Rezygnacja z założenia spółki z o.o. przed wpisem

Co powstaje po podpisaniu umowy spółki z o.o.?

Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z o.o. w organizacji. Wynika to z art. 161 Kodeksu spółek handlowych. Taki podmiot nie jest jeszcze spółką wpisaną do KRS, ale może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany.

Do powstania pełnej spółki z o.o. konieczne jest spełnienie warunków z art. 163 Kodeksu spółek handlowych, w szczególności zawarcie umowy spółki, wniesienie wkładów na pokrycie kapitału zakładowego, powołanie zarządu oraz wpis do rejestru przedsiębiorców KRS.

W praktyce oznacza to, że samo podpisanie umowy spółki nie jest jeszcze końcem procedury, ale nie jest też czynnością obojętną prawnie. Od tego momentu istnieje spółka w organizacji i trzeba ustalić, kto może podejmować za nią skuteczne działania.

Czy można zrezygnować z założenia spółki po podpisaniu umowy?

Co do zasady wspólnik nie może samodzielnie „anulować” umowy spółki z o.o. tylko dlatego, że nie chce już uczestniczyć w przedsięwzięciu. Jeżeli umowa została ważnie zawarta, powstała spółka w organizacji i dalsze działania powinny być podejmowane zgodnie z Kodeksem spółek handlowych oraz treścią umowy spółki.

Możliwe rozwiązania zależą od etapu sprawy. Inaczej wygląda sytuacja, gdy wniosek o wpis do KRS nie został jeszcze złożony, inaczej gdy sprawa jest już w sądzie rejestrowym, a jeszcze inaczej, gdy sąd wydał już postanowienie. Dlatego najpierw trzeba ustalić, czy wniosek został wysłany, kto go podpisał i czy nadal istnieje organ albo pełnomocnik uprawniony do działania.

Jeżeli wszyscy wspólnicy są zgodni, że nie chcą kontynuować rejestracji, najczęściej możliwe jest podjęcie działań zmierzających do niedoprowadzenia do wpisu oraz rozliczenia wkładów i zobowiązań. Jeżeli zgody nie ma, sprawa może wymagać formalnych uchwał, odwołania pełnomocnictw, złożenia pisma do sądu rejestrowego albo ustanowienia osoby, która przeprowadzi sprawy spółki w organizacji.

Kto reprezentuje spółkę z o.o. w organizacji?

Spółka z o.o. w organizacji jest reprezentowana przez zarząd albo przez pełnomocnika powołanego jednomyślną uchwałą wspólników. Jeżeli zarząd został powołany, to zasadniczo on prowadzi sprawy związane z rejestracją. Jeżeli zarząd nie istnieje albo jego skład jest niepełny, trzeba sprawdzić, czy spółka nadal może być skutecznie reprezentowana.

Rezygnacja prezesa zarządu może być skuteczna, jeżeli oświadczenie o rezygnacji zostało złożone w sposób umożliwiający dojście do właściwego adresata. Samo nazwanie pisma „notatką” nie przesądza jeszcze o skuteczności. Liczy się treść oświadczenia, adresat, data doręczenia oraz to, czy z dokumentów spółki wynika, że dana osoba rzeczywiście pełniła funkcję członka zarządu.

Jeżeli były prezes skutecznie zrezygnował, nie można traktować go dalej jak członka zarządu tylko dlatego, że wcześniej miał doprowadzić do rejestracji. Może natomiast nadal odpowiadać za wykonanie zobowiązań, które przyjął jako pełnomocnik albo kontrahent, jeżeli takie zobowiązania wynikają z dokumentów lub ustaleń między stronami.

Czy można zmusić prezesa do wycofania wniosku?

Nie można jednostronnie zobowiązać byłego prezesa do działania jako członek zarządu, jeżeli skutecznie zrezygnował z funkcji. Jeżeli jednak udzielono mu odrębnego pełnomocnictwa albo zawarto z nim porozumienie, w którym zobowiązał się do przeprowadzenia lub zakończenia spraw spółki, trzeba ocenić treść tego umocowania lub umowy.

Jeżeli wniosek o wpis nie został jeszcze złożony, najważniejsze jest odwołanie udzielonych pełnomocnictw i poinformowanie osoby umocowanej, że nie ma już prawa działać w imieniu wspólnika w określonym zakresie. Odwołanie pełnomocnictwa powinno być dokonane w formie możliwej do wykazania, np. pisemnie, z potwierdzeniem doręczenia, a w razie potrzeby także wobec notariusza lub sądu.

Jeżeli wniosek o wpis został już złożony, pismo o cofnięciu wniosku powinien złożyć podmiot będący wnioskodawcą albo prawidłowo umocowany pełnomocnik. W praktyce może być potrzebne działanie zarządu, wszystkich wymaganych członków zarządu albo osoby uprawnionej do reprezentacji według dokumentów złożonych do KRS.

Co zrobić, gdy wspólnik mieszka za granicą?

Brak możliwości osobistego przyjazdu do Polski nie oznacza, że wspólnik jest bezradny. Może udzielić nowego pełnomocnictwa zaufanej osobie, adwokatowi albo radcy prawnemu, aby działał w Polsce w określonym zakresie. Trzeba jednak dobrać formę pełnomocnictwa do czynności, które mają zostać wykonane.

