Handel końmi w spółce z o.o. – PKD, podatki i dokumenty

Czy spółka z o.o. może rozpocząć handel końmi?

Tak. Spółka z o.o. może prowadzić nowy rodzaj działalności, w tym zakup i sprzedaż koni, o ile nie narusza to przepisów szczególnych i mieści się w przedmiocie działalności określonym w umowie spółki. Sam obrót końmi, rozumiany jako zakup i dalsza sprzedaż zwierząt, co do zasady nie wymaga koncesji ani licencji podobnej do działalności regulowanej.

Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Koń jest zwierzęciem podlegającym przepisom o identyfikacji, zdrowiu zwierząt, dobrostanie, transporcie, a w przypadku koni hodowlanych także przepisom o hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich. Jeżeli spółka będzie kupowała i sprzedawała konie za granicę, trzeba dodatkowo uwzględnić wymogi weterynaryjne oraz dokumentację wymaganą przy przemieszczaniu zwierząt.

W praktyce należy najpierw ustalić, czy spółka ma prowadzić zwykły handel końmi, działalność hodowlaną, pośrednictwo, import lub eksport, utrzymanie koni, ich trening, dzierżawę, udostępnianie ogierów do rozrodu albo obrót materiałem biologicznym. Każdy z tych wariantów może oznaczać inne obowiązki formalne i podatkowe.

Umowa spółki, PKD i zgłoszenie do KRS

W spółce z o.o. przedmiot działalności powinien wynikać z umowy spółki. Jeżeli obecna umowa obejmuje wyłącznie działalność projektową lub usługową i nie daje podstaw do obrotu zwierzętami, bezpiecznym rozwiązaniem jest zmiana umowy spółki oraz zgłoszenie zmiany do KRS.

Zmiana umowy spółki zwykle wymaga uchwały wspólników i formy aktu notarialnego, chyba że spółka została utworzona w systemie teleinformatycznym i konkretna zmiana może być dokonana w tym trybie. Następnie zmianę należy zgłosić do rejestru przedsiębiorców KRS.

We wniosku do KRS podaje się ograniczoną liczbę kodów PKD, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy. Nie trzeba ujawniać w KRS wszystkich możliwych aktywności, ale ujawnione kody powinny odpowiadać rzeczywistemu profilowi działalności. Dla planowanego obrotu końmi warto dobrać kody obejmujące obrót żywymi zwierzętami, a jeśli spółka faktycznie będzie prowadzić hodowlę, utrzymanie, trening lub usługi związane z końmi, także odpowiednie kody dla tych czynności.

Jeżeli spółka rozpocznie handel końmi bez zmiany umowy, a umowa nie obejmuje takiej działalności, może to powodować problemy korporacyjne, księgowe i dowodowe. Nie każdy brak kodu PKD automatycznie unieważnia czynność, ale niezgodność pomiędzy rzeczywistą działalnością a dokumentami spółki utrudnia obronę rozliczeń w razie kontroli.

Jakie dokumenty są potrzebne przy zakupie i sprzedaży konia?

Przy zakupie konia spółka powinna zebrać nie tylko fakturę lub umowę sprzedaży. Istotne są także dokumenty identyfikacyjne zwierzęcia, w szczególności paszport konia, dane pozwalające potwierdzić jego pochodzenie i status, a przy koniach hodowlanych również dokumenty hodowlane.

W zależności od rodzaju transakcji mogą być potrzebne również dokumenty weterynaryjne, potwierdzenia badań, zaświadczenia wymagane przy przemieszczaniu zwierząt, dokumenty transportowe oraz dokumentacja dotycząca dobrostanu. Przy obrocie międzynarodowym obowiązki są szersze i powinny być weryfikowane przed każdą transakcją, ponieważ zależą od kraju pochodzenia, kraju przeznaczenia, celu przemieszczenia i statusu zdrowotnego zwierzęcia.

Jeżeli spółka będzie zajmowała się nie tylko odsprzedażą koni, lecz także rozrodem, udostępnianiem ogierów, obrotem nasieniem, komórkami jajowymi lub zarodkami, trzeba uwzględnić przepisy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich oraz odpowiednie regulacje unijne. To obszar bardziej sformalizowany niż zwykły zakup i sprzedaż konia jako towaru.

