Demontaż i złomowanie pojazdów - jak zacząć

Od czego zacząć zakładanie stacji demontażu pojazdów?

Założenie działalności polegającej na demontażu i złomowaniu pojazdów nie jest zwykłym otwarciem punktu skupu. Ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji rozróżnia między innymi stację demontażu, punkt zbierania pojazdów i strzępiarkę. Sam demontaż pojazdów może być prowadzony wyłącznie w stacji demontażu.

W praktyce bezpieczna kolejność działań wygląda następująco:

1. wybór nieruchomości i sprawdzenie, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza taką działalność;
2. ustalenie, czy inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
3. przygotowanie projektu obiektu i sektorów stacji zgodnie z rozporządzeniem o minimalnych wymaganiach dla stacji demontażu;
4. uzyskanie wymaganej decyzji w zakresie gospodarki odpadami, w szczególności zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a w określonych przypadkach także innych decyzji środowiskowych;
5. uzyskanie wpisu do rejestru BDO jako podmiot prowadzący stację demontażu;
6. zorganizowanie ewidencji odpadów, dokumentów przyjęcia pojazdów i procedur wydawania zaświadczeń o demontażu;
7. dopiero potem rozpoczęcie faktycznego przyjmowania pojazdów.

Kolejność może się różnić w zależności od lokalizacji, skali inwestycji, rodzaju instalacji i zakresu robót budowlanych. Warto uzgodnić ją z organem właściwym dla decyzji odpadowej oraz z urzędem gminy jeszcze przed podpisaniem umowy najmu albo zakupem gruntu.

Zobacz również: formalności przy uruchamianiu działalności wymagającej pozwoleń

Jakie decyzje i rejestry są potrzebne?

Podstawowym błędem jest założenie, że wystarczy zarejestrować firmę i kupić plac. Stacja demontażu działa w obszarze gospodarki odpadami, dlatego przed startem trzeba zadbać o kilka równoległych wymogów.

• CEIDG albo KRS - rejestracja przedsiębiorcy jest konieczna, ale nie daje jeszcze prawa do demontażu pojazdów.
• Zgodność lokalizacji - trzeba sprawdzić plan miejscowy, warunki zabudowy, kwestie budowlane, przeciwpożarowe, wodnoprawne i środowiskowe, jeżeli są wymagane dla konkretnej inwestycji.
• Decyzja odpadowa - w szczególności zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a przy większych instalacjach lub szczególnym rodzaju przedsięwzięcia także inne decyzje przewidziane przepisami.
• BDO - prowadzący stację demontażu podlega wpisowi do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami.
• Ewidencja i sprawozdawczość - dokumenty odpadowe prowadzi się co do zasady w systemie BDO, a sprawozdania składa się w terminach przewidzianych w ustawie o odpadach.

Organ właściwy do wydania decyzji odpadowej zależy od rodzaju przedsięwzięcia, miejsca prowadzenia działalności i skali instalacji. W praktyce przed złożeniem wniosku należy ustalić, czy właściwy będzie marszałek województwa, starosta, regionalny dyrektor ochrony środowiska albo inny organ wskazany w przepisach szczególnych.

Wpis do BDO dla stacji demontażu

Przedsiębiorca prowadzący stację demontażu podlega wpisowi do BDO. Rejestr prowadzi marszałek województwa. Wniosek powinien odpowiadać rzeczywistemu zakresowi działalności, czyli obejmować nie tylko ogólną gospodarkę odpadami, lecz także zakres wynikający z ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Po uzyskaniu wpisu przedsiębiorca powinien posługiwać się numerem rejestrowym w dokumentach związanych z działalnością objętą wpisem. Trzeba też pamiętać o aktualizacji danych, jeżeli zmieni się zakres działalności, adres, rodzaj odpadów albo inne informacje ujawnione w rejestrze.

W BDO prowadzi się również ewidencję odpadów, w tym karty przekazania odpadów i karty ewidencji odpadów, o ile przepisy nie przewidują szczególnego wyjątku. Stacja demontażu musi mieć procedury pozwalające powiązać przyjęte pojazdy, powstałe odpady, części przeznaczone do ponownego użycia oraz dalsze przekazanie odpadów uprawnionym odbiorcom.

