Upadłość spółki z o.o. przy zawieszeniu działalności

Co wolno robić spółce w czasie zawieszenia działalności?

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oznacza, że spółka nie powinna prowadzić bieżącej działalności operacyjnej ani osiągać bieżących przychodów z tej działalności. Nie oznacza to jednak, że spółka przestaje istnieć albo że zarząd nie może podejmować żadnych czynności.

Zgodnie z art. 25 Prawa przedsiębiorców w okresie zawieszenia przedsiębiorca może wykonywać czynności potrzebne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, w tym rozwiązywać zawarte wcześniej umowy, przyjmować należności oraz regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia. Może także zbywać środki trwałe i wyposażenie, uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z wcześniejszą działalnością oraz wykonywać obowiązki nakazane przepisami prawa.

W praktyce oznacza to, że zawieszona spółka z o.o. może nadal porządkować sprawy sprzed zawieszenia: dochodzić zapłaty od kontrahenta, odpowiadać na wezwania wierzycieli, sprzedawać składniki majątku, przygotowywać dokumenty finansowe, prowadzić spór sądowy albo podejmować czynności zmierzające do upadłości lub likwidacji.

Zobacz również: likwidacja spółki w czasie zawieszenia jej działalności

Czy zawieszona spółka z o.o. może złożyć wniosek o upadłość?

Tak. Samo zawieszenie działalności nie wyłącza możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. Wniosek o upadłość jest czynnością związaną z wykonywaniem obowiązków wynikających z prawa oraz z uporządkowaniem skutków wcześniejszej działalności gospodarczej. Nie jest to rozpoczęcie nowej działalności operacyjnej.

Kluczowe jest nie to, czy spółka jest zawieszona, lecz to, czy jest niewypłacalna. Zgodnie z Prawem upadłościowym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W przypadku osób prawnych znaczenie może mieć również sytuacja, w której zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres wskazany w ustawie.

Jeżeli niewypłacalność wystąpiła, zarząd spółki powinien co do zasady złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia, w którym powstała podstawa do ogłoszenia upadłości. Zawieszenie działalności nie przedłuża tego terminu i nie zwalnia członków zarządu z obowiązku reakcji.

Co powinien zrobić zarząd, gdy kontrahent nie zapłacił dużej faktury?

Brak zapłaty przez kontrahenta, nawet na znaczną kwotę, nie zawsze automatycznie oznacza niewypłacalność spółki. Trzeba sprawdzić, czy spółka utraciła realną zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań, jakie ma aktywa, jakie są terminy płatności długów, czy istnieją możliwości odzyskania należności i czy stan problemów płatniczych ma charakter trwały.

Jeżeli spółka nie płaci własnych wymagalnych zobowiązań, nie ma środków na bieżące regulowanie długów i brak jest realnej perspektywy szybkiego odzyskania płynności, zarząd powinien pilnie rozważyć wniosek o upadłość albo inne przewidziane prawem działania, w tym postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli w konkretnym przypadku jest jeszcze możliwe i celowe.

W przypadku spółki z o.o. zwłoka może mieć poważne skutki. Członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność wobec wierzycieli, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a nie wykażą przesłanek zwalniających z odpowiedzialności, w szczególności terminowego zgłoszenia wniosku o upadłość albo braku winy.

Upadłość a likwidacja spółki z o.o. - co wybrać?

Upadłość i likwidacja to różne tryby zakończenia lub uporządkowania sytuacji spółki. Likwidacja prowadzona na podstawie Kodeksu spółek handlowych służy zakończeniu interesów spółki, ściągnięciu wierzytelności, wypełnieniu zobowiązań i upłynnieniu majątku. Upadłość natomiast jest postępowaniem właściwym dla dłużnika niewypłacalnego, prowadzonym z udziałem sądu upadłościowego i syndyka.

Jeżeli spółka jest niewypłacalna, likwidacja nie powinna być traktowana jako sposób obejścia obowiązku złożenia wniosku o upadłość. W pierwszej kolejności zarząd powinien ocenić przesłanki upadłościowe i terminy ustawowe. Dopiero w zależności od wyniku tej oceny można planować dalsze działania, w tym likwidację, dochodzenie należności, sprzedaż majątku albo złożenie wniosku upadłościowego.

Możliwa jest również sytuacja, w której wniosek o upadłość zostanie oddalony, na przykład gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania. Nie oznacza to automatycznie, że wszystkie problemy znikają. Nadal trzeba rozważyć dalsze czynności korporacyjne, obowiązki wobec KRS, wierzycieli, urzędu skarbowego i ZUS oraz ryzyka odpowiedzialności zarządu.

