Pełnomocnik a organ prowadzący przedszkole

Kto może być organem prowadzącym przedszkole niepubliczne?

W przypadku przedszkola niepublicznego pojęcie „organ prowadzący” nie oznacza dowolnie ukształtowanego organu wieloosobowego, rady wspólników ani grupy osób zarządzających placówką. Oznacza ono podmiot, który formalnie zakłada i prowadzi przedszkole.

Zgodnie z Prawem oświatowym szkoły i placówki niepubliczne, w tym przedszkola, mogą być zakładane i prowadzone przez osoby fizyczne albo osoby prawne. Jeżeli przedszkole zakłada konkretna osoba fizyczna, to ona jest osobą prowadzącą placówkę i to ona powinna być wskazana w dokumentach jako organ prowadzący.

Pełnomocnik właściciela, inwestor albo osoba współpracująca przy organizacji placówki nie staje się organem prowadzącym tylko dlatego, że uczestniczy w finansowaniu, podejmowaniu decyzji lub bieżącym zarządzaniu. Może działać za właściciela, ale nie zamiast niego jako odrębny organ prowadzący.

Cichy wspólnik a prowadzenie przedszkola

Osoba, która finansuje przedsięwzięcie, ale nie chce być ujawniona jako prowadzący przedszkole, najczęściej funkcjonuje w relacji cywilnoprawnej z osobą prowadzącą placówkę. W praktyce bywa to określane jako udział cichego wspólnika, choć obecne przepisy nie regulują odrębnej, nazwanej umowy spółki cichej.

Taka współpraca opiera się przede wszystkim na zasadzie swobody umów. Strony mogą ustalić, że inwestor wnosi środki finansowe, sprzęt, lokal albo know-how, a w zamian otrzymuje określone świadczenie, udział w zysku albo inny sposób rozliczenia. Nie tworzy to jednak automatycznie współwłasności przedszkola ani statusu współprowadzącego placówkę.

Najważniejsze jest pisemne określenie: wysokości wkładu, zasad zwrotu albo rozliczenia wkładu, udziału w zyskach lub stratach, wpływu inwestora na decyzje, prawa kontroli dokumentów oraz sposobu zakończenia współpracy. Bez pisemnej umowy ryzyko sporu jest bardzo wysokie, zwłaszcza gdy placówka zacznie generować zysk albo przeciwnie, będzie wymagała dalszego finansowania.

Dlaczego nie warto wpisywać inwestora jako drugiego organu prowadzącego?

W dokumentach ewidencyjnych i statucie powinno być jasne, kto jest osobą prowadzącą przedszkole. Wpisanie inwestora jako współorganu prowadzącego może zostać uznane za sprzeczne z konstrukcją przepisów oświatowych, jeśli faktycznie przedszkole zostało założone i prowadzone przez jedną osobę fizyczną.

Znaczenie ma również odpowiedzialność. Organ prowadzący odpowiada za organizacyjne i finansowe warunki działania placówki, zatrudnianie pracowników, zapewnienie bezpiecznych warunków pobytu dzieci, dokumentację, rozliczenia dotacji oraz realizację obowiązków wynikających z prawa oświatowego. Jeżeli statut sugeruje, że organ prowadzący składa się z kilku niejednoznacznie określonych osób, organ ewidencyjny może zakwestionować taki zapis.

W orzecznictwie administracyjnym podkreślano, że przedszkole niepubliczne powinno mieć jednego jasno określonego prowadzącego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 września 2014 r., sygn. akt I OSK 614/14, wskazał, że łączenie różnych podmiotów jako prowadzących może utrudniać ustalenie odpowiedzialności za wykonywanie zadań placówki.

Pełnomocnik właściciela przedszkola

Inwestor może zostać pełnomocnikiem osoby fizycznej prowadzącej przedszkole. Pełnomocnictwo nie wymaga zatrudnienia w przedszkolu ani prowadzenia przez pełnomocnika działalności gospodarczej. Oznacza natomiast, że pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, czyli osoby prowadzącej placówkę.

Zakres pełnomocnictwa powinien być dostosowany do czynności, które pełnomocnik ma wykonywać. Inaczej należy opisać upoważnienie do odbioru korespondencji, inaczej do reprezentowania przed urzędem gminy, a jeszcze inaczej do podpisywania umów, składania oświadczeń finansowych czy działania w sprawach dotyczących dotacji.

Zgodnie z zasadami Kodeksu cywilnego pełnomocnictwo ogólne obejmuje czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zwykły zarząd potrzebne jest pełnomocnictwo rodzajowe albo szczególne, chyba że z przepisów albo charakteru czynności wynika dalej idący wymóg. Dlatego przy przedszkolu pełnomocnictwo powinno być przygotowane konkretnie, a nie wyłącznie ogólnikowo.

Czy pełnomocnika można wpisać do statutu przedszkola?

W statucie należy wskazać organ prowadzący, czyli osobę fizyczną albo osobę prawną prowadzącą przedszkole. Nie powinno się wpisywać pełnomocnika tak, jakby był drugim organem prowadzącym albo współprowadzącym placówkę.

Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zapis, że organem prowadzącym jest określona osoba fizyczna, a niektóre czynności może ona wykonywać osobiście albo przez ustanowionego pełnomocnika. Taki zapis nie zmienia tożsamości organu prowadzącego, lecz informuje o sposobie reprezentacji.

