Faktura za motocykl przed sprowadzeniem do Polski

Kiedy dochodzi do dostawy motocykla dla celów VAT?

Przy sprzedaży motocykla kupionego za granicą najważniejsze jest ustalenie, kiedy dochodzi do dostawy towaru w rozumieniu ustawy o VAT. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy VAT dostawa towarów oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Nie chodzi więc wyłącznie o cywilistyczne podpisanie umowy sprzedaży. Dla VAT istotne jest to, czy nabywca może faktycznie decydować o towarze jak właściciel, ponosić ekonomiczne ryzyko związane z motocyklem i czerpać z niego korzyści. W typowej sytuacji następuje to przy fizycznym wydaniu pojazdu nabywcy albo osobie przez niego wskazanej.

Jeżeli motocykl jest jeszcze za granicą, pozostaje w transporcie, a polski klient nie może nim rozporządzać, to sama rezerwacja pojazdu albo podpisanie umowy z przyszłą datą wydania zwykle nie oznacza jeszcze dokonania dostawy. Inaczej może być wtedy, gdy z ustaleń stron i dokumentów wynika, że prawo do rozporządzania motocyklem przeszło na klienta wcześniej, np. jeszcze za granicą.

Czy można wystawić fakturę przed przekroczeniem polskiej granicy?

Tak, w wielu przypadkach jest to dopuszczalne. Obecnie faktura nie może być wystawiona wcześniej niż 60 dni przed dokonaniem dostawy towaru albo 60 dni przed otrzymaniem całości lub części zapłaty, jeżeli faktura dokumentuje przyszłą zapłatę. Wynika to z zasad wystawiania faktur określonych w art. 106i ustawy VAT.

Oznacza to, że jeżeli sprzedawca wie, że motocykl zostanie wydany polskiemu klientowi w konkretnym terminie, może wystawić fakturę wcześniej, także wtedy, gdy pojazd nie przekroczył jeszcze polskiej granicy. Trzeba jednak zachować 60-dniowy limit i upewnić się, że faktura opisuje realną, a nie pozorną transakcję.

Jeżeli planowana dostawa ma nastąpić za więcej niż 60 dni, bezpieczniej jest posłużyć się dokumentem informacyjnym, np. pro formą, albo zawrzeć umowę sprzedaży/rezerwacji, a właściwą fakturę VAT wystawić dopiero w ustawowym terminie. Pro forma nie jest fakturą VAT i sama w sobie nie dokumentuje sprzedaży dla celów podatku od towarów i usług.

Termin wystawienia faktury i obowiązek podatkowy

Zasadą jest, że fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru. Przy sprzedaży motocykla będzie to najczęściej miesiąc, w którym pojazd został wydany klientowi albo w którym klient uzyskał prawo do rozporządzania nim jak właściciel.

Sam fakt wystawienia faktury przed dostawą nie oznacza jeszcze automatycznie, że dostawa już nastąpiła. Przy zwykłej sprzedaży towarów obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania dostawy, zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy VAT.

Trzeba jednak uważać na zaliczki. Jeżeli klient wpłaci przed dostawą całość lub część ceny, obowiązek podatkowy w tej części może powstać już z chwilą otrzymania zapłaty. Wtedy faktura powinna prawidłowo odzwierciedlać, czy dokumentuje zaliczkę, czy przyszłą dostawę, i powinna być ujęta w rozliczeniach VAT zgodnie z rzeczywistym przebiegiem transakcji.

Import spoza UE, zakup w UE i miejsce opodatkowania

W praktyce przedsiębiorcy często używają słowa import na określenie każdego zakupu pojazdu za granicą. W VAT trzeba jednak odróżnić zakup z państwa trzeciego od zakupu z innego państwa Unii Europejskiej.

Jeżeli motocykl jest sprowadzany spoza Unii Europejskiej, np. z USA, Japonii albo Wielkiej Brytanii, mamy do czynienia z importem towarów w rozumieniu VAT. W takim przypadku znaczenie może mieć art. 22 ust. 4 ustawy VAT, zgodnie z którym przy spełnieniu ustawowych warunków dostawę towarów uważa się za dokonaną na terytorium państwa członkowskiego importu.

Jeżeli natomiast motocykl jest kupowany w innym państwie UE, np. w Niemczech, Włoszech albo Francji, rozliczenie może dotyczyć wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo szczególnych zasad sprzedaży pojazdów używanych. To, czy późniejsza sprzedaż polskiemu klientowi jest zwykłą krajową dostawą, zależy od tego, kto jest sprzedawcą, skąd pochodzi pojazd, jak przebiega transport i czy spełnione są warunki procedury szczególnej, np. VAT marża.

Dla pytania o fakturę sprzedaży dla polskiego klienta kluczowy pozostaje jednak moment dostawy między polskim przedsiębiorcą a klientem. Jeżeli przedsiębiorca sprowadza motocykl we własnym imieniu, ponosi ryzyko transportu i dopiero w Polsce wydaje pojazd nabywcy, to co do zasady dostawa na rzecz klienta następuje dopiero przy wydaniu motocykla.

