Założenie firmy przy zajęciu komorniczym

Założenie działalności gospodarczej w czasie egzekucji

Trwająca egzekucja komornicza nie odbiera prawa do założenia działalności gospodarczej. Dłużnik może otworzyć gabinet, świadczyć usługi mobilnie, wystawiać faktury i przyjmować płatności. Trzeba jednak pamiętać, że nowa firma nie jest odrębnym majątkiem od majątku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą.

W jednoosobowej działalności gospodarczej przedsiębiorca odpowiada za długi całym swoim majątkiem. Oznacza to, że komornik może kierować egzekucję także do składników wykorzystywanych w firmie, jeżeli należą do dłużnika i nie są wyłączone spod egzekucji.

Egzekucja trwa do czasu jej zakończenia, umorzenia, zawieszenia albo skutecznego ograniczenia. Sama regularna spłata zadłużenia nie oznacza, że komornik nie może podejmować dalszych czynności. Zakres działań zależy przede wszystkim od wniosku wierzyciela, tytułu wykonawczego oraz przepisów o egzekucji.

Czy komornik może zająć wyposażenie gabinetu?

Komornik może zająć ruchomości należące do dłużnika. Dotyczy to także wyposażenia gabinetu, sprzętu kosmetycznego, fryzjerskiego, rehabilitacyjnego, narzędzi, mebli, urządzeń elektronicznych czy materiałów, jeżeli stanowią własność osoby zadłużonej.

Nie każda rzecz używana w działalności może jednak zostać sprzedana w egzekucji. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje wyłączenie spod egzekucji narzędzi i innych przedmiotów niezbędnych dłużnikowi do osobistej pracy zarobkowej oraz surowców potrzebnych do produkcji na określony krótki czas. Wyłączenie nie ma jednak charakteru absolutnego. W praktyce znaczenie ma to, czy dana rzecz jest rzeczywiście konieczna do osobistego wykonywania pracy, jaka jest jej wartość, czy można ją zastąpić oraz czy nie chodzi o majątek typowo inwestycyjny.

Przykładowo podstawowy zestaw narzędzi mobilnej kosmetyczki może być oceniany inaczej niż drogie urządzenie, które nie jest konieczne do świadczenia podstawowych usług albo może być przedmiotem sprzedaży bez całkowitego pozbawienia dłużnika możliwości pracy. W razie sporu dłużnik powinien od razu wskazywać, dlaczego dana rzecz jest niezbędna do zarobkowania.

Sprzęt leasingowany, pożyczony albo należący do osoby trzeciej

Jeżeli sprzęt nie należy do dłużnika, lecz jest leasingowany, wynajęty, dzierżawiony albo pożyczony od osoby trzeciej, warto mieć przy sobie dokumenty potwierdzające ten fakt. Mogą to być umowa leasingu, faktury, protokół przekazania sprzętu, umowa użyczenia, dowody zapłaty rat albo korespondencja z właścicielem.

Komornik podczas czynności nie rozstrzyga wszystkich sporów o własność tak jak sąd. Jeżeli rzecz znajduje się we władaniu dłużnika, może dojść do jej zajęcia, a właściciel powinien szybko zareagować. Osobie trzeciej, której prawo zostało naruszone przez egzekucję, może przysługiwać powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji. Termin na takie powództwo jest krótki, dlatego nie należy zwlekać z działaniem.

W praktyce najlepiej unikać sytuacji, w której cudzy sprzęt wygląda jak własność dłużnika i nie ma żadnych dokumentów potwierdzających odmienny stan. Sama ustna informacja, że urządzenie należy do siostry, partnera albo leasingodawcy, może nie wystarczyć.

Zajęcie konta firmowego

Komornik może zająć rachunek bankowy wykorzystywany w działalności gospodarczej. Bank po otrzymaniu zajęcia blokuje środki do wysokości egzekwowanej należności i przekazuje je zgodnie z przepisami. Dotyczy to zarówno rachunku wskazanego przez wierzyciela, jak i rachunku ustalonego przez komornika.

W przypadku rachunków firmowych przedsiębiorca nie powinien zakładać, że będzie korzystał z takiej samej ochrony jak pracownik przy zajęciu wynagrodzenia za pracę. Dochód z działalności gospodarczej nie jest wynagrodzeniem za pracę w rozumieniu przepisów o egzekucji z pensji. Ochrona środków na rachunku zależy od rodzaju rachunku, źródła wpływów oraz charakteru egzekucji.

Jeżeli na konto wpływają środki szczególnie chronione, na przykład świadczenia wyłączone spod egzekucji, trzeba niezwłocznie zgłosić to komornikowi i bankowi oraz przedstawić dokumenty potwierdzające źródło wpływu. Samo oznaczenie rachunku jako firmowego nie rozwiązuje tego problemu.

Płatności gotówką od klientów

Przyjmowanie płatności gotówką nie jest samo w sobie zakazane, o ile przedsiębiorca prawidłowo ewidencjonuje przychody i rozlicza obowiązki publicznoprawne. Nie oznacza to jednak, że gotówka jest wolna od egzekucji. Pieniądze należące do dłużnika są składnikiem jego majątku i mogą zostać zajęte.