Przykładowo statut może przewidywać, że organ prowadzący wykonuje swoje zadania osobiście lub przez pełnomocnika działającego na podstawie pisemnego pełnomocnictwa, w granicach udzielonego umocowania. Należy jednak unikać sformułowań sugerujących, że pełnomocnik jest samodzielnym organem przedszkola albo że wraz z właścicielem tworzy organ prowadzący.

Trzeba też pamiętać, że praktyka organów ewidencyjnych może się różnić. Jeżeli urząd uzna, że postanowienia statutu są niejasne albo sprzeczne z danymi zgłoszonymi do ewidencji, może wezwać do ich poprawienia. Dlatego przed złożeniem dokumentów warto przygotować spójny pakiet: statut, zgłoszenie do ewidencji, pełnomocnictwo i umowę inwestorską.

CEIDG a prowadzenie przedszkola

Prowadzenie przedszkola, szkoły lub placówki oświatowej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu Prawa oświatowego. Oznacza to, że sam fakt prowadzenia przedszkola nie musi wynikać z wpisu do CEIDG. W praktyce zdarza się jednak, że osoba prowadząca przedszkole wykonuje równolegle działalność gospodarczą w innych zakresach albo posługuje się wpisem do CEIDG z innych powodów organizacyjnych. Przy ocenie formalności związanych z działalnością pomocne może być też omówienie: szkoła językowa w mieszkaniu.

Jeżeli właściciel ma wpis w CEIDG, może ujawnić pełnomocnika w tym rejestrze w zakresie dotyczącym spraw objętych wpisem. Nie zastępuje to jednak pełnomocnictwa potrzebnego do wszystkich czynności związanych z przedszkolem. Dla spraw oświatowych, umów, reprezentacji przed organem ewidencyjnym albo podpisywania dokumentów warto przygotować odrębne pełnomocnictwo z dokładnym opisem uprawnień.

Jak ułożyć współpracę inwestora i właściciela?

Jeżeli inwestor nie chce prowadzić przedszkola, nie chce być zatrudniony i nie chce formalnie występować jako osoba prowadząca placówkę, powinien zabezpieczyć swoje interesy przede wszystkim umową cywilnoprawną. Pełnomocnictwo służy reprezentowaniu właściciela, ale nie daje samo w sobie prawa do zysku, zwrotu wkładu ani współdecydowania o strategii placówki.

W umowie warto uregulować co najmniej: wysokość i charakter wkładu, termin oraz sposób rozliczeń, zasady dostępu do dokumentów finansowych, zakres wpływu na decyzje, sposób wypowiedzenia umowy, rozliczenie nakładów w razie zakończenia współpracy oraz odpowiedzialność stron za zobowiązania.

Pełnomocnictwo powinno być natomiast oddzielnym dokumentem. Może ono wskazywać, że pełnomocnik działa w imieniu osoby prowadzącej przedszkole w określonych sprawach organizacyjnych, administracyjnych lub umownych. Nie powinno jednak zacierać granicy między pełnomocnikiem a organem prowadzącym.

FAQ

Czy cichy wspólnik może być organem prowadzącym przedszkole?

Nie, jeśli nie jest osobą formalnie prowadzącą przedszkole. Cichy wspólnik może finansować przedsięwzięcie i mieć roszczenia wynikające z umowy z właścicielem, ale nie staje się z tego powodu organem prowadzącym.

Czy pełnomocnik musi być zatrudniony w przedszkolu?

Nie. Pełnomocnictwo jest odrębną podstawą działania i nie wymaga zawarcia umowy o pracę. Pełnomocnik działa w granicach udzielonego umocowania, a nie jako pracownik, chyba że strony dodatkowo zawrą umowę o pracę albo umowę cywilnoprawną.

Czy pełnomocnik może podpisywać umowy z rodzicami?

Tak, ale tylko wtedy, gdy pełnomocnictwo wyraźnie obejmuje taką czynność albo jego zakres pozwala na podpisywanie określonego rodzaju umów. W razie wątpliwości bezpieczniej jest wskazać te czynności wprost.

Czy statut może zawierać nazwisko pełnomocnika?

Może, ale zapis powinien być ostrożny. Nie powinien sugerować, że pełnomocnik jest drugim organem prowadzącym. Bezpieczniej opisać zasadę działania przez pełnomocnika, a szczegółowe dane i zakres umocowania pozostawić w odrębnym pełnomocnictwie.

Co jest ważniejsze: umowa inwestorska czy pełnomocnictwo?

Pełnią różne funkcje. Umowa inwestorska reguluje rozliczenia i relacje między inwestorem a właścicielem, natomiast pełnomocnictwo określa, w jakich sprawach inwestor może działać na zewnątrz w imieniu osoby prowadzącej przedszkole.

Podsumowanie

Pełnomocnik właściciela przedszkola nie jest organem prowadzącym i nie powinien być wpisywany do statutu jako współprowadzący placówkę. Organem prowadzącym pozostaje osoba fizyczna albo osoba prawna, która formalnie zakłada i prowadzi przedszkole. Inwestor może zabezpieczyć swoje interesy przez umowę cywilnoprawną, a możliwość reprezentowania właściciela przez pisemne pełnomocnictwo.

Najbezpieczniejsze rozwiązanie to rozdzielenie trzech dokumentów: statutu, umowy inwestorskiej i pełnomocnictwa. Statut wskazuje organ prowadzący, umowa reguluje rozliczenia z inwestorem, a pełnomocnictwo określa, jakie czynności pełnomocnik może wykonywać w imieniu właściciela.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, Dz.U. 2017 poz. 59
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I OSK 614/14

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.