Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zbycie lub zastawienie udziałów w spółce z o.o.

Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2014-09-24

Posiadam 50% udziałów w spółce z o.o. podobnie jak i drugi wspólnik, ponieważ spółka jest dwuosobowa. Oboje jesteśmy członkami zarządu i posiadamy zapisane w umowie spółki prawo do jednoosobowej reprezentacji spółki. W umowie spółki znajduje się zapis o konieczności uzyskania zgody zarządu na zbycie lub zastawienie udziałów. Zamierzam zbyć wszystkie moje udziały ale wspólnik nie chce wyrazić na to zgody. Czy w opisanej sytuacji mogę w imieniu spółki wyrazić zgodę na sprzedaż udziałów „sobie samemu”, jako udziałowcowi i w jakiej formie? Czy istnieje w tej kwestii jakieś orzecznictwo na które mógłbym się w razie potrzeby powołać?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pana problem nie jest łatwy do rozwiązania. Rozpocznę od analizy przepisów, które dotyczą spraw ujętych w pytaniu, a następnie udzielę konkretnej odpowiedzi.

Zgodnie z art. 182 K.s.h. zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć. Jeżeli zbycie uzależnione jest od zgody spółki, stosuje się przepisy § 3-5, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zgody udziela zarząd w formie pisemnej. W przypadku gdy zgody odmówiono, sąd rejestrowy może pozwolić na zbycie, jeżeli istnieją ważne powody.

Takie też ograniczenie macie Panowie wprowadzone do swojej umowy spółki. Powszechnie uważa się, że zgoda powinna zostać wyrażona w formie uchwały zarządu (w przypadku zarządu wieloosobowego), można jednak spotkać się także z twierdzeniem, że wystarczy zwykła forma pisemna. W komentarzu do art. 182 K.s.h. Wojciecha Pyzioła czytamy: „Jak się wydaje, również odmowa wyrażenia zgody powinna następować z zachowaniem formy pisemnej. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zgody może udzielić samodzielnie każdy z członków zarządu (art. 204). W zasadzie zarząd może swobodnie decydować o wyrażeniu zgody; umowa spółki może jednak określać kryteria podejmowania decyzji w omawianym przedmiocie. Zgoda powinna być udzielona w zasadzie przed dokonaniem czynności; doktryna dopuszcza jednak również następcze wyrażenie zgody (tak m.in. A. Kidyba, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością…, s. 308).”

Można zatem przyjąć, że każdy z członków zarządu, skoro taki zapis zawarty jest w umowie spółki, mógłby samodzielnie wyrazić zgodę na piśmie na zbycie udziału. Jednak trzeba pamiętać, że po pierwsze w tej sytuacji mamy do czynienia z wyrażeniem zgody na dokonanie czynności przez jednego z członków zarządu, na złożenie oświadczenia woli (bo tym jest wyrażenie zgody) przez członków zarządu członkowi zarządu. W tej sytuacji Kodeks spółek handlowych wprowadza dość istotne ograniczenia.

Przede wszystkim należy mieć na uwadze art. 209 K.s.h., zgodnie z którym w przypadku sprzeczności interesów spółki z interesami członka zarządu, jego współmałżonka, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia oraz osób, z którymi jest powiązany osobiście, członek zarządu powinien wstrzymać się od udziału w rozstrzyganiu takich spraw i może żądać zaznaczenia tego w protokole. Już ten przepis wskazuje, że członek zarządu nie powinien decydować w sprawach swoich interesów. Gdyby Pan dokonał sprzedaży na podstawie sobie samemu udzielonej zgody można by zakwestionować także umowę, jako bezskuteczną wobec spółki. Potwierdza to także art. 108 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa albo że ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony. Zgodnie z art. 109 K.c. przepisy działu niniejszego stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy oświadczenie woli ma być złożone przedstawicielowi.

Zarząd jest przedstawicielem spółki, reprezentuje ją, w związku z tym należy bezwzględnie uznać istnienie zakazu czynienia czynności prawnych samemu ze sobą przez członków zarządu i jednocześnie wspólników spółki.

W mojej ocenie nie może Pan sam sobie zgody na zbycie udziałów wyrazić. W tej sytuacji zgodę powinien wyrazić drugi członek zarządu. Jeśli nie uzyska Pan od niego zgody (przy czym odmowa wyrażenia zgody również winna zostać sporządzona na piśmie), wówczas musi Pan zastosować procedurę opisaną w art. 182 § 3 zd. 2 K.s.h. i zwrócić się o wyrażenie zgody do sądu rejestrowego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Prawo kontroli spółki z o.o.

Jestem udziałowcem spółki z o.o. (mam 30% udziałów). Spółka ma siedzibę w Polsce, ale ja na stałe mieszkam w Anglii. Spotykam się jedynie ze wspólnikiem...

 

Likwidacja spółki z o.o.

Chciałbym zlikwidować spółkę z o.o. Problem w tym, że mieszkam za granicą, a jako adres spółki podany jest adres mojego byłego...

 

Usunięcie wspólnika większościowego ze spółki z o.o.

Jak usunąć wspólnika (prezesa zarządu), który posiada 51% udziałów i który prowadzi działalność konkurencyjną i działa na szkodę spółki?...

 

Zbycie udziałów w spółce z o.o. przy braku regulacji w umowie spółki

Chciałabym zbyć moje udziały w spółce z o.o. Jak sformułować pismo do udziałowców o sprzedaży udziału oraz jaką wartość podać dla...

 

Prawo wspólnika do dokonania kontroli firmy

Jestem wspólnikiem mniejszościowym spółki z o.o. Nie otrzymuję od zarządu żadnych informacji o sprawach spółki. Wiem, że jako wspólnik mam...

 

Spółka w likwidacji, która otrzymuje dokumenty zakupu

Spółka z o.o. została postawiona w stan likwidacji. Spółka otrzymuje dokumenty zakupu jeszcze bez dopisku w swojej nazwie...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »