Dywidenda nadzwyczajna z kapitału zapasowego, zasady i ograniczenia

Podstawy prawne podziału zysku

Warunki podziału zysku oraz wypłaty dywidendy określa Kodeks spółek handlowych.
Aby zysk mógł zostać wypłacony wspólnikom, muszą być spełnione wymogi z art. 192 KSH:

„Kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe.”

Zgodnie z art. 191 KSH:

„§ 1. Wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników, z uwzględnieniem przepisu art. 195 § 1.”

Przepisy odnoszą prawo do uczestnictwa w zysku do konkretnego roku obrotowego.

Dywidenda nadzwyczajna i zmiana uchwały o podziale zysku

Możliwa jest sytuacja, w której:

• zwyczajne zgromadzenie podejmuje uchwałę o wypłacie dywidendy za poprzedni rok,

• a następnie nadzwyczajne zgromadzenie podejmuje dodatkową uchwałę dotyczącą wypłaty dywidendy za inny rok, wyłącznie w drodze zmiany wcześniejszej uchwały o podziale zysku.

Nie istnieje możliwość samodzielnej, niezależnej uchwały o wypłacie dywidendy za inny rok bez zmiany wcześniejszej decyzji dotyczącej przeznaczenia zysku.

Zmiana uchwały o podziale zysku jest dopuszczalna, ale – zgodnie z art. 249 KSH – może zostać uchylona przez sąd, jeśli narusza dobre obyczaje, godzi w interesy spółki lub prowadzi do pokrzywdzenia wspólnika.

Zaliczka na dywidendę

Spółka może wypłacić zaliczkę na poczet przewidywanej dywidendy, jeżeli umowa spółki udziela zarządowi takiego upoważnienia. Podstawą jest art. 194 KSH:

„Umowa spółki może upoważniać zarząd do wypłaty wspólnikom zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy za rok obrotowy, jeżeli spółka posiada środki wystarczające na wypłatę.”

Zgodnie z art. 195 KSH, zaliczka może stanowić najwyżej połowę zysku osiągniętego od końca poprzedniego roku obrotowego, powiększonego o kapitały rezerwowe utworzone z zysku, pomniejszonego o niepokryte straty i udziały własne.