Praktyka lekarska a wpis do KRS

Art. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Na samym wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej:

„1. Lekarze i pielęgniarki mogą wykonywać swój zawód w ramach działalności leczniczej na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, po wpisaniu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa w art. 100.

2. Działalność lecznicza:

1) lekarzy może być wykonywana w formie:

a) jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka lekarska, indywidualna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna praktyka lekarska wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem lub indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem,

b) spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka lekarska,

2) pielęgniarki może być wykonywana w formie:

a) jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka pielęgniarki, indywidualna praktyka pielęgniarki wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna specjalistyczna praktyka pielęgniarki, indywidualna specjalistyczna praktyka pielęgniarki wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna praktyka pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem lub indywidualna specjalistyczna praktyka pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem,

b) spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka pielęgniarek – zwanych dalej „praktykami zawodowymi”.

3. Wykonywanie zawodu w ramach praktyki zawodowej nie jest prowadzeniem podmiotu leczniczego.”

Powyższy artykuł opisuje jeden z dwóch typów podmiotów wykonujących działalność leczniczą (art. 2 ust. 1 pkt 5), tj. praktyki zawodowe. Drugim typem są podmioty lecznicze.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o działalności leczniczej: „Praktyką zawodową jest (...) działalność gospodarcza wykonywana jako indywidualna lub grupowa praktyka lekarska albo praktyka pielęgniarki lub położnej. Takie rozróżnienie oznacza odejście od koncepcji zakładu opieki zdrowotnej. Zakłady opieki zdrowotnej w obecnym stanie prawnym mają znacząco ograniczoną samodzielność”. A następnie: „Działalność prowadzona przez te podmioty będzie działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.), dzięki czemu odbywać się ona będzie na ogólnych zasadach prowadzenia działalności gospodarczej. Pozwoli to na usprawnienie podejmowania i prowadzenia tej działalności”.

Artykuł 5 ust. 1 wskazuje, że lekarze i pielęgniarki (położne) mogą wykonywać swój zawód w ramach działalności leczniczej na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej oraz w przepisach odrębnych. Przepisy odrębne to w szczególności przepisy ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

W art. 5 ust. 2 wymienia się formy wykonywania zawodu w ramach praktyk zawodowych. Na gruncie ustawy o działalności leczniczej jest to katalog zamknięty.

Komentowany przepis, podobnie jak wcześniej ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej, dzieli praktyki na:

1. jednoosobowe – przybierają one formę jednoosobowej działalności gospodarczej funkcjonującej nie tylko zgodnie z ustawą o działalności leczniczej, lecz także będzie mieć do nich zastosowanie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (jest to działalność regulowana w rozumieniu przepisów tej ustawy – zob. art. 16 u.s.d.g., art. 113 u.d.l.); konieczne jest więc zarejestrowanie przez te osoby działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wpis ten jest koniecznym warunkiem legalnego wykonywania zawodu jako indywidualnej praktyki lekarskiej (art. 18 ust. 1 pkt 4).
2. grupowe – wówczas taka działalność może przybrać formę spółki cywilnej (jest to spółka prawa cywilnego), spółki jawnej albo spółki partnerskiej (są to spółki prawa handlowego).

Zobacz też: Czy lekarz może prowadzić inną działalność gospodarczą

Spółka cywilna

Spółka cywilna może funkcjonować na podstawie art. 860-875 K.c. Jak słusznie zauważono w komentarzu do ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (zob. ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, red. E. Zielińska, Warszawa 2008): „Zaletą spółki cywilnej jest łatwość jej utworzenia i prowadzenia, niskie koszty założenia, swoboda kształtowania treści umowy, brak wymogów prawnych co do rodzaju i wielkości wnoszonych wkładów. Wadą jest to, że za długi spółki cywilnej wspólnicy odpowiadają solidarnie, i to całym swoim majątkiem, a odpowiedzialności solidarnej wspólników nie można w umowie spółki ani wyłączyć, ani ograniczyć, ani zastąpić inną formą odpowiedzialności. (...) Wadą spółki cywilnej jest również to, że nie może we własnym imieniu zaciągać zobowiązań ani nabywać uprawnień, gdyż nie posiada osobowości prawnej”.