W praktyce zajęcie gotówki wymaga przeprowadzenia czynności w miejscu, w którym pieniądze się znajdują, albo ustalenia wierzytelności wobec konkretnego klienta. Komornik może zająć środki znalezione przy dłużniku lub w miejscu prowadzenia działalności, jeżeli są objęte egzekucją i nie zachodzi ustawowe wyłączenie.

Nie należy planować działalności w sposób polegający na ukrywaniu pieniędzy przed egzekucją. Celowe wyzbywanie się majątku, pozorne przenoszenie własności na bliskich albo działania zmierzające do pokrzywdzenia wierzyciela mogą wywołać dodatkowe konsekwencje prawne, w tym procesowe, cywilne, a w skrajnych sytuacjach także karne.

Usługi w domu klienta a czynności komornika

Świadczenie usług mobilnych może ograniczać praktyczne ryzyko zajęcia wyposażenia w jednym stałym lokalu, ale nie daje pełnej ochrony. Komornik może ustalać majątek dłużnika, kierować zapytania do instytucji, zajmować rachunki bankowe, wierzytelności i ruchomości, a także wykonywać czynności w miejscu zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Jeżeli dłużnik nie ma własnego gabinetu, lecz pracuje u klientów, trudniejsze może być zajęcie wyposażenia znajdującego się stale w lokalu firmy. Nadal jednak ryzykowne pozostają rzeczy przechowywane w domu, samochodzie, magazynie lub innym miejscu, do którego komornik ma podstawy skierować czynności.

Porozumienie z wierzycielem i bezpieczna spłata długu

Najskuteczniejszym sposobem ograniczenia uciążliwości egzekucji jest rozmowa z wierzycielem. To wierzyciel decyduje, czy chce żądać określonych sposobów egzekucji, czy zgodzi się na raty, ograniczenie zajęcia rachunku, zawieszenie postępowania albo cofnięcie części wniosków egzekucyjnych.

Ustalenia z samym komornikiem mają ograniczone znaczenie, jeżeli wierzyciel domaga się dalszych czynności. Komornik nie jest doradcą dłużnika ani stroną ugody. Warto więc dążyć do pisemnego porozumienia z wierzycielem i uzyskać od niego odpowiedni wniosek do komornika.

Jeżeli komornik zajmie rzecz, która zdaniem dłużnika jest wyłączona spod egzekucji, albo dokona czynności niezgodnie z przepisami, można rozważyć właściwy środek zaskarżenia. W zależności od sytuacji może to być skarga na czynność komornika albo wniosek dotyczący ograniczenia egzekucji. Terminy są krótkie, dlatego warto reagować od razu po otrzymaniu informacji o czynności.

FAQ

Czy mogę założyć firmę, jeśli mam komornika?

Tak. Przepisy nie zakazują założenia działalności gospodarczej osobie, wobec której trwa egzekucja. Trzeba jednak liczyć się z tym, że dochody, rachunki bankowe i składniki majątku wykorzystywane w firmie mogą zostać objęte egzekucją.

Czy komornik może zająć konto firmowe?

Tak. Rachunek firmowy może zostać zajęty tak samo jak inne rachunki bankowe dłużnika. Bank blokuje środki do wysokości zajęcia i wykonuje obowiązki wynikające z zawiadomienia komornika.

Czy komornik może zabrać sprzęt potrzebny do pracy?

Niektóre narzędzia i przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej korzystają z ochrony przed egzekucją. Nie oznacza to jednak, że każdy sprzęt firmowy jest automatycznie bezpieczny. Znaczenie ma jego funkcja, wartość i rzeczywista konieczność dla wykonywania pracy.

Czy gotówka od klientów jest bezpieczna przed komornikiem?

Nie. Gotówka należąca do dłużnika może zostać zajęta, jeżeli komornik ją ujawni podczas czynności. Przyjmowanie gotówki nie zwalnia też z obowiązku ewidencjonowania przychodów i rozliczeń podatkowych.

Czy leasing chroni sprzęt przed egzekucją?

Leasing może pomóc, ponieważ właścicielem sprzętu co do zasady jest leasingodawca, a nie dłużnik. Trzeba jednak posiadać dokumenty potwierdzające leasing. W razie błędnego zajęcia właściciel powinien szybko dochodzić zwolnienia rzeczy spod egzekucji.

Czy wystarczy umówić się z komornikiem na raty?

Najważniejsza jest zgoda wierzyciela. Komornik wykonuje wniosek wierzyciela, dlatego porozumienie ratalne powinno być zawarte przede wszystkim z wierzycielem i najlepiej potwierdzone na piśmie.

Podsumowanie

Założenie działalności gospodarczej przy trwającej egzekucji jest możliwe, ale wymaga ostrożnego planowania. Komornik może zająć rachunek firmowy, gotówkę, wierzytelności i rzeczy należące do dłużnika. Ochronie mogą podlegać wyłącznie określone składniki majątku, zwłaszcza rzeczy niezbędne do osobistej pracy zarobkowej, a nie całe wyposażenie firmy.

Przed rozpoczęciem działalności warto uporządkować dokumenty dotyczące własności sprzętu, oddzielić cudze rzeczy od własnych, przeanalizować ryzyko zajęcia konta oraz podjąć rozmowy z wierzycielem. Działalność prowadzona przejrzyście i z planem spłaty długu jest znacznie bezpieczniejsza niż próby ukrywania dochodów lub majątku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.