Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Świadczenie rehabilitacyjne osoby zatrudnionej i prowadzącej działalność gospodarczą

• Autor: Wioletta Dyl

Co zrobić z działalnością gospodarczą po otrzymaniu zasiłku rehabilitacyjnego? Jestem zatrudniony w firmie na umowę o pracę, a działalność gospodarcza była tylko dodatkowym źródłem dochodu. Opłacałem składkę zdrowotną.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Świadczenie rehabilitacyjne osoby zatrudnionej i prowadzącej działalność gospodarczą

Przyznanie świadczenia pieniężnego w okresie niezdolności do pracy wywołanej chorobą

Poruszoną przez Pana kwestię przyznawania świadczeń pieniężnych w okresie niezdolności do pracy wywołanej chorobą regulują przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą zasiłkową”.

Świadczenie rehabilitacyjne, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej, przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to jest więc okresem niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, trwającej po wyczerpaniu okresu wypłaty zasiłku chorobowego, orzeczonej przez lekarza orzecznika ZUS.

Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy zasiłkowej dotyczące m.in. utraty prawa do zasiłku chorobowego (art. 22 ustawy zasiłkowej).

Zobacz też: Zawieszona działalność a umowa o dzieło

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Czy osobie która ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?

A zatem świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje także, jeżeli ubezpieczony jest uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, natomiast za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia dodatkowo – jeżeli ubezpieczony kontynuuje lub podjął działalność zarobkową.

A zatem Pan jako ubezpieczony traci prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli wykonuje w okresie pobierania tego świadczenia pracę zarobkową lub wykorzystuje czas, na który przyznane zostało świadczenie rehabilitacyjne, w sposób niezgodny z jego celem.

Przeczytaj też: Renta z tytułu niezdolności do pracy a działalność gospodarcza

Wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy

Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5.04. 2005 r. (I UK 370/0): „Pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267) jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim”.

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą za wykonywanie pracy zarobkowej uważa się czynności związane z prowadzeniem zakładu, zależnie od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej (np. wyrok SN z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II UKN 710/00). Na zajęcia te składają się czynności polegające na wykonywaniu prac objętych działalnością przedsiębiorstwa oraz związane z jego prowadzeniem, w tym m.in.:

  • nadzór nad pracownikami,
  • wydawanie dyspozycji i wskazówek zatrudnionym pracownikom,
  • przyjmowanie i wydawanie towaru,
  • szkolenie uczniów.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Co zrobić z działalnością gospodarczą w czasie pobierania zasiłku rehabilitacyjnego 

Zatem nie wolno sprzedawać i kupować towaru, prowadzić szkoleń itp., a przede wszystkim wystawiać faktur VAT.

W sytuacji więc, gdy prowadzi Pan działalność gospodarczą, a jednocześnie ma Pan pobierać zasiłek rehabilitacyjny, można działalność zawiesić, o ile nie zatrudnia Pan pracowników. Za pracowników uważa się osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. A zatem nie obejmuje to osób wykonujących pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej np. zlecenia czy o dzieło (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.12.2007 r., sygn. akt I OSK 1655/06.: „(…) w prawie cywilnym przedmiot umowy zlecenia został ujęty wąsko, co wyraźnie ją różnicuje od umowy o pracę. Umowa zlecenia w znaczeniu sensu stricto obejmuje zobowiązanie do dokonania czynności prawnej, a w znaczeniu sensu largo obejmuje czynności o charakterze faktycznym. Z tych to powodów nie można umowy zlecenia traktować jako umowy o pracę”.

Przy braku pracowników zawiesza Pan działalność. Zgodnie z art. 14a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej:

  • Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy.
  • Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy.
  • Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Czynności jakie można wykonywać w czasie zawieszenia działalności gospodarczej

Jednakże w okresie zawieszenia jest Pan jak najbardziej uprawniony do wykonywania pewnego zakresu czynności, których katalog zawarty został w art. 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. A zatem przedsiębiorca w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej:

  • ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, podpisywać dokumenty,
  • ma prawo przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności,
  • ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie,
  • ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed jej zawieszeniem,
  • wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa,
  • ma prawo osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem jej wykonywania,
  • może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą.

Jeżeli jednak z jakiś powodów zawieszenie działalności nie wchodziłoby w grę, zawsze może Pan jeszcze wystawić pełnomocnictwo do prowadzenia w Pana imieniu działalności (np. dla siostry, brata itp.) przez okres Pana rehabilitacji.

Przykłady

Zawieszenie działalności fryzjerskiej na czas rehabilitacji

Pani Iwona prowadziła niewielki salon fryzjerski, a równocześnie pracowała na pół etatu w lokalnym domu kultury jako instruktor zajęć artystycznych. Po poważnym urazie nadgarstka przeszła długie leczenie, a po wykorzystaniu zasiłku chorobowego lekarz orzecznik ZUS przyznał jej świadczenie rehabilitacyjne. Aby nie stracić prawa do świadczenia, Pani Iwona zawiesiła działalność gospodarczą – nie miała pracowników, więc mogła to zrobić bez przeszkód. Przez czas rehabilitacji nie wykonywała żadnych usług fryzjerskich, ale mogła uregulować zaległe płatności za wcześniejsze zamówienia towarów.

Prowadzenie działalności przez pełnomocnika

Pan Marek pracował na umowę o pracę w urzędzie miasta i dodatkowo prowadził sklep internetowy z elektroniką. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego z powodu powikłań po operacji kręgosłupa, otrzymał świadczenie rehabilitacyjne. Ponieważ nie chciał zawieszać działalności – sklep generował regularne dochody – ustanowił pełnomocnika: swojego brata, który w jego imieniu zajmował się wystawianiem faktur i realizacją zamówień. Sam Marek w tym czasie nie wykonywał żadnych czynności zarobkowych.

Utrata świadczenia przez niezgodne wykorzystanie czasu

Pani Elżbieta, zatrudniona w firmie farmaceutycznej jako przedstawicielka handlowa, dorabiała na zlecenie jako korepetytorka biologii. Po uzyskaniu świadczenia rehabilitacyjnego z powodu długiej rekonwalescencji po COVID-19, dalej udzielała korepetycji przez internet. W wyniku kontroli ZUS uznał, że wykonywała pracę zarobkową niezgodną z celem świadczenia, co skutkowało jego odebraniem. Pani Elżbieta nie zdawała sobie sprawy, że nawet drobna działalność w tym okresie może zostać zakwalifikowana jako naruszenie przepisów.

Podsumowanie

W przypadku osób, które oprócz zatrudnienia prowadzą działalność gospodarczą, uzyskanie świadczenia rehabilitacyjnego wiąże się z koniecznością szczególnej ostrożności. Kluczowe jest, by w okresie pobierania tego świadczenia nie wykonywać żadnej pracy zarobkowej – także w ramach własnej działalności. Jeśli przedsiębiorca nie zatrudnia pracowników, może zawiesić działalność na czas rehabilitacji, co pozwala zachować prawo do świadczenia. Alternatywnie, działalność może być prowadzona przez pełnomocnika, o ile sam ubezpieczony nie angażuje się w czynności zarobkowe. Niezastosowanie się do tych zasad grozi utratą prawa do świadczenia, dlatego warto wcześniej dokładnie zapoznać się z obowiązującymi przepisami i zadbać o ich prawidłowe zastosowanie w praktyce.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy w sprawach związanych ze świadczeniem rehabilitacyjnym, zawieszeniem działalności gospodarczej lub innymi kwestiami prawnymi? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Doświadczony prawnik odpowie na Twoje pytania, pomoże rozwiać wątpliwości i wskaże najbezpieczniejsze rozwiązanie w Twojej sytuacji. Zadbaj o swoje prawa – napisz do nas już dziś.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U.
2. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II UKN 710/00
4. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.12.2007 r., sygn. akt I OSK 1655/06

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.


Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Wioletta Dyl

O autorze: Wioletta Dyl

Radca prawny, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Udziela porad prawnych z zakresu prawa autorskiego, nowych technologii, ochrony danych osobowych, a także prawa konkurencji, podatkowego i pracy. Zajmuje się również sporządzaniem regulaminów oraz umów, szczególnie z zakresu e-biznesu i prawa informatycznego, które jest jej pasją. Posiada kilkudziesięcioletnie doświadczenie prawne, obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

rozwodowy.pl

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

sluzebnosc.info