Wypłata środków ze spółki estońskiej do Polski

Rezydencja podatkowa i punkt wyjścia

Jeżeli ma Pan miejsce zamieszkania w Polsce, to dla celów polskiego PIT jest Pan co do zasady polskim rezydentem podatkowym. Oznacza to nieograniczony obowiązek podatkowy, czyli obowiązek rozliczania w Polsce całości dochodów, bez względu na to, z jakiego państwa pochodzą.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Przepisy krajowe stosuje się jednak z uwzględnieniem właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, czyli w tym przypadku umowy między Polską a Estonią.

W praktyce trzeba więc najpierw ustalić nie tylko to, skąd przychodzą pieniądze, ale także za co są wypłacane. Inaczej rozlicza się dywidendę jako zysk wspólnika, inaczej pensję za pracę, a jeszcze inaczej wynagrodzenie członka zarządu.

Dywidenda ze spółki estońskiej

Dywidenda jest wypłatą zysku dla wspólnika albo akcjonariusza. Nie jest wynagrodzeniem za pracę, nie jest kosztem podatkowym spółki i powinna wynikać z prawidłowo podjętej decyzji korporacyjnej zgodnej z prawem estońskim oraz dokumentami spółki.

Na gruncie polskiego PIT dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych podlegają co do zasady 19% zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu. Polski podatnik wykazuje zagraniczną dywidendę w zeznaniu PIT-38 składanym po zakończeniu roku podatkowego, zasadniczo do 30 kwietnia roku następującego po roku otrzymania dywidendy. Jeżeli wymagają tego formularze i okoliczności, dołącza się także informację o dochodach z zagranicy.

Umowa polsko-estońska przewiduje, że dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w Estonii osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce mogą być opodatkowane w Polsce. Mogą być także opodatkowane w państwie źródła, czyli w Estonii, z ograniczeniem wynikającym z umowy, jeżeli odbiorca jest rzeczywistym właścicielem dywidendy.

Trzeba jednak odróżnić podatek pobrany od odbiorcy dywidendy od estońskiego podatku płaconego przez samą spółkę przy dystrybucji zysku. W polskim rozliczeniu PIT można odliczyć tylko taki podatek zagraniczny, który zgodnie z polskimi przepisami i dokumentami można przypisać podatnikowi jako podatek zapłacony od jego dochodu. Nie należy automatycznie zakładać, że każdy podatek zapłacony w Estonii przez spółkę obniży Pana polski PIT.

Technicznie bezpieczna wypłata dywidendy powinna obejmować co najmniej: zatwierdzenie wyniku finansowego, decyzję właściwego organu spółki o podziale zysku, wskazanie kwoty brutto dywidendy, daty wypłaty, danych wspólnika, ewentualnego podatku pobranego w Estonii oraz tytułu przelewu. Warto zachować potwierdzenie przelewu, dokument księgowy spółki i informację o ewentualnym opodatkowaniu w Estonii.

Jeżeli estońska strona wymaga zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, potrzebny może być polski certyfikat rezydencji podatkowej. Certyfikat potwierdza, że odbiorca dywidendy jest rezydentem podatkowym Polski.

Jak rozliczyć dywidendę w Polsce

Jeżeli dywidenda wpływa na Pana prywatne konto bankowe, dniem uzyskania przychodu będzie co do zasady dzień otrzymania środków albo postawienia ich do dyspozycji. Kwotę w walucie obcej przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Podatek zapłacony za granicą, jeżeli rzeczywiście został pobrany od tej dywidendy i można go odliczyć, przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty podatku. Odliczenie nie może przekroczyć tej części polskiego podatku, która przypada na zagraniczną dywidendę.

W przypadku dywidendy nie wpłaca się w Polsce miesięcznych zaliczek na PIT. Rozliczenie następuje dopiero w zeznaniu rocznym PIT-38. To odróżnia dywidendę od wynagrodzenia za pracę, przy którym zaliczki mogą być należne w trakcie roku.

Pensja ze spółki estońskiej za pracę wykonywaną w Polsce

Jeżeli zawiera Pan ze spółką estońską umowę o pracę i faktycznie wykonuje pracę w Polsce, zastosowanie ma art. 15 umowy polsko-estońskiej dotyczący pracy najemnej. Co do zasady wynagrodzenie osoby mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że praca jest wykonywana w Estonii.

W takim modelu estońskie źródło wypłaty nie przesądza jeszcze o opodatkowaniu w Estonii. Kluczowe jest miejsce faktycznego wykonywania pracy. Jeżeli praca jest wykonywana z Polski, dochód należy rozliczać w Polsce według skali podatkowej, razem z innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych, np. z polskiej umowy o dzieło.

Gdy wynagrodzenie ze stosunku pracy z zagranicy jest wypłacane bez pośrednictwa polskiego płatnika, podatnik sam wpłaca w Polsce zaliczki na PIT. Zasadniczo robi się to do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu otrzymania dochodu. Po zakończeniu roku składa się PIT-36.

Technicznie do wypłaty pensji potrzebna jest realna umowa o pracę, określenie stanowiska, zakresu obowiązków, wymiaru czasu pracy, wynagrodzenia, dokumentacja wykonywania pracy oraz prawidłowe listy płac lub inne dokumenty płacowe. Wynagrodzenie powinno odpowiadać rzeczywistym obowiązkom i warunkom rynkowym, zwłaszcza gdy jest wypłacane właścicielowi spółki.

ZUS i praca dla zagranicznego pracodawcy

Przy pensji nie można ograniczyć analizy tylko do PIT. Jeżeli praca jest faktycznie wykonywana w Polsce, w grę mogą wchodzić polskie ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zgodnie z unijnymi zasadami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W wielu przypadkach zagraniczny pracodawca powinien zarejestrować się do celów składkowych w Polsce albo zawrzeć z pracownikiem odpowiednie porozumienie dotyczące wykonywania obowiązków płatnika składek.

Jeżeli część pracy byłaby wykonywana w Estonii albo w kilku państwach, trzeba dodatkowo ustalić właściwe ustawodawstwo ubezpieczeniowe. Może być potrzebne zaświadczenie A1. Bez tej analizy pensja może zostać rozliczona poprawnie podatkowo, ale niepoprawnie składkowo.

Wynagrodzenie członka zarządu to nie zawsze pensja

Jeżeli wypłata ma być wynagrodzeniem za pełnienie funkcji członka zarządu, trzeba odróżnić ją od klasycznej umowy o pracę. Umowa polsko-estońska odrębnie reguluje wynagrodzenia dyrektorów i członków organów spółek. Takie należności mogą podlegać innym zasadom niż pensja za pracę najemną wykonywaną w Polsce.

W praktyce należy ustalić, czy podstawą wypłaty jest umowa o pracę, uchwała o wynagrodzeniu członka zarządu, kontrakt menedżerski, umowa zlecenia, faktura za usługi czy dywidenda. Sama nazwa przelewu nie wystarczy. O kwalifikacji podatkowej decyduje rzeczywisty charakter świadczenia.

Jeżeli jedna osoba jest jednocześnie właścicielem, członkiem zarządu i wykonawcą usług na rzecz spółki, dokumenty muszą jasno rozdzielać poszczególne role. W przeciwnym razie organ podatkowy może zakwestionować, czy wypłata nie jest ukrytą dywidendą, nierynkowym wynagrodzeniem albo próbą obejścia przepisów.

Ryzyko miejsca zarządu spółki w Polsce

Szczególnie istotne jest ryzyko, że spółka formalnie zarejestrowana w Estonii będzie faktycznie zarządzana z Polski. Zgodnie z ustawą o CIT osoba prawna może podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, jeżeli ma w Polsce siedzibę albo zarząd.

Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek. Jeżeli więc kluczowe decyzje gospodarcze są podejmowane w Polsce, dokumentacja i bankowość są obsługiwane z Polski, a spółka nie ma realnego zaplecza w Estonii, polskie organy mogą badać, czy spółka nie powinna być traktowana jako polski podatnik CIT.

Ministerstwo Finansów w ostrzeżeniu nr 003/2017 zwracało uwagę na ryzyka związane z wykorzystywaniem spółek zagranicznych, które są zarejestrowane za granicą jedynie formalnie. Wymieniano m.in. sytuacje, w których członkowie zarządu przebywają w Polsce, operacje bankowe są zlecane z Polski, spółka nie ma realnego biura za granicą, a dokumentacja księgowa i korporacyjna nie jest przechowywana w państwie rejestracji.

Nie oznacza to, że posiadanie spółki estońskiej przez polskiego rezydenta jest automatycznie nieprawidłowe. Oznacza jednak, że struktura powinna mieć rzeczywiste uzasadnienie gospodarcze, a dokumenty powinny odzwierciedlać faktyczny sposób działania spółki.

Inne kwestie do sprawdzenia przed przelewem

Przy spółce zagranicznej należącej do polskiego rezydenta warto sprawdzić także przepisy o cenach transferowych, jeżeli między Panem a spółką występują transakcje inne niż typowa dywidenda. Dotyczy to np. usług świadczonych na rzecz spółki, pożyczek, najmu, licencji albo sprzedaży praw.

W niektórych modelach znaczenie mogą mieć również przepisy o zagranicznych jednostkach kontrolowanych. Analiza zależy od struktury przychodów spółki, poziomu opodatkowania, rodzaju działalności i tego, czy spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w państwie siedziby.

Nie należy wypłacać środków ze spółki jako dowolnego przelewu prywatnego bez podstawy. Każdy transfer powinien mieć tytuł i dokument: dywidenda, pensja, zwrot wydatków, pożyczka, wynagrodzenie za usługę albo inna prawidłowa podstawa. Brak dokumentów zwiększa ryzyko sporu podatkowego i księgowego.

FAQ

Czy mogę po prostu przelać pieniądze ze spółki estońskiej na prywatne konto?

Nie powinno się wykonywać prywatnych przelewów bez podstawy. Przelew musi wynikać z konkretnego tytułu, np. dywidendy, wynagrodzenia, zwrotu wydatków, pożyczki albo innej udokumentowanej czynności. Od tytułu zależy opodatkowanie.

Czy dywidenda z Estonii zawsze oznacza 19% PIT w Polsce?

Polski rezydent rozlicza dywidendę w Polsce według 19% zryczałtowanego podatku. Jeżeli od tej dywidendy pobrano za granicą podatek, możliwe jest odliczenie w granicach przewidzianych w ustawie i umowie, ale tylko na podstawie prawidłowych dokumentów.

Czy estoński podatek zapłacony przez spółkę zawsze obniża mój polski PIT?

Nie zawsze. Trzeba odróżnić podatek spółki od podatku pobranego od wspólnika. W polskim PIT odlicza się podatek zagraniczny w zakresie dopuszczonym przez przepisy i tylko wtedy, gdy można go przypisać do dochodu podatnika.

Czy pensja ze spółki estońskiej jest rozliczana w PIT-38?

Nie. PIT-38 dotyczy m.in. dywidend i niektórych dochodów kapitałowych. Pensję za pracę wykonywaną w Polsce dla zagranicznego pracodawcy rozlicza się co do zasady w PIT-36, a w trakcie roku podatnik sam wpłaca zaliczki.

Czy muszę płacić ZUS w Polsce od pensji z estońskiej spółki?

Jeżeli praca jest wykonywana w Polsce, polskie składki mogą być należne zgodnie z unijnymi zasadami koordynacji. Trzeba ustalić właściwe ustawodawstwo ubezpieczeniowe i obowiązki zagranicznego pracodawcy albo pracownika.

Czy spółka estońska może zostać uznana za zarządzaną z Polski?

Tak, jeżeli faktycznie kluczowe decyzje są podejmowane w Polsce, a spółka nie ma realnej substancji organizacyjnej w Estonii. Wtedy mogą powstać istotne ryzyka w polskim CIT i w rozliczeniach wspólnika.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
• Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
• Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Estońską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Tallinie dnia 9 maja 1994 r.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
• Ostrzeżenie Ministerstwa Finansów nr 003/2017 z dnia 12 czerwca 2017 r. w sprawie optymalizacji podatkowej z wykorzystaniem spółek zagranicznych z uwagi na przepisy dotyczące tzw. miejsca zarządu.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.