• Data: 2026-02-02 • Autor: Adam Dąbrowski
Prowadzę od około trzech lat spółkę komandytową, która zajmuje się sprzedażą detaliczną. Wspólnik przy zakładaniu spółki wniósł większy wkład pieniężny niż ja. Obecnie planujemy sprzedaż ogółu praw i obowiązków w spółce. Mój wspólnik twierdzi jednak, że jeśli nie wycofa wniesionych środków, to ja powinnam mu zwrócić różnicę pomiędzy wniesionym przez niego wkładem a tym, co teraz otrzyma. W umowie spółki wpisane są jednak równe wkłady, a między nami nie było żadnych dodatkowych ustaleń dotyczących późniejszych rozliczeń. Zastanawiam się, czy mam prawny obowiązek spłaty jego wkładu.
.jpg)
Z przedstawionego stanu wynika, że spółka ma dwóch wspólników, a w umowie określono równe wkłady oraz równe udziały w zyskach i stratach. Choć jeden ze wspólników faktycznie wniósł większe środki, umowa nie odzwierciedla tej różnicy.
W praktyce wspólnicy mogą w umowie przyjąć inne zasady niż te wynikające z rzeczywistej wartości wkładów. Przepisy KSH na to pozwalają.
W odniesieniu do spółki komandytowej stosuje się przepisy o spółce jawnej, w tym m.in.:
Art. 123 § 1 KSH: komandytariusz uczestniczy w zysku proporcjonalnie do wkładu, chyba że umowa stanowi inaczej.
Art. 37 § 1 KSH: przepisy rozdziału stosuje się, jeśli umowa nie stanowi inaczej.
Art. 50 KSH:
§ 1. Udział kapitałowy wspólnika odpowiada wartości rzeczywiście wniesionego wkładu.
§ 2. Wspólnik nie jest zobowiązany do podwyższenia wkładu.
Art. 51 KSH:
§ 1. Każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach bez względu na wartość wkładu.
§ 3. Umowa spółki może zwolnić wspólnika od udziału w stratach.
W spółce komandytowej udział kapitałowy jest kategorią księgową i może być ukształtowany zupełnie inaczej niż rzeczywisty wkład. Strony mogą go określić według własnych zasad, pod warunkiem że suma udziałów kapitałowych odpowiada sumie wkładów.
Zasadniczo udział kapitałowy wyraża wartość wniesionego wkładu, ale umowa może to zmienić.
Zwrot wkładu może nastąpić tylko za zgodą wspólników i tylko wtedy, gdy spółka posiada majątek, który pozwala na zwrot.
Przy sprzedaży ogółu praw i obowiązków:
spółka nie uczestniczy w transakcji,
nie powstaje obowiązek rozliczeń pomiędzy wspólnikami dotyczący wniesionych wkładów,
wspólnik sprzedaje swoje prawa osobie trzeciej i otrzymuje cenę ustaloną w negocjacjach,
wkład wniesiony do spółki staje się jej własnością i nie podlega zwrotowi przy zwykłej sprzedaży udziałów,
nie powstaje obowiązek drugiego wspólnika do spłaty wkładu.
W sytuacji rozwiązania spółki i przejęcia jej majątku przez drugiego wspólnika sąd może nakazać rozliczenie udziału kapitałowego zgodnie z art. 65 KSH. Udział ten może mieć wartość ujemną — wtedy wspólnik musi dopłacić spółce.
Możliwe jest również, że wspólnik będzie twierdził, że istniała dodatkowa umowa między stronami. Jeśli dysponowałby dowodami, sąd mógłby ocenić, czy taka umowa obowiązuje.
Z przedstawionych informacji wynika, że nie masz obowiązku spłacać wspólnikowi wniesionego przez niego wkładu, ponieważ umowa spółki określa równe wkłady i równe udziały. Sprzedaż ogółu praw i obowiązków nie wiąże się z obowiązkiem rozliczania wkładów pomiędzy wspólnikami. Jedynie istnienie odrębnych, udowodnionych ustaleń mogłoby sytuację zmienić.
Przykład 1:
Wspólnicy wpisują w umowie równe wkłady, mimo że jeden realnie wnosi więcej. Po kilku latach sprzedaż udziałów odbywa się za cenę negocjowaną z nabywcą, bez obowiązku wyrównania wkładów między wspólnikami.
Przykład 2:
Przy likwidacji spółki okazuje się, że jeden wspólnik ma ujemny udział kapitałowy. Musi dopłacić brakującą wartość, mimo że wcześniej wniósł większy wkład niż drugi wspólnik.
Przykład 3:
Wspólnicy ustalają w umowie, że udział kapitałowy jednego z nich wynosi więcej niż jego faktyczny wkład. Przy rozliczeniach likwidacyjnych otrzymuje proporcjonalnie większą część majątku, mimo niższego wkładu.
Chętnie przygotujemy dla Państwa kompleksowe opinie i analizy dotyczące spółek, wkładów oraz rozliczeń wspólników. Udzielamy profesjonalnych porad prawnych online, dostosowanych do indywidualnych potrzeb.
1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Adam Dąbrowski
Radca prawny.
Zapytaj prawnika