Hodowla psów rasowych w spółce z o.o. a CIT

Czy hodowla psów rasowych w spółce z o.o. jest działem specjalnym?

W przypadku spółki z o.o. punktem wyjścia jest art. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Co do zasady przepisów ustawy CIT nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej. Wyłączenie to nie obejmuje jednak dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej.

Działalność rolnicza obejmuje między innymi wytwarzanie produktów zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym z własnej hodowli lub chowu. Ustawa przewiduje również minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt, jeżeli w tym czasie następuje ich biologiczny wzrost. Sam fakt, że dana aktywność ma charakter hodowlany, nie oznacza jednak jeszcze, że jej przychody są wyłączone z CIT.

Art. 2 ust. 3 ustawy CIT zalicza do działów specjalnych produkcji rolnej między innymi hodowlę i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym. Rodzaje i rozmiary produkcji mające znaczenie dla tej kwalifikacji określa załącznik nr 2 do ustawy.

W przypadku psów rasowych regulacja jest szczególnie istotna, ponieważ załącznik nr 2 wskazuje wprost hodowlę psów rasowych od 1 sztuki stada podstawowego i powyżej. Nie ma więc wyższego progu, takiego jak kilka czy kilkanaście zwierząt, którego przekroczenie dopiero powodowałoby uznanie typowej hodowli psa rasowego za dział specjalny produkcji rolnej.

Jeżeli spółka prowadzi rzeczywistą hodowlę psów rasowych i posiada co najmniej jedną sztukę należącą do stada podstawowego, dochód z tej działalności podlega zasadom CIT właściwym dla działów specjalnych produkcji rolnej. Dla porównania można zapoznać się również z omówieniem hodowli psów jako działu specjalnego w innych konfiguracjach podatkowych.

Co oznacza 1 sztuka stada podstawowego?

Załącznik nr 2 posługuje się w odniesieniu do hodowli psów rasowych jednostką rozmiaru produkcji określoną jako „1 sztuka stada podstawowego”. Dla prawidłowego rozliczenia nie należy zatem liczyć automatycznie wszystkich psów znajdujących się w danym miejscu, lecz ustalić, które zwierzęta faktycznie tworzą stado podstawowe wykorzystywane do prowadzenia hodowli.

Znaczenie ma rzeczywista funkcja zwierzęcia w hodowli, dokumentacja hodowlana, jego przeznaczenie oraz okoliczności prowadzenia działalności. Szczenię przeznaczone do sprzedaży nie musi być z tego tylko powodu kolejną sztuką stada podstawowego. Inaczej należy ocenić psa utrzymywanego i wykorzystywanego jako zwierzę hodowlane.

Jeżeli stan faktyczny nie odpowiada pojęciu hodowli psów rasowych albo istnieją wątpliwości, czy dane zwierzę należy do stada podstawowego, kwalifikację należy ustalić indywidualnie. Nie można jednak opierać rozliczenia wyłącznie na argumentacji, że hodowla jest „mała”, ponieważ dla psów rasowych ustawowy rozmiar zaczyna się już od jednej sztuki stada podstawowego.

Czy hodowlę rozliczać razem z działalnością podstawową spółki?

Jeżeli hodowla psów rasowych jest działem specjalnym produkcji rolnej, spółka z o.o. rozlicza dochód według ustawy CIT. Nie powstaje odrębny podatnik tylko dlatego, że spółka oprócz dotychczasowej działalności rozpoczęła hodowlę.

W CIT zasadniczy podział źródeł przychodów obejmuje zyski kapitałowe oraz inne źródła przychodów. Przychody z typowej hodowli psów rasowych nie są zyskami kapitałowymi, dlatego wynik tej działalności jest co do zasady rozliczany w ramach pozostałej działalności opodatkowanej spółki.

Jeżeli spółka prowadzi równolegle przykładowo działalność serwisową, montażową albo handlową, przychody i koszty hodowli pozostają w tych samych księgach rachunkowych i są uwzględniane w rozliczeniu podatkowym spółki. Nie oznacza to jednak, że warto je ewidencjonować bez żadnego rozdzielenia.

