Czy wspólnik może być jednoosobowym zarządem spółki z o.o.?

Czy w dwuosobowej spółce z o.o. może być jeden członek zarządu?

Tak. Sama okoliczność, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma dwóch wspólników, nie oznacza, że musi mieć także dwuosobowy zarząd. Zarząd może być jednoosobowy, a funkcję jedynego członka zarządu może pełnić jeden ze wspólników.

Podstawowe znaczenie ma jednak umowa spółki. Jeżeli stanowi ona, że zarząd składa się z jednej osoby albo z od jednego do kilku członków, powołanie jednego członka zarządu jest co do zasady dopuszczalne. Jeżeli natomiast umowa spółki wyraźnie przewiduje zarząd dwuosobowy, samo podjęcie uchwały o powołaniu jednej osoby nie wystarczy.

Zasadę tę potwierdza art. 201 Kodeksu spółek handlowych. Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, a w jego skład może wchodzić jeden albo większa liczba członków. Członkowie zarządu mogą być powoływani zarówno spośród wspólników, jak i spoza ich grona.

Szersze omówienie kompetencji, powoływania, odwoływania i odpowiedzialności tego organu znajdziesz w poradniku zarząd spółki z o.o. – zasady i odpowiedzialność.

Kiedy trzeba zmienić umowę spółki?

Zmiana umowy spółki będzie potrzebna wtedy, gdy obecna umowa określa zarząd jako dwuosobowy albo wskazuje minimalną liczbę członków zarządu większą niż jeden. W takiej sytuacji spółka powinna najpierw dostosować umowę spółki, a dopiero potem powołać zarząd w składzie zgodnym z jej treścią.

W typowej spółce z o.o. zmiana umowy spółki wymaga uchwały wspólników zaprotokołowanej przez notariusza oraz wpisu zmiany do Krajowego Rejestru Sądowego. Jeżeli spółka została założona w systemie teleinformatycznym i korzysta z wzorca umowy, w określonych przypadkach możliwa może być zmiana w trybie elektronicznym, ale zawsze trzeba sprawdzić, czy dany wariant umowy na to pozwala.

Jeżeli umowa przewiduje zarząd w formule widełkowej, na przykład od jednego do trzech członków, wspólnicy mogą powołać jedną osobę bez zmiany umowy. Wtedy istotne jest prawidłowe podjęcie uchwały o powołaniu oraz zgłoszenie danych członka zarządu do KRS.

Kto może zostać członkiem zarządu spółki z o.o.?

Członkiem zarządu może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może nim być osoba prawna, na przykład inna spółka.

Dodatkowo należy uwzględnić ograniczenia z art. 18 Kodeksu spółek handlowych. Funkcji członka zarządu nie może pełnić osoba prawomocnie skazana za określone przestępstwa, w szczególności przestępstwa wskazane w Kodeksie karnym w art. 228-231 oraz w rozdziałach XXXIII-XXXVII, a także za wybrane przestępstwa z Kodeksu spółek handlowych.

Chodzi między innymi o przestępstwa przeciwko ochronie informacji, wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi oraz niektóre przestępstwa związane z funkcjonowaniem spółek. Zakaz pełnienia funkcji ustaje co do zasady z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, ale nie może zakończyć się wcześniej niż po upływie trzech lat od dnia zakończenia odbywania kary.

Jeżeli przestępstwo nie było popełnione umyślnie, skazany może w przewidzianym terminie wystąpić do sądu o zwolnienie z zakazu albo o skrócenie czasu jego obowiązywania. W praktyce przed powołaniem członka zarządu warto odebrać od niego stosowne oświadczenia oraz upewnić się, że nie zachodzi ustawowa przeszkoda.

Jak powołać wspólnika do jednoosobowego zarządu?

Co do zasady członków zarządu powołuje uchwała wspólników, chyba że umowa spółki przewiduje inny sposób powoływania. Uchwała powinna wskazywać osobę powoływaną do zarządu oraz funkcję, którą ma pełnić. W jednoosobowym zarządzie zwykle będzie to członek zarządu albo prezes zarządu, jeśli taką funkcję przewiduje praktyka lub umowa spółki.

Po powołaniu członka zarządu zmianę należy zgłosić do KRS. Wpis członka zarządu ma znaczenie ujawniające, ale spółka ma obowiązek aktualizować dane w rejestrze. Do zgłoszenia zwykle dołącza się dokument stanowiący podstawę powołania, zgodę osoby powołanej na pełnienie funkcji, jeżeli jest wymagana w danej sytuacji, oraz adres do doręczeń członka zarządu.

Warto także sprawdzić, czy mandat poprzedniego członka zarządu wygasł prawidłowo, czy podjęto uchwałę o odwołaniu, rezygnacji albo zmianie składu zarządu oraz czy dane ujawnione w KRS odpowiadają rzeczywistemu stanowi w spółce.