Minimalne wymagania techniczne dla stacji demontażu

Rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu określa, jak powinien być zorganizowany teren stacji. Najważniejsze wymogi obejmują:

• zabezpieczenie terenu przed dostępem osób postronnych, w szczególności ogrodzenie, chyba że stacja znajduje się na terenie już ogrodzonym;
• wyposażenie w separator substancji ropopochodnych o przepustowości dostosowanej do powierzchni objętej systemem odprowadzania ścieków przemysłowych;
• posiadanie wagi albo urządzenia z wbudowaną wagą o skali ważenia co najmniej 3,5 Mg;
• pomieszczenie do przyjmowania i obsługi osób przekazujących pojazdy, wyposażone w metalową szafę do przechowywania dokumentów;
• wyodrębnienie sektorów: przyjmowania pojazdów, magazynowania pojazdów, usuwania substancji niebezpiecznych, demontażu, magazynowania części do ponownego użycia oraz magazynowania odpadów;
• utwardzone i szczelne powierzchnie tam, gdzie istnieje ryzyko wycieku paliw, olejów lub innych płynów eksploatacyjnych;
• odpowiednie pojemniki na odpady niebezpieczne, akumulatory, oleje, płyny, filtry, katalizatory, elementy z rtęcią i inne odpady pochodzące z pojazdów;
• sorbenty do neutralizacji ewentualnych wycieków.

Sektor magazynowania przyjętych pojazdów powinien mieć utwardzoną, szczelną powierzchnię nie mniejszą niż 200 m², z zachowaniem pola manewrowego i odprowadzaniem ścieków przemysłowych do separatora. Pojazdów nie wolno magazynować na boku ani na dachu.

Usuwanie paliw, olejów, płynów eksploatacyjnych, czynnika chłodniczego, akumulatorów, filtrów, katalizatorów, szyb, opon i innych elementów powinno odbywać się w sposób ograniczający ryzyko zanieczyszczenia środowiska. Części przeznaczone do ponownego użycia trzeba magazynować tak, aby nie uległy uszkodzeniu i nie powodowały wycieków.

Przyjmowanie pojazdów i opłaty

Stacja demontażu ma obowiązek przyjęcia pojazdu wycofanego z eksploatacji, który posiada cechy identyfikacyjne pojazdu, czyli w praktyce numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Jeżeli nie można ustalić tych cech, stacja nie powinna wydawać zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu.

Co do zasady przedsiębiorca nie pobiera opłaty za przyjęcie pojazdu, jeżeli łącznie:

• pojazd jest zarejestrowany na terytorium Polski,
• pojazd jest kompletny,
• pojazd nie zawiera innych odpadów, które nie pochodzą z tego pojazdu.

Za pojazd kompletny uważa się pojazd zawierający wszystkie istotne elementy, którego masa jest nie mniejsza niż 90% masy pojazdu. Przy przyjmowaniu pojazdu niekompletnego opłata nie może przekraczać 10 zł za 1 kg brakującej masy pojazdu. Stacja może odmówić przyjęcia pojazdu niekompletnego, jeżeli właściciel odmawia uiszczenia należnej opłaty.

Jeżeli przedsiębiorca prowadzący stację demontażu nie ma podpisanej umowy z wprowadzającymi pojazdy, może odmówić przyjęcia pojazdu niekompletnego. W takim przypadku powinien wskazać najbliższą stację demontażu działającą w ramach odpowiedniej sieci.

Zaświadczenie o demontażu pojazdu

Przy przyjęciu kompletnego pojazdu stacja demontażu ma obowiązek unieważnić dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice rejestracyjne, a następnie wydać zaświadczenie o demontażu pojazdu.

Zaświadczenie sporządza się w trzech egzemplarzach:

1. pierwszy egzemplarz otrzymuje właściciel pojazdu;
2. drugi egzemplarz przedsiębiorca przekazuje w terminie 7 dni organowi rejestrującemu właściwemu ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu;
3. trzeci egzemplarz pozostaje w stacji demontażu.

W przypadku pojazdu niezarejestrowanego na terytorium Polski egzemplarz przeznaczony dla organu rejestrującego przekazuje się w terminie 7 dni Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Przy pojeździe niekompletnym stacja wydaje zaświadczenie o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o ile spełnione są warunki ustawowe.

Przedsiębiorca powinien prowadzić ewidencję wydanych zaświadczeń o demontażu pojazdu oraz zaświadczeń o przyjęciu niekompletnego pojazdu, także tych wydanych przez punkty zbierania pojazdów, z którymi zawarł umowę.