Dla celów dowodowych, zarządczych i podatkowych przydatne jest utworzenie osobnych kont analitycznych dla hodowli. Można w ten sposób oddzielić sprzedaż szczeniąt, zakup zwierząt hodowlanych, karmę, badania, leczenie, wystawy, krycie, transport i inne koszty związane z tą częścią działalności.

Odrębna analityka ułatwia również ocenę kosztów wspólnych, takich jak samochód, reklama, usługi księgowe czy koszty lokalu, jeżeli służą zarówno hodowli, jak i pozostałej działalności spółki.

CIT-8 i księgi rachunkowe spółki z o.o.

Spółka z o.o. prowadzi księgi rachunkowe i na ich podstawie ustala rzeczywiste przychody oraz koszty podatkowe. Ta zasada ma zastosowanie także do prowadzonego przez nią działu specjalnego produkcji rolnej.

Nie należy przenosić na spółkę z o.o. mechanizmu norm szacunkowych dochodu występującego na gruncie PIT. Normy szacunkowe stosowane w określonych przypadkach wobec osób fizycznych nie są sposobem ustalania dochodu z hodowli prowadzonej przez spółkę kapitałową.

Przychody i koszty hodowli są zatem ujmowane w pełnej księgowości spółki i uwzględniane w jej zeznaniu CIT-8 razem z pozostałymi przychodami i kosztami podlegającymi CIT. Nie składa się odrębnego CIT-8 wyłącznie dla hodowli.

Wynik hodowli powinien być możliwy do odtworzenia na podstawie dokumentów księgowych. Oddzielna analityka nie tworzy osobnego podatku, lecz pozwala wykazać, jakie operacje gospodarcze dotyczyły hodowli i czy poszczególne wydatki rzeczywiście pozostawały w związku z działalnością spółki.

Koszty zakupu i utrzymania psa hodowlanego

Wydatki związane z hodowlą mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeżeli spełniają ogólną przesłankę z art. 15 ust. 1 ustawy CIT, czyli zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów i nie są objęte ustawowym wyłączeniem.

W zależności od okoliczności do kosztów związanych z hodowlą mogą należeć między innymi wydatki na zakup psa przeznaczonego do hodowli, żywienie, leczenie weterynaryjne, szczepienia, badania, krycie, opłaty związane z wystawami i dokumentacją hodowlaną, transport, reklamę oraz sprzedaż szczeniąt.

Nie wystarczy jednak samo poniesienie wydatku. Spółka musi wykazać jego związek z działalnością generującą opodatkowany przychód. Dokumenty księgowe powinny wskazywać spółkę jako nabywcę, gdy to spółka ponosi koszt. Szczególną ostrożność trzeba zachować, gdy zwierzę przebywa prywatnie u wspólnika lub członka zarządu i jednocześnie jest wykorzystywane w hodowli.

Sposób rachunkowego ujęcia zakupu zwierzęcia trzeba ustalić z uwzględnieniem przeznaczenia psa, przewidywanego okresu jego wykorzystania, wartości oraz przyjętej polityki rachunkowości. Nie należy automatycznie zakładać, że każda cena zakupu psa hodowlanego może zostać jednorazowo odniesiona w koszty podatkowe w momencie zapłaty.

Przychód ze sprzedaży szczeniąt

Do przychodów związanych z działalnością opodatkowaną stosuje się zasady określone w art. 12 ustawy CIT. Przychodem mogą być również kwoty należne, nawet jeżeli nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane.

Przy sprzedaży szczenięcia moment powstania przychodu należy ustalać z uwzględnieniem art. 12 ust. 3a ustawy CIT. Zasadniczo znaczenie ma dzień wydania rzeczy, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

Wpłaty dokonywane wcześniej przez przyszłych nabywców wymagają oceny ich charakteru. Zaliczka, zadatek, opłata rezerwacyjna czy zapłata ostatecznej ceny mogą wywoływać odmienne skutki zależnie od treści umowy oraz etapu realizacji sprzedaży.

VAT należy analizować niezależnie od CIT. Status transakcji na gruncie podatku od towarów i usług nie zmienia kwalifikacji hodowli jako działu specjalnego dla potrzeb podatku dochodowego.