Czy faktury za zakup koni można zaliczyć do kosztów CIT?

W spółce z o.o. podstawowym podatkiem dochodowym jest CIT. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy.

Oznacza to, że sama faktura nie przesądza jeszcze o koszcie podatkowym. Spółka musi wykazać, że wydatek jest rzeczywisty, definitywny, prawidłowo udokumentowany i gospodarczo uzasadniony. Musi też istnieć związek pomiędzy wydatkiem a działalnością spółki, przychodem lub zabezpieczeniem źródła przychodów.

Jeżeli spółka kupuje konie z zamiarem dalszej odsprzedaży, zakup powinien być traktowany podobnie jak nabycie towaru handlowego. W takim przypadku znaczenie ma prawidłowe ujęcie towaru w księgach, ewidencja stanu posiadanych zwierząt oraz moment rozpoznania kosztu zgodnie z zasadami podatkowymi i rachunkowymi. W praktyce koszty bezpośrednio związane z przychodem ze sprzedaży rozlicza się zasadniczo z tym przychodem, a nie zawsze jednorazowo w dniu otrzymania faktury.

Inaczej ocenia się wydatki na utrzymanie koni, paszę, pensjonat, transport, opiekę weterynaryjną, ubezpieczenie, trening czy obsługę aukcji. Takie koszty mogą być podatkowo uzasadnione, jeżeli są potrzebne do utrzymania wartości konia, przygotowania go do sprzedaży albo prowadzenia działalności handlowej. Powinny jednak wynikać z realnego modelu biznesowego i być dobrze opisane w dokumentacji.

Koń jako towar, zwierzę wykorzystywane w działalności albo reklama

Najprostszy podatkowo wariant to zakup konia w celu dalszej sprzedaży. Wtedy koń jest składnikiem obrotowym, a przychód powstaje przy sprzedaży. Spółka powinna posiadać dokumenty potwierdzające zakup, utrzymanie, ewentualne nakłady zwiększające wartość handlową oraz sprzedaż.

Jeżeli koń ma być wykorzystywany w działalności usługowej, na przykład do pokazów, treningów, sesji, eventów lub odpłatnego udostępniania, trzeba wykazać, że taki sposób używania zwierzęcia faktycznie generuje przychody albo służy ich zabezpieczeniu. Wydatki nie mogą mieć charakteru prywatnego ani reprezentacyjnego.

Szczególnej ostrożności wymaga pomysł ujmowania konia jako nośnika reklamy, na przykład przez nadanie mu nazwy związanej z firmą lub umieszczenie oznaczeń spółki. Organy podatkowe mogą kwestionować takie koszty, jeżeli koń w rzeczywistości pełni inną funkcję niż reklama, a efekt promocyjny jest uboczny lub trudny do wykazania. Dawne interpretacje podatkowe wskazywały, że sam fakt oznaczenia konia logo nie zawsze pozwala zaliczyć wydatki na jego zakup i utrzymanie do kosztów reklamy. Każdy przypadek wymaga jednak odrębnej oceny.

Nie należy automatycznie zakładać, że koń będzie środkiem trwałym amortyzowanym jak maszyna lub samochód. Zwierzęta wymagają odrębnej kwalifikacji księgowej i podatkowej. Dlatego decyzję, czy dany wydatek ująć jako towar, koszt bezpośredni, koszt pośredni albo inny składnik aktywów, należy podjąć na podstawie rzeczywistego przeznaczenia konia i zasad rachunkowości stosowanych w spółce.

VAT przy zakupie i sprzedaży koni

Jeżeli spółka jest czynnym podatnikiem VAT, powinna ocenić zarówno opodatkowanie sprzedaży koni, jak i prawo do odliczenia VAT z faktur zakupowych. Prawo do odliczenia zależy przede wszystkim od związku zakupu z czynnościami opodatkowanymi VAT oraz od braku ustawowych wyłączeń.

W praktyce należy sprawdzić stawkę VAT właściwą dla konkretnej dostawy lub usługi, status kontrahenta, prawidłowość faktury, miejsce opodatkowania oraz ewentualne zasady dotyczące transakcji wewnątrzwspólnotowych albo importu. Przy zakupach zagranicznych mogą pojawić się dodatkowe obowiązki dokumentacyjne i rozliczeniowe.

