Darowizna samochodu ze spółki z o.o. dla rodzica

Czy syn może darować samochód należący do spółki z o.o.?

Jeżeli samochód osobowy stanowi własność spółki z o.o., syn nie może darować go jako osoba prywatna, nawet gdy jest wspólnikiem, prezesem zarządu albo faktycznie prowadzi sprawy spółki. Majątek spółki jest odrębny od majątku wspólników i członków zarządu.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma osobowość prawną, własny majątek oraz zdolność do zawierania umów. Może więc być stroną umowy darowizny. W takim przypadku darczyńcą jest spółka z o.o., a obdarowany otrzymuje samochód od osoby prawnej, nie od członka rodziny.

Ma to podstawowe znaczenie podatkowe. Darowizna od spółki z o.o. nie jest darowizną od syna, dlatego nie stosuje się do niej rodzinnego zwolnienia dla najbliższych członków rodziny.

Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo. NSA w wyroku z dnia 22.09.2010 r., sygn. akt II FSK 597/09, wskazał: „Pod pojęciem »osoba«, o której mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, należy również rozumieć spółkę, będącą stroną umowy darowizny (darczyńcą), a nie wspólników spółki, czyli osoby fizyczne prowadzące działalność w zakresie usług. Osobą, od której następuje nabycie darowizny, w rozumieniu tego przepisu jest bowiem spółka”.

Jak prawidłowo podjąć decyzję o darowiźnie auta?

Sama wola syna może nie wystarczyć. Darowizna samochodu należącego do spółki powinna zostać dokonana przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki zgodnie z KRS, umową spółki i zasadami reprezentacji. Jeżeli umowa spółki wymaga zgody zgromadzenia wspólników na rozporządzanie określonym majątkiem, taką zgodę trzeba uzyskać przed zawarciem umowy.

Zarząd powinien też ocenić, czy nieodpłatne przekazanie samochodu jest zgodne z interesem spółki. Darowizna na rzecz osoby bliskiej wspólnika albo członka zarządu może zostać oceniona jako czynność z podmiotem powiązanym i wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza gdy spółka ma wierzycieli, problemy finansowe albo przekazuje wartościowy składnik majątku bez uzasadnienia gospodarczego.

Dla bezpieczeństwa warto przygotować uchwałę właściwego organu spółki, umowę darowizny w formie pisemnej, protokół przekazania pojazdu oraz dokumenty potrzebne do późniejszej rejestracji samochodu przez obdarowanego.

Podatek od spadków i darowizn po stronie obdarowanego

Darowizna samochodu od spółki z o.o. podlega podatkowi od spadków i darowizn. Podatnikiem jest obdarowany, czyli osoba otrzymująca samochód. Ponieważ spółka z o.o. nie jest członkiem rodziny, nabycie należy rozliczyć według zasad właściwych dla III grupy podatkowej.

W III grupie podatkowej kwota wolna wynosi 5733 zł. Przy jej ustalaniu uwzględnia się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Jeżeli wartość samochodu po doliczeniu wcześniejszych darowizn od tej samej spółki przekracza kwotę wolną, nadwyżka podlega opodatkowaniu.

Stawki podatku dla III grupy podatkowej są progresywne. Podatek wynosi 12% od nadwyżki do pierwszego progu, następnie 16% od odpowiedniej nadwyżki ponad kolejny próg, a przy wyższych wartościach 20% od dalszej nadwyżki. W praktyce podstawą obliczeń jest wartość rynkowa samochodu z dnia nabycia, po potrąceniu długów i ciężarów, jeżeli występują.

Obdarowany składa deklarację SD-3 zasadniczo w terminie 1 miesiąca od powstania obowiązku podatkowego. Przy typowej darowiźnie samochodu, gdy umowa nie jest zawierana w formie aktu notarialnego, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, czyli w praktyce z chwilą skutecznego przekazania samochodu. Podatek płaci się po doręczeniu decyzji naczelnika urzędu skarbowego, w terminie wskazanym w decyzji.

VAT, CIT i ryzyka po stronie spółki

Po stronie spółki sama darowizna samochodu co do zasady nie oznacza powstania przychodu z tytułu ceny, ponieważ spółka niczego nie sprzedaje. Nie oznacza to jednak, że czynność jest podatkowo neutralna w każdym przypadku.