Jeżeli chodzi tylko o korespondencję, ustalenie stanu sprawy lub złożenie prostego pisma, często wystarcza pełnomocnictwo pisemne. Jeżeli jednak czynność wymaga szczególnej formy, np. dotyczy zmian umowy spółki albo czynności notarialnych, forma pełnomocnictwa również może być bardziej wymagająca.

Wspólnik przebywający za granicą powinien przede wszystkim zażądać od drugiej strony kopii wszystkich dokumentów: umowy spółki, potwierdzenia złożenia wniosku do KRS, numeru sprawy, uchwał, pełnomocnictw i oświadczenia o rezygnacji prezesa. Bez tych dokumentów trudno ocenić, czy spółka jest tylko w organizacji, czy rejestracja nadal trwa i kto może ją zatrzymać.

Terminy i skutki braku wpisu do KRS

Kodeks spółek handlowych przewiduje termin na zgłoszenie spółki z o.o. do sądu rejestrowego. Co do zasady chodzi o termin sześciu miesięcy od zawarcia umowy spółki. Przy umowie zawartej przy wykorzystaniu wzorca w systemie teleinformatycznym termin jest krótszy i wymaga odrębnej weryfikacji w dokumentach danej sprawy.

Jeżeli spółka nie zostanie zgłoszona w wymaganym terminie albo postanowienie sądu odmawiające rejestracji stanie się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Nie zawsze oznacza to jednak natychmiastowy koniec wszystkich problemów. Trzeba rozliczyć wniesione wkłady, zobowiązania wobec osób trzecich oraz ewentualne koszty poniesione w imieniu spółki w organizacji.

Jeżeli spółka w organizacji nie jest w stanie niezwłocznie zwrócić wkładów lub pokryć wierzytelności osób trzecich, konieczna może być likwidacja. Jeżeli nie ma zarządu, zgromadzenie wspólników albo sąd rejestrowy może ustanowić likwidatora.

Jakie działania warto podjąć od razu?

W opisanej sytuacji najbezpieczniej zacząć od pisemnego ustalenia stanu sprawy. Należy zażądać informacji, czy wniosek do KRS został złożony, pod jakim numerem sprawy, kto go podpisał i czy sąd wzywał do uzupełnienia braków. Jeżeli wniosek nie został złożony, należy jasno zakazać dalszego posługiwania się pełnomocnictwem, jeżeli zostało odwołane.

Następnie warto wysłać oświadczenie o odwołaniu pełnomocnictwa do osoby, która je otrzymała, a także zachować dowód doręczenia. Jeżeli pełnomocnik miał działać przed sądem rejestrowym, trzeba rozważyć poinformowanie sądu o odwołaniu umocowania, zwłaszcza gdy sprawa jest już w toku.

Jeżeli pozostali wspólnicy nie współpracują, można ustanowić własnego pełnomocnika w Polsce. Taka osoba może sprawdzić akta sprawy rejestrowej, złożyć odpowiednie pismo, ocenić skuteczność rezygnacji członka zarządu oraz przygotować dalsze działania zabezpieczające interes wspólnika.

FAQ

Czy spółka z o.o. istnieje przed wpisem do KRS?

Tak, ale jako spółka z o.o. w organizacji. Powstaje z chwilą zawarcia umowy spółki i istnieje do chwili wpisu do KRS albo do momentu, gdy do wpisu nie dojdzie z przyczyn przewidzianych w ustawie.

Czy mogę jednostronnie wycofać się z podpisanej umowy spółki?

Zwykle nie. Samo podpisanie umowy wywołuje skutki prawne. Możliwe są jednak działania zmierzające do niedoprowadzenia do rejestracji, odwołania pełnomocnictwa, cofnięcia wniosku albo rozwiązania spraw spółki w organizacji, zależnie od dokumentów i etapu sprawy.

Czy odwołanie pełnomocnictwa wystarczy, aby zatrzymać rejestrację?

Nie zawsze. Odwołanie pełnomocnictwa uniemożliwia dalsze działanie pełnomocnikowi w imieniu mocodawcy, ale jeżeli wniosek do KRS został już złożony albo istnieje zarząd uprawniony do reprezentacji, mogą być potrzebne dodatkowe pisma lub uchwały.

Czy były prezes musi wycofać wniosek do KRS?

Jeżeli skutecznie zrezygnował z funkcji, nie działa już jako prezes. Może mieć obowiązki tylko wtedy, gdy wynikają one z odrębnego pełnomocnictwa, umowy albo wcześniejszych czynności. Wymaga to analizy dokumentów.

Co grozi, jeśli spółka nie zostanie wpisana do KRS?

Jeżeli spółka nie zostanie zgłoszona w terminie albo sąd prawomocnie odmówi wpisu, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Jeżeli są wkłady, długi lub nierozliczone czynności, może powstać obowiązek ich rozliczenia, a czasem przeprowadzenia likwidacji spółki w organizacji.

Źródła

• Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.