Reprezentacja spółki przez jednoosobowy zarząd

Jeżeli zarząd jest jednoosobowy, jedyny członek zarządu reprezentuje spółkę samodzielnie. Oznacza to, że może podpisywać umowy, składać oświadczenia w imieniu spółki i prowadzić jej sprawy, o ile przepisy albo umowa spółki nie wprowadzają szczególnych wymogów dla określonych czynności.

Trzeba jednak odróżnić zwykłą reprezentację spółki od umów zawieranych między spółką a członkiem zarządu. W takich umowach spółkę reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Dotyczy to na przykład umowy o pracę, kontraktu menedżerskiego, pożyczki albo innej umowy zawieranej przez spółkę z członkiem jej zarządu.

Jeżeli członek zarządu jest jednocześnie wspólnikiem, nie może występować jako pełnomocnik innego wspólnika na zgromadzeniu wspólników. Może natomiast wykonywać prawa z własnych udziałów, chyba że w konkretnej sprawie przepisy wyłączają go od głosowania, na przykład przy uchwale dotyczącej jego odpowiedzialności wobec spółki.

Czy jednoosobowy zarząd podejmuje uchwały?

W jednoosobowym zarządzie nie ma potrzeby zwoływania posiedzeń w takim znaczeniu jak przy zarządzie wieloosobowym. Jedyny członek zarządu może jednak dokumentować swoje decyzje w formie uchwał albo decyzji zarządu. Jest to szczególnie przydatne przy czynnościach istotnych dla spółki, takich jak zaciągnięcie kredytu, zatwierdzenie większej umowy, udzielenie pełnomocnictwa lub przyjęcie dokumentów finansowych.

Dokumentowanie decyzji ułatwia późniejsze wykazanie, kiedy i na jakiej podstawie dana czynność została podjęta. Ma to znaczenie dowodowe, księgowe oraz organizacyjne, zwłaszcza gdy między wspólnikami może powstać spór co do sposobu prowadzenia spraw spółki.

Spółka z o.o. w organizacji

Przed wpisem spółki z o.o. do KRS działa spółka w organizacji. Może ona działać przez zarząd albo przez pełnomocnika powołanego jednomyślną uchwałą wspólników. Po rejestracji spółki zarząd staje się obligatoryjnym organem spółki i powinien być obsadzony zgodnie z umową spółki oraz uchwałami wspólników.

Jeżeli już na etapie tworzenia spółki wspólnicy planują jednoosobowy zarząd, najlepiej wprost przewidzieć w umowie spółki elastyczną liczbę członków zarządu, na przykład od jednego do trzech. Pozwala to uniknąć późniejszej zmiany umowy tylko dlatego, że wspólnicy chcą pozostawić w zarządzie jedną osobę.

Podsumowanie

W dwuosobowej spółce z o.o. zarząd może być jednoosobowy, a jedynym członkiem zarządu może być jeden ze wspólników. Warunkiem jest zgodność takiego rozwiązania z umową spółki oraz spełnienie ustawowych wymogów przez osobę powoływaną do zarządu.

Najczęstszy problem pojawia się wtedy, gdy umowa spółki przewiduje zarząd dwuosobowy. W takim przypadku trzeba najpierw zmienić umowę spółki i zarejestrować zmianę w KRS. Dopiero wtedy jednoosobowy zarząd będzie odpowiadał treści umowy spółki.

FAQ

Czy dwóch wspólników oznacza obowiązek powołania dwóch członków zarządu?

Nie. Liczba wspólników nie przesądza o liczbie członków zarządu. Decydują przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz umowa spółki.

Czy wspólnik może być jedynym członkiem zarządu?

Tak, wspólnik może być jedynym członkiem zarządu spółki z o.o., jeżeli ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie podlega ustawowemu zakazowi i umowa spółki dopuszcza jednoosobowy zarząd.

Czy trzeba zgłaszać jednoosobowy zarząd do KRS?

Tak. Zmianę składu zarządu należy zgłosić do KRS. Jeżeli dodatkowo zmieniana jest umowa spółki, zgłoszenia wymaga także zmiana jej postanowień.

Czy jeden członek zarządu może sam podpisywać umowy w imieniu spółki?

Co do zasady tak, jeżeli zarząd jest jednoosobowy. Wyjątkiem są między innymi umowy między spółką a członkiem zarządu, przy których obowiązują szczególne zasady reprezentacji.

Czy członek zarządu może głosować na zgromadzeniu wspólników?

Jeżeli jest wspólnikiem, może głosować z własnych udziałów, ale nie może być pełnomocnikiem innego wspólnika. W niektórych sprawach, na przykład dotyczących jego odpowiedzialności wobec spółki, może być wyłączony od głosowania.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037

Potrzebujesz indywidualnej odpowiedzi? Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.