W CIT warto sprawdzić, czy wartość darowanego samochodu, niezamortyzowana część jego wartości oraz wydatki związane z darowizną mogą być rozliczane podatkowo. Darowizny zasadniczo nie są zwykłym kosztem uzyskania przychodu, a przy spółkach korzystających z ryczałtu od dochodów spółek dodatkowego znaczenia mogą nabrać przepisy o ukrytych zyskach i świadczeniach na rzecz podmiotów powiązanych.

W VAT trzeba ustalić, czy przy nabyciu, imporcie, leasingu albo wytworzeniu samochodu spółce przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jeżeli tak, nieodpłatne przekazanie pojazdu może być traktowane jak odpłatna dostawa towarów i powodować obowiązek rozliczenia VAT. Ocena zależy od historii pojazdu, zakresu odliczenia i sposobu jego wykorzystywania w spółce.

Nie można też pomijać odpowiedzialności zarządu. Nieodpłatne przekazanie majątku spółki osobie prywatnej, zwłaszcza powiązanej rodzinnie ze wspólnikiem albo członkiem zarządu, powinno być należycie uzasadnione i udokumentowane. W przeciwnym razie może rodzić spory ze wspólnikami, wierzycielami lub organami podatkowymi.

Jakie dokumenty przygotować?

Najbezpieczniej przygotować co najmniej pisemną umowę darowizny samochodu. Umowa powinna wskazywać spółkę jako darczyńcę, obdarowanego, dane pojazdu, wartość rynkową, datę przekazania oraz oświadczenie o przeniesieniu własności. Przy samochodzie osobowym zwykle nie jest wymagana forma aktu notarialnego.

Do umowy warto dołączyć protokół zdawczo-odbiorczy, aktualne dane pojazdu, dokumenty dotyczące ubezpieczenia i badania technicznego oraz dokument potwierdzający zgodę organu spółki, jeżeli jest wymagana. Po stronie obdarowanego pozostaje także dopełnienie formalności rejestracyjnych i podatkowych.

Jeżeli samochód jest objęty leasingiem, kredytem, przewłaszczeniem na zabezpieczenie albo innym ograniczeniem, spółka może nie być uprawniona do swobodnego darowania pojazdu. W takiej sytuacji konieczna jest analiza umowy finansowania i zgoda właściciela albo finansującego, jeżeli wynika to z dokumentów.

FAQ

Czy darowizna samochodu ze spółki z o.o. dla ojca wspólnika jest zwolniona z podatku?

Nie na zasadach zwolnienia dla najbliższej rodziny. Darczyńcą jest spółka z o.o., czyli odrębna osoba prawna, a nie syn. Obdarowany rozlicza nabycie według zasad dla III grupy podatkowej.

Kto składa SD-3 przy darowiźnie auta ze spółki?

Deklarację SD-3 składa obdarowany. Termin wynosi zasadniczo 1 miesiąc od powstania obowiązku podatkowego. Przy zwykłej darowiźnie samochodu bez aktu notarialnego będzie to najczęściej moment przekazania pojazdu.

Czy spółka z o.o. zapłaci CIT od darowizny samochodu?

Sama darowizna nie jest sprzedażą, więc spółka nie uzyskuje ceny. Trzeba jednak osobno ocenić koszty podatkowe, rozliczenie środka trwałego oraz szczególne regulacje, np. dotyczące ukrytych zysków przy estońskim CIT.

Czy darowizna samochodu może podlegać VAT?

Tak, jeżeli przy nabyciu lub wytworzeniu samochodu spółce przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Wtedy nieodpłatne przekazanie pojazdu może być traktowane jak odpłatna dostawa towarów.

Czy wystarczy, że syn podpisze umowę darowizny?

Nie zawsze. Umowę musi podpisać osoba uprawniona do reprezentowania spółki zgodnie z KRS i umową spółki. Jeżeli syn nie ma prawa samodzielnej reprezentacji, jego podpis nie wystarczy.

Podsumowanie

Darowizna samochodu osobowego ze spółki z o.o. jest możliwa, ale trzeba pamiętać, że darczyńcą jest spółka, a nie syn. Oznacza to brak rodzinnego zwolnienia podatkowego po stronie obdarowanego i konieczność rozliczenia podatku od spadków i darowizn według zasad dla III grupy podatkowej.

Przed przekazaniem auta należy sprawdzić reprezentację spółki, ewentualne zgody wymagane umową spółki, wartość rynkową pojazdu, obowiązek złożenia SD-3 oraz skutki w VAT i CIT. Przy czynnościach z osobą bliską wspólnika lub członka zarządu szczególnie ważne jest rzetelne udokumentowanie decyzji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.09.2010 r., sygn. akt II FSK 597/09

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.