Przejście z etatu na B2B, konsekwencje podatkowe, ryzyka i zasady bezpiecznej współpracy

Przejście na samozatrudnienie

Planowana zmiana polega na rozpoczęciu działalności gospodarczej i zawarciu cywilnoprawnego kontraktu z dotychczasowym pracodawcą. Co do zasady takie działanie jest dopuszczalne i nie stanowi obejścia prawa. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze zostanie ono w pełni zaakceptowane przez ZUS, urząd skarbowy czy PIP, zwłaszcza jeśli charakter współpracy będzie przypominał stosunek pracy.

Ograniczenia dotyczące składek ZUS

Podstawową niedogodnością przy przejściu na B2B jest brak możliwości korzystania z „małego ZUS” oraz „ulgi na start”, jeśli usługi są świadczone na rzecz byłego pracodawcy. Ograniczenie to trwa przez pierwsze dwa lata działalności (mały ZUS) lub dwa i pół roku (ulga na start i mały ZUS łącznie). Po zakończeniu współpracy B2B z dotychczasowym pracodawcą w tym okresie możliwe jest ponowne skorzystanie z preferencyjnych składek.

Ryzyko zakwalifikowania kontraktu jako stosunku pracy

Zawsze istnieje możliwość, że zawarta umowa cywilnoprawna zostanie uznana przez sąd za umowę o pracę. Jeżeli dojdzie do takiego rozstrzygnięcia, ZUS obciąży pracodawcę składkami od wynagrodzenia, a pracodawca będzie mógł żądać od pracownika zwrotu części składek finansowanych z wynagrodzenia. Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z 5 grudnia 2013 r. (III PZP 6/13).

Konsekwencje na gruncie podatku VAT

W przypadku osoby, która wcześniej świadczyła usługi jako przedsiębiorca i wystawiała faktury VAT na rzecz obecnego pracodawcy, może pojawić się obowiązek skorygowania faktur, jeśli relacja zostanie uznana za stosunek pracy.

Definicja stosunku pracy i elementy ryzyka

Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, jeżeli współpraca spełnia cechy stosunku pracy, jest traktowana jako stosunek pracy niezależnie od nazwy umowy. Do takich cech należą:

• wykonywanie pracy określonego rodzaju,

• wykonywanie jej pod kierownictwem pracodawcy,

• działanie w miejscu i czasie przez pracodawcę wskazanym,

• wynagrodzenie za pracę.

Kluczowy jest również model odpowiedzialności: w stosunku pracy pełne ryzyko gospodarcze ponosi pracodawca, natomiast przy B2B – przedsiębiorca. Kontrakt cywilny nie może więc odtwarzać podległości charakterystycznej dla etatu.

Jak przygotować bezpieczny kontrakt B2B

Aby kontrakt B2B nie został potraktowany jak umowa o pracę, powinien różnić się od niego w kluczowych elementach, w tym:

• określać zasady współpracy jako świadczenie usług, a nie wykonywanie pracy,

• zapewniać brak podporządkowania zleceniodawcy,

• wprowadzać odpowiedzialność przedsiębiorcy za rezultat,

• dopuszczać elastyczność w zakresie miejsca i czasu wykonywania usług,

• przewidywać autonomię co do sposobu realizacji zadań.

Warto unikać sztywnego odwzorowania etatowego modelu pracy, chyba że istnieją uzasadnione przyczyny (np. konieczność realizacji działań w konkretnych godzinach ze względu na klientów).

Wola stron a kwalifikacja umowy

Zgodnie z art. 353¹ k.c. o rodzaju stosunku prawnego decyduje wola stron, jednak ma ona znaczenie wtedy, gdy umowa zawiera cechy charakterystyczne zarówno dla umowy o pracę, jak i cywilnoprawnej, w podobnym nasileniu. W orzecznictwie (m.in. SN z 18.06.1998 r., I PKN 191/98; 2.09.1998 r., I PKN 293/98; 27.05.2010 r., II PK 354/09; 4.02.2011 r., II PK 82/10) podkreślono, że faktyczny sposób wykonywania obowiązków ma większe znaczenie niż nazwa umowy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt III PZP 6/13

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.