• Data: 2026-02-14 • Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Prowadzę spółkę z o.o. działającą w branży deweloperskiej. Z ostatniej realizacji zostały nam dwa wolne mieszkania. Wspólnicy zastanawiają się nad wypłatą zysku w formie dywidendy niepieniężnej, właśnie poprzez przekazanie tych dwóch lokali. Zastanawiam się, czy możemy ustalić ich wartość do dywidendy na poziomie niższym niż cena ofertowa, na przykład o około 25% mniej, tak aby odpowiadała ona wartości zysku netto spółki. Nasza księgowa twierdzi, że jest to dopuszczalne z uwagi na sposób rozliczenia kosztów i VAT, jednak chciałbym poznać opinię prawną i ewentualne inne bezpieczne rozwiązania.
.jpg)
Zgodnie z kodeksem spółek handlowych dywidenda co do zasady ma charakter pieniężny, jednak dopuszczalne jest przekazanie jej w formie rzeczowej, jeżeli umowa spółki tego nie wyklucza, a wspólnicy podejmą odpowiednią uchwałę. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo akceptują taką praktykę.
Przy wypłacie dywidendy w naturze konieczne jest wskazanie wartości przekazywanego składnika majątkowego. Możliwe jest teoretyczne przyjęcie wartości niższej niż cena ofertowa, jednak wiąże się to z ryzykiem podatkowym.
Dla celów podatku dochodowego kluczowa jest wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego przekazywanego wspólnikowi. Wynika to z art. 14 ust. 1 ustawy o CIT:
„Przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy, praw majątkowych lub świadczenia usług jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie.
Jeżeli jednak cena bez uzasadnionych przyczyn ekonomicznych znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy, praw lub usług, organ podatkowy określa ten przychód w wysokości wartości rynkowej.”
Przekazanie lokalu o wartości 429 tys. zł za wartość np. 322 tys. zł może zostać uznane przez organ za zaniżone i skutkować doszacowaniem przychodu.
Wspólnik otrzymujący lokal mieszkalny jako dywidendę zapłaci podatek dochodowy na podstawie wartości rynkowej, a nie wartości wskazanej w uchwale spółki. Zaniżenie wartości nie daje więc korzyści podatkowej po jego stronie.
Argument księgowej co do kosztów może być częściowo trafny, jednak:
przekazanie nieruchomości jako dywidendy nie jest sprzedażą, więc zazwyczaj nie powstaje przychód podatkowy dla spółki w CIT,
spółka może utracić prawo do odliczenia VAT naliczonego przy wytworzeniu lokali, chyba że skoryguje odliczenia według art. 91 ustawy o VAT,
dywidenda rzeczowa co do zasady nie podlega VAT, ponieważ brak jest odpłatności.
Możliwe są dwa wyjścia:
Wypłata dywidendy niepieniężnej według wartości rynkowej – zgodnej z obecnymi cenami ofertowymi.
Sprzedaż lokali wspólnikom po wartości rynkowej i wypłata dywidendy pieniężnej – rozwiązanie prostsze podatkowo, bez ryzyka doszacowania.
Jeżeli spółka chce zastosować wycenę niższą i mieć całkowitą pewność co do skutków podatkowych, jedyną ochroną jest indywidualna interpretacja podatkowa w zakresie CIT i VAT. Koszt wniosku wynosi 40 zł, a organ ma trzy miesiące na odpowiedź.
Dywidenda niepieniężna jest dopuszczalna, ale jej wartość powinna odzwierciedlać wartość rynkową. Zaniżenie wartości może prowadzić do doszacowania CIT oraz problemów po stronie wspólnika. W wielu przypadkach najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest dokonanie sprzedaży i wypłata dywidendy pieniężnej. Ostateczną pewność da jedynie interpretacja indywidualna.
Przykład 1
Spółka przekazuje wspólnikom lokal o wartości rynkowej 500 tys. zł, ale wycenia go na 350 tys. zł. Urząd skarbowy doszacowuje przychód do wartości rynkowej i nakłada dodatkowe zobowiązanie w CIT.
Przykład 2
Wspólnik otrzymuje w ramach dywidendy mieszkanie warte 450 tys. zł. Spółka wskazuje w uchwale wartość 400 tys. zł, ale podatnik i tak musi wykazać przychód z dywidendy według wartości 450 tys. zł.
Przykład 3
Spółka sprzedaje lokal wspólnikowi po wartości rynkowej za 480 tys. zł, a następnie wypłaca dywidendę pieniężną. Transakcja nie budzi wątpliwości fiskusa i zostaje rozliczona bez ryzyka doszacowania.
Jeżeli potrzebują Państwo analizy podobnych problemów podatkowych, pomagamy w ocenie ryzyk oraz przygotowaniu optymalnych rozwiązań. Udzielamy kompleksowych porad prawnych dla przedsiębiorców i spółek.
1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe.
Zapytaj prawnika