PKD, umowa spółki i legalność hodowli

Kod PKD ujawniony w KRS ma znaczenie ewidencyjne i organizacyjne, ale nie rozstrzyga, czy hodowla jest działem specjalnym produkcji rolnej. O kwalifikacji podatkowej decydują przepisy ustawy CIT, załącznik nr 2 oraz rzeczywisty charakter prowadzonej aktywności.

Przed rozpoczęciem nowej działalności trzeba również sprawdzić treść umowy spółki. Jeżeli określony w niej przedmiot działalności nie obejmuje planowanej aktywności, może powstać potrzeba odpowiedniej zmiany umowy i aktualizacji danych rejestrowych.

Niezależnie od podatków trzeba respektować ustawę o ochronie zwierząt. Przepisy przewidują między innymi zakaz rozmnażania psów i kotów w celach handlowych, z ustawowymi wyjątkami dotyczącymi hodowli spełniających wymagania określone w tej ustawie, oraz ograniczenia dotyczące miejsc sprzedaży zwierząt.

Podatkowe uznanie aktywności za dział specjalny produkcji rolnej nie jest więc zezwoleniem na prowadzenie hodowli. Spółka powinna oddzielnie zweryfikować wymagania dotyczące rejestracji hodowli, organizacji hodowlanej, dobrostanu zwierząt, dokumentacji pochodzenia oraz legalnej sprzedaży szczeniąt.

Jak uporządkować rozliczenia hodowli w spółce?

Najbardziej praktyczne jest pozostawienie całej działalności w jednej pełnej księgowości spółki przy jednoczesnym wyodrębnieniu analitycznym hodowli. Dzięki temu zarząd może kontrolować jej rentowność, a jednocześnie wykazać, które przychody i wydatki dotyczą właśnie tej aktywności.

Przed rozpoczęciem hodowli warto ustalić przede wszystkim:

• które psy będą należały do stada podstawowego,
• na kogo będą wystawiane dokumenty zakupu zwierząt i usług,
• jak będą ewidencjonowane przychody ze sprzedaży szczeniąt,
• jak rozliczane będą koszty wspólne hodowli i pozostałej działalności,
• jak udokumentowane zostanie gospodarcze wykorzystanie zwierząt pozostających poza lokalem spółki.

FAQ

Czy jedna suka hodowlana może oznaczać dział specjalny produkcji rolnej?

Tak. W odniesieniu do hodowli psów rasowych załącznik nr 2 do ustawy CIT wskazuje rozmiar od 1 sztuki stada podstawowego. Nie ma wyższego ustawowego progu liczbowego dla typowej hodowli psów rasowych.

Czy każde szczenię należy liczyć jako sztukę stada podstawowego?

Nie należy automatycznie utożsamiać wszystkich zwierząt znajdujących się w hodowli ze stadem podstawowym. Trzeba uwzględnić ich rzeczywistą funkcję i przeznaczenie. Zwierzę przeznaczone do sprzedaży może mieć inną rolę niż pies utrzymywany jako część podstawowego stada hodowlanego.

Czy spółka z o.o. może rozliczać hodowlę według norm szacunkowych?

Nie należy stosować do spółki z o.o. mechanizmu norm szacunkowych dochodu właściwego dla określonych rozliczeń osób fizycznych. Spółka prowadzi księgi rachunkowe i rozlicza rzeczywiste przychody oraz koszty według ustawy CIT.

Czy hodowlę psów rasowych rozlicza się w CIT-8?

Tak. Jeżeli jest to dział specjalny produkcji rolnej prowadzony przez spółkę z o.o., rzeczywiste przychody i koszty są ujmowane w księgach spółki i uwzględniane w jej zeznaniu CIT-8.

Czy trzeba prowadzić osobne księgi dla hodowli?

Nie ma potrzeby tworzenia odrębnej pełnej księgowości tylko dla hodowli prowadzonej przez tę samą spółkę. Przydatna jest natomiast osobna analityka księgowa pozwalająca przypisać do hodowli właściwe przychody i koszty.

Czy sam odpowiedni kod PKD wystarcza do rozpoczęcia hodowli?

Nie. PKD nie przesądza ani o podatkowej kwalifikacji działalności, ani o spełnieniu wymagań dotyczących legalnego rozmnażania i sprzedaży psów. Trzeba sprawdzić również umowę spółki, przepisy podatkowe oraz regulacje dotyczące ochrony zwierząt.