Należy także pamiętać, że każdy ze wspólników spółki cywilnej musi być zgłoszony do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – każdy osobno staje się przedsiębiorcą prowadzącym działalność i uzyskuje zaświadczenia o wpisie do tej ewidencji.

Spółka jawna oraz spółka partnerska to spółki osobowe. Nie posiadają one osobowości prawnej, niemniej każda z nich może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 8 § 1 K.s.h.).

Spółka jawna

Spółka jawna (tak jak i partnerska) powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 251 § 1 K.s.h.).

Podmioty wykonujące działalność leczniczą jako praktyki zawodowe mogą rozpocząć działalność po wpisaniu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa w art. 100 przedmiotowej ustawy.

Od czasu wejścia w życie ustawy z 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej prywatne praktyki medyczne mają status działalności gospodarczej regulowanej.

Ponadto ustawa o działalności leczniczej w art. 16 stanowi, że działalność lecznicza jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Oznacza to, że podmioty, które zamierzają ją prowadzić, muszą wystąpić dodatkowo (poza powszechnym rejestrem) o wpis do rejestru działalności regulowanej, który jest rejestrem podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Obowiązkowi wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (rejestru gospodarczego powszechnego) podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, to jest m.in. lekarze, pielęgniarki oraz położne, którzy zamierzają prowadzić działalność leczniczą w formie indywidualnych praktyk zawodowych lub w formie grupowej jako wspólnicy spółki cywilnej. Natomiast praktyki grupowe w formie spółki jawnej lub partnerskiej podlegają obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Działalność lecznicza w formie jednoosobowej działalności gospodarczej a wpis do Krajowego Rejestru Sądowego

Reasumując, jeżeli Pan prowadzi swoją działalność leczniczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, nie podlega Pan wpisowi rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a jedynie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Sam rejestr składa się z:

1. rejestru przedsiębiorców;
2. rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej;
3. rejestru dłużników niewypłacalnych.

Potwierdza to także przepis art. 36 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, który wymienia (według większości przedstawicieli doktryny – w sposób enumeratywny) podmioty podlegające wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Zgodnie z tym przepisem – „przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do następujących podmiotów:

1) (uchylony);

2) spółek jawnych;

2a) europejskich zgrupowań interesów gospodarczych;

3) spółek partnerskich;

4) spółek komandytowych;

5) spółek komandytowo-akcyjnych;

6) spółek z ograniczoną odpowiedzialnością;

7) spółek akcyjnych;

7a) spółek europejskich;

8) spółdzielni;

8a) spółdzielni europejskich;

9) przedsiębiorstw państwowych;

10) instytutów badawczych;

11) przedsiębiorców określonych w przepisach o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, zwane dalej »przedsiębiorstwami zagranicznymi«;

12) towarzystw ubezpieczeń wzajemnych;

12a) towarzystw reasekuracji wzajemnej;

13) innych osób prawnych, jeżeli wykonują działalność gospodarczą i podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2;

14) oddziałów przedsiębiorców zagranicznych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

15) głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń;

16) głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji;

17) instytucji gospodarki budżetowej”.

Teoretycznie mógłby Pan zostać wpisany do KRS (nawet bez swojej zgody) – ale do rejestru dłużników niewypłacalnych (a nie do rejestru przedsiębiorców). Zgodnie bowiem z art. 55 ustawy o KRS:

„Do rejestru dłużników niewypłacalnych wpisuje się z urzędu:

1) osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, jeżeli ogłoszono ich upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;

1a) osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, jeżeli ogłoszono ich upadłość;

2) wspólników ponoszących odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, z wyłączeniem komandytariuszy w spółce komandytowej, jeżeli ogłoszono jej upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie jej upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;

3) dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym;

4) osoby, które przez sąd upadłościowy zostały pozbawione prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu;

5) dłużników, o których mowa w art. 1086 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego (dłużnicy alimentacyjni w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy)”.

Wtedy jedynie można byłoby żądać z KRS o niefigurowaniu w rejestrze.

Reasumując, jak wynika z powyższego, jeżeli prowadzi Pan działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod postacią praktyki lekarskiej, to podlega Pan wpisowi jedynie do CEIDG, a nie do rejestru przedsiębiorców KRS.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
3. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.