Co powinno wynikać z umowy i dokumentów?

Umowa z klientem powinna jasno wskazywać, kiedy i gdzie nastąpi wydanie motocykla, kto ponosi ryzyko utraty lub uszkodzenia pojazdu w transporcie oraz czy klient wpłaca zaliczkę. Takie zapisy nie mogą sztucznie przesuwać obowiązku podatkowego, ale pomagają ustalić rzeczywisty przebieg transakcji.

Warto zadbać również o dokumenty transportowe, potwierdzenie zakupu za granicą, dokumenty celne albo dokumenty związane z nabyciem wewnątrzwspólnotowym, protokół wydania pojazdu oraz korespondencję z klientem. Przy motocyklach praktyczne znaczenie ma też prawidłowa identyfikacja pojazdu, zwłaszcza numer VIN, marka, model, rok produkcji i cena.

Jeżeli faktura zostanie wystawiona przed sprowadzeniem motocykla, ale transakcja nie dojdzie do skutku, trzeba rozważyć wystawienie faktury korygującej. Wystawienie faktury dokumentującej czynność, która w rzeczywistości nie miała miejsca, może rodzić poważne ryzyko podatkowe, w tym ryzyko związane z wykazaniem podatku na fakturze.

Interpretacja organów podatkowych

W interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 3 listopada 2016 r., nr IBPP2/4512-549/16-3/IK, organ podkreślił, że dokonanie dostawy towarów następuje z chwilą przeniesienia prawa do rozporządzania nimi jak właściciel. Wskazano również, że umowne warunki dostawy mogą mieć znaczenie pomocnicze, ale same nie decydują o momencie powstania obowiązku podatkowego.

To stanowisko pozostaje praktycznie istotne: nie wystarczy wpisać w umowie dowolnej daty dostawy. Trzeba ustalić, kiedy klient faktycznie uzyskał ekonomiczną kontrolę nad motocyklem. Jeżeli nastąpiło to dopiero przy odbiorze pojazdu w Polsce, to ten moment będzie zasadniczo decydował o dostawie dla celów VAT.

Podsumowanie

Przedsiębiorca może wystawić fakturę sprzedaży motocykla przed jego sprowadzeniem do Polski, jeżeli mieści się w terminie przewidzianym w ustawie o VAT. Aktualnie zasadą jest limit 60 dni przed dostawą albo przed otrzymaniem zapłaty. Nie należy więc opierać się na dawnym 30-dniowym terminie.

Najbezpieczniej jest przyjąć, że przy sprzedaży motocykla polskiemu klientowi dostawa następuje w momencie faktycznego wydania pojazdu, chyba że z dokumentów wynika wcześniejsze przeniesienie prawa do rozporządzania motocyklem jak właściciel. Wpłata zaliczki może przyspieszyć powstanie obowiązku podatkowego w VAT w zakresie otrzymanej kwoty.

Przy transakcjach międzynarodowych trzeba dodatkowo odróżnić import spoza UE od zakupu w innym państwie UE oraz sprawdzić, czy nie mają zastosowania szczególne zasady rozliczenia, np. VAT marża. W razie wątpliwości warto ułożyć dokumenty transakcji przed wystawieniem faktury, a nie dopiero po sprowadzeniu pojazdu.

FAQ

Czy faktura może być wystawiona przed przyjazdem motocykla do Polski?

Tak, jeżeli jest wystawiona nie wcześniej niż 60 dni przed planowaną dostawą albo przed otrzymaniem zapłaty. Trzeba jednak mieć realną transakcję i możliwość ustalenia, kiedy nastąpi wydanie pojazdu.

Czy przekroczenie granicy zawsze oznacza dostawę dla klienta?

Nie. Przekroczenie granicy może mieć znaczenie dla importu albo nabycia z UE, ale dostawa na rzecz polskiego klienta następuje wtedy, gdy klient uzyskuje prawo do rozporządzania motocyklem jak właściciel. Najczęściej będzie to odbiór pojazdu.

Czy umowa może wskazać wcześniejszą datę dostawy?

Umowa może określać planowany termin dostawy, ale nie może sztucznie zmienić rzeczywistego momentu powstania obowiązku podatkowego. Organy podatkowe badają faktyczny przebieg transakcji, a nie tylko zapis w umowie.

Co jeśli klient zapłaci przed wydaniem motocykla?

Otrzymanie zaliczki, przedpłaty albo całości ceny przed dostawą może spowodować powstanie obowiązku podatkowego w VAT w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Wtedy trzeba prawidłowo wystawić i rozliczyć dokument sprzedaży.

Co zrobić, gdy faktura została wystawiona, ale motocykl nie został sprzedany?

Należy przeanalizować konieczność korekty faktury i rozliczeń VAT. Jeżeli transakcja nie doszła do skutku, pozostawienie faktury bez korekty może prowadzić do sporu z organem podatkowym.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535 z późn. zm.

2. Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 3 listopada 2016 r., nr IBPP2/4512-549/16-3/IK.

Potrzebujesz indywidualnej odpowiedzi? Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.