Jeżeli koń ma służyć działalności mieszanej, czyli częściowo opodatkowanej, a częściowo zwolnionej albo niezwiązanej z działalnością, prawo do odliczenia VAT może być ograniczone. Wtedy nie wystarczy ogólne twierdzenie, że koń jest potrzebny spółce. Trzeba wykazać, do jakich czynności faktycznie jest wykorzystywany.

Na co zwrócić uwagę przed pierwszą transakcją?

• Umowa spółki: sprawdzić, czy obejmuje handel końmi lub szerzej handel zwierzętami, hodowlę albo usługi związane z końmi.
• KRS i PKD: dobrać kody odpowiadające rzeczywistej działalności i zgłosić zmianę, jeżeli jest potrzebna.
• Dokumenty konia: zweryfikować paszport, identyfikację, pochodzenie, status hodowlany i dokumenty weterynaryjne.
• Umowa sprzedaży: opisać cenę, stan zdrowia, wydanie dokumentów, odpowiedzialność za wady, transport, ryzyko utraty oraz rozliczenia podatkowe.
• Księgowość: ustalić, czy koń jest towarem handlowym, składnikiem działalności usługowej, aktywem biologicznym czy innym składnikiem majątku.
• Dowody biznesowego celu: zachować oferty, ogłoszenia, korespondencję z klientami, wyceny, dokumentację aukcyjną i potwierdzenia poniesionych nakładów.
• Transport i dobrostan: sprawdzić wymogi dotyczące przewozu, warunków utrzymania, opieki weterynaryjnej i odpowiedzialności za zwierzę.

FAQ

Czy spółka z o.o. musi zmienić umowę spółki, aby handlować końmi?

Jeżeli obecny przedmiot działalności nie obejmuje handlu zwierzętami, hodowli ani podobnej aktywności, zmiana umowy spółki jest zalecana, a często konieczna. Następnie zmianę należy zgłosić do KRS.

Czy brak odpowiedniego PKD wyklucza zaliczenie wydatków do kosztów?

Sam brak kodu PKD nie zawsze przesądza o braku kosztu podatkowego, ale może utrudnić wykazanie związku wydatku z działalnością gospodarczą. Najbezpieczniej jest doprowadzić PKD, umowę spółki, księgowość i rzeczywiste działania do spójności.

Czy faktura za zakup konia wystarczy do ujęcia kosztu?

Nie. Faktura jest ważnym dokumentem, ale spółka powinna mieć także dowody biznesowego celu zakupu, dokumenty zwierzęcia, umowę, potwierdzenie zapłaty i dokumentację późniejszej sprzedaży lub wykorzystania konia w działalności.

Czy koszty paszy, pensjonatu i weterynarza mogą być kosztem spółki?

Tak, jeżeli są związane z działalnością spółki i służą osiągnięciu przychodu, zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Trzeba je dokumentować fakturami oraz wykazać, że dotyczą konkretnych koni wykorzystywanych biznesowo.

Czy koń kupiony przez spółkę podlega amortyzacji?

Nie należy automatycznie traktować konia jak typowego środka trwałego. W zależności od celu zakupu może być towarem handlowym, składnikiem działalności hodowlanej albo elementem działalności usługowej. Sposób ujęcia trzeba ustalić z księgowością na podstawie konkretnego modelu działalności.

Czy można odliczyć VAT od zakupu konia?

Odliczenie VAT jest możliwe tylko wtedy, gdy zakup ma związek z czynnościami opodatkowanymi VAT i nie występują ustawowe ograniczenia. Przy działalności mieszanej lub niejasnym celu zakupu odliczenie może być kwestionowane.

Źródła

• Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności art. 15 i art. 16.
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
• Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, przepisy dotyczące umowy spółki z o.o. i zgłaszania zmian do KRS.
• Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich.
• Ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 dotyczące warunków zootechnicznych i genealogicznych w hodowli zwierząt.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w sprawie przenośnych chorób zwierząt.
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 maja 2014 r., nr IPPB1/415-266/14-2/AM, przywołana jako przykład poglądu organu podatkowego, bez automatycznego zastosowania do spółki z o.o.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.