeczą są kwestie związane z administracją, tj. urzędem statystycznym. Będzie trzeba złożyć bezpłatnie wniosek RG-1 . Do wniosku o nadanie numeru REGON trzeba załączyć umowę spółki cywilnej (podmiot już musi istnieć). Następnie trzeba dopełnić obowiązków skarbowych – jeżeli wspólnicy chcą być VAT-owcami, należy złożyć druk VAT – R, nadto druki NIP-D i NIP-2. Posiadając już NIP I REGON, będą Państwo musieli założyć rachunek bankowy, gdyż ten jest bezwzględnie wymagany w przypadku przedsiębiorców przez przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej do dokonywania czynności z innymi przedsiębiorcami. Ewentualnie w przypadku zatrudniania pracowników należy zgłosić ów fakt do ZUS – to kolejny krok.

Teraz do wyjaśnienia pozostaje kwestia karty podatkowej – w spółce cywilnej wspólnicy ustalają wspólne zasady prowadzenia księgowości: ryczałt, księga przychodów i rozchodów (KPiR) lub pełna księgowość, jeżeli spółka prowadzi działalność, która może być rozliczana w formie karty podatkowej (na podstawie opisu stanu faktycznego sądzę, że tak). Wspólnicy mogą więc wybrać ten sposób rozliczeń, ale zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podatnicy prowadzący działalność, o której mowa w art. 23, podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli nie prowadzą, poza jednym z rodzajów działalności wymienionej w art. 23, innej pozarolniczej działalności gospodarczej. Krótko mówiąc tak – jak Państwo wspominają, prowadzenie działalności gospodarczej przez brata, poza spółką cywilną, wyklucza tę formę opodatkowania. Trzeba by zatem działalność zlikwidować, ale z tym faktem z kolei mogą się wiązać obowiązki podatkowe, więc trzeba obliczyć, co będzie dla Państwa korzystniejsze – czy prowadzić działalności z bratem jako wspólnikiem, czy też bez niego. Z jego udziałem tego rodzaju opodatkowanie niestety będzie niemożliwe.

 

Jeśli chodzi o drugie pytanie, art. 867 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, iż każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach. Tym samym wielkości udziału w zysku jest zależna od samych wspólników, a nie od wartości wniesionych przez nich wkładów, niezależnie zatem od tego, na jakim poziomie ustalą Państwo wartość wniesionych wkładów, nie są Państwo w żaden sposób ograniczeni w ustalaniu udziałów w zysku w spółce. To są kwestie od siebie niezależne.

Wartość pracy na rzecz spółki określają Państwo sami; proponuję z uwagi na PCC nie przyjmować górnych stawek, lecz także nie symbolicznych – najlepiej przyjąć stawkę w granicach rozsądku i mniej więcej na poziomie wartości rynkowych.

Do wyceny wkładów proszę się posłużyć wartością księgową poszczególnych składników przedsiębiorstwa. Mówię tu o takich, które można wycenić, czyli o środkach trwałych, składnikach materialnych, a w przypadku prawa do firmy, o którym Państwo wspominają (ewentualnie innych, której wartości księgowej nie sposób określić), proszę kierować się wartością rynkową tych składników – to z uwagi na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niestety należy ustalić wycenę dla każdego środka trwałego osobno.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką cywilną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}