Poziomy odzysku, recyklingu i sprawozdania

Stacja demontażu musi osiągać ustawowe poziomy odzysku i recyklingu odpadów pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ustawa wskazuje poziomy odpowiednio 95% odzysku i 85% recyklingu masy pojazdów przyjętych do stacji w skali roku, z wyjątkami przewidzianymi dla określonych pojazdów specjalnych.

Do obliczeń uwzględnia się między innymi odpady poddane procesom odzysku i recyklingu oraz wymontowane przedmioty wyposażenia i części przeznaczone do ponownego użycia. Dane muszą wynikać z prowadzonej ewidencji odpadów, dlatego błędy w ewidencji mogą przełożyć się na problemy przy sprawozdaniu.

Roczne sprawozdania dotyczące odpadów składa się co do zasady za pośrednictwem BDO, w terminach określonych w ustawie o odpadach. Dla przedsiębiorcy oznacza to konieczność bieżącego dokumentowania masy pojazdów, odpadów, części do ponownego użycia i dalszego przekazania poszczególnych frakcji.

Zakończenie działalności stacji demontażu

Jeżeli przedsiębiorca kończy działalność w zakresie demontażu pojazdów albo rozwiązuje lub traci umowę z przedsiębiorcą prowadzącym punkt zbierania pojazdów, powinien złożyć zawiadomienie właściwemu organowi w terminie 14 dni.

Zawiadomienie powinno wskazywać dane przedsiębiorcy, datę zakończenia działalności albo datę rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, a przy rozwiązaniu umowy także dane punktu zbierania pojazdów. Niezależnie od tego trzeba zadbać o zamknięcie spraw w BDO, rozliczenie odpadów i wykonanie obowiązków wynikających z decyzji odpadowych.

Ryzyka prowadzenia nielegalnego demontażu

Prowadzenie demontażu pojazdów bez wymaganej stacji, bez decyzji odpadowej albo bez wpisu do BDO może skutkować poważnymi konsekwencjami. W grę wchodzą między innymi administracyjne kary pieniężne, nakazy wstrzymania działalności, cofnięcie decyzji, odpowiedzialność za nieprawidłowe gospodarowanie odpadami oraz roszczenia związane z zanieczyszczeniem gruntu lub wód.

Ryzykowne jest także przyjmowanie pojazdów poza formalną ewidencją, niewydawanie zaświadczeń, brak unieważniania dokumentów i tablic, przekazywanie odpadów podmiotom bez uprawnień albo sprzedawanie części w sposób uniemożliwiający wykazanie pochodzenia i rozliczenia odpadów.

FAQ

Czy można prowadzić demontaż pojazdów na zwykłym placu?

Nie. Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacji demontażu spełniającej wymagania techniczne i środowiskowe oraz posiadającej wymagane decyzje.

Czy punkt zbierania pojazdów może rozbierać samochody na części?

Nie. Punkt zbierania pojazdów służy do zbierania pojazdów i przekazywania ich do stacji demontażu. Faktyczny demontaż jest zastrzeżony dla stacji demontażu.

Czy wpis do BDO wystarczy do rozpoczęcia działalności?

Nie. Wpis do BDO jest konieczny, ale zwykle nie wystarcza. Potrzebne są także właściwe decyzje w zakresie gospodarki odpadami, spełnienie wymagań technicznych, zgodność lokalizacji i wykonanie pozostałych obowiązków wynikających z przepisów.

Kiedy stacja demontażu może pobrać opłatę od właściciela pojazdu?

Opłata może być pobrana między innymi przy przyjęciu pojazdu niekompletnego albo zawierającego odpady niepochodzące z tego pojazdu. Przy pojeździe niekompletnym opłata nie może przekraczać 10 zł za 1 kg brakującej masy.

Co powinien dostać właściciel oddający pojazd do demontażu?

Właściciel powinien otrzymać zaświadczenie o demontażu pojazdu albo zaświadczenie o przyjęciu niekompletnego pojazdu. Dokument ten jest potrzebny między innymi do wyrejestrowania pojazdu.

Czy trzeba zawiadomić urząd o zakończeniu działalności?

Tak. Przedsiębiorca powinien złożyć zawiadomienie właściwemu organowi w terminie 14 dni od zakończenia działalności w zakresie demontażu pojazdów albo od rozwiązania lub wygaśnięcia umowy z punktem zbierania pojazdów.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, Dz.U. 2005 nr 25 poz. 202 z późn. zm.

2. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla stacji demontażu oraz sposobu demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, Dz.U. 2005 nr 143 poz. 1206 z późn. zm.

3. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Dz.U. 2013 poz. 21 z późn. zm.

4. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.