Likwidacja zadłużonej spółki bez majątku

W sprawie likwidacji spółki, która ma długi, ale nie ma majątku pozwalającego na ich spłatę, istotne znaczenie ma postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2006 r., sygn. II CSK 136/06. Sąd Najwyższy wskazał, że w toku likwidacji likwidatorzy powinni zakończyć bieżące interesy spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek. Jeżeli jednak spółka nie ma majątku, wykonanie obowiązku wypełnienia zobowiązań pieniężnych może być obiektywnie niemożliwe.

Z orzeczenia wynika praktyczny wniosek: sama okoliczność, że spółka nie spłaciła wszystkich zobowiązań, nie zawsze musi uniemożliwiać zakończenie likwidacji i wykreślenie spółki z rejestru. Nie jest jednak bez znaczenia, czy likwidatorzy i członkowie zarządu wykonali swoje obowiązki prawidłowo, czy rzetelnie ustalili majątek i wierzycieli oraz czy nie zaniechali terminowego wniosku o upadłość.

Jak przygotować się do wniosku o upadłość zawieszonej spółki?

Przed złożeniem wniosku należy zgromadzić dokumenty pokazujące rzeczywistą sytuację spółki. W szczególności potrzebne będą dane o majątku, wierzycielach, zobowiązaniach, należnościach, toczących się postępowaniach, rachunkach bankowych, umowach oraz dokumentach księgowych. Warto też ustalić, od kiedy spółka przestała regulować wymagalne zobowiązania.

Jeżeli główną przyczyną problemów jest niezapłacona faktura od kontrahenta, trzeba ocenić, czy wierzytelność jest bezsporna, wymagalna i możliwa do wyegzekwowania. Samo posiadanie dużej należności nie przesądza jeszcze o płynności spółki, jeżeli w praktyce nie można szybko uzyskać środków na spłatę własnych długów.

Wniosek powinien być spójny z dokumentami finansowymi i stanem majątku. Błędy w ustaleniu daty niewypłacalności, pominięcie wierzycieli albo zbyt późna reakcja mogą mieć znaczenie nie tylko dla samego postępowania, lecz także dla odpowiedzialności osób zarządzających spółką.

FAQ

Czy trzeba odwiesić działalność, aby złożyć wniosek o upadłość spółki?

Co do zasady nie. Złożenie wniosku o upadłość jest czynnością prawną dotyczącą sytuacji spółki i jej wcześniejszych zobowiązań, a nie prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej. Zawieszenie nie powinno więc samo w sobie blokować wniosku.

Czy zawieszenie działalności zatrzymuje termin 30 dni na wniosek o upadłość?

Nie. Jeżeli spółka stała się niewypłacalna, zarząd powinien ocenić obowiązek złożenia wniosku o upadłość niezależnie od zawieszenia. Zawieszenie działalności nie jest sposobem na przesunięcie ustawowego terminu.

Czy można likwidować spółkę, która ma długi?

Tak, likwidacja zadłużonej spółki jest możliwa, ale trzeba odróżnić ją od upadłości. Jeżeli spółka jest niewypłacalna, likwidacja nie zwalnia zarządu z analizy obowiązków wynikających z Prawa upadłościowego.

Co jeśli spółka nie ma majątku na koszty upadłości?

Sąd może oddalić wniosek, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na koszty postępowania albo wystarcza jedynie na te koszty. Mimo to samo rozważenie i ewentualne złożenie wniosku może mieć znaczenie dla oceny staranności zarządu.

Czy niezapłacona faktura od kontrahenta wystarczy do ogłoszenia upadłości?

Nie zawsze. Trzeba ustalić, czy przez brak zapłaty spółka utraciła zdolność regulowania własnych wymagalnych zobowiązań. Znaczenie mają także majątek spółki, inne należności, terminy płatności i realne możliwości odzyskania pieniędzy.

Podsumowanie

Zawieszenie działalności spółki z o.o. nie wyłącza możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli spółka jest niewypłacalna, zarząd powinien działać bez zwłoki i nie może zakładać, że zawieszenie działalności usuwa obowiązki wynikające z prawa.

W praktyce należy równolegle ocenić trzy kwestie: czy powstała niewypłacalność, czy istnieją podstawy do wniosku o upadłość oraz czy możliwa i bezpieczna jest likwidacja spółki. Im większe zadłużenie i im dłuższa zwłoka, tym większe ryzyko odpowiedzialności osób zarządzających.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
2. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - Dz.U. 2018 poz. 646
3. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II CSK 136/06

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.