Czy sklep internetowy musi płacić za opakowania?

Opłata za opakowania nie dotyczy automatycznie każdego przedsiębiorcy

Potoczne określenie „opłata opakowaniowa” bywa mylące. W praktyce trzeba rozróżnić co najmniej dwa obowiązki: opłatę produktową związaną z opakowaniami oraz opłatę recyklingową za torby na zakupy z tworzywa sztucznego. To nie są te same należności, mają inne zasady naliczania i inne terminy płatności.

Nie ma zasady, że każdy przedsiębiorca w Polsce musi płacić za opakowania tylko dlatego, że prowadzi firmę. Obowiązki pojawiają się wtedy, gdy przedsiębiorca spełnia ustawowe przesłanki, w szczególności gdy wprowadza produkty w opakowaniach na rynek krajowy, importuje je, dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia albo sam pakuje towary i sprzedaje je odbiorcom.

Dla sklepu internetowego kluczowe jest więc nie to, że sprzedaż odbywa się online, lecz to, czy przedsiębiorca dodaje własne opakowanie do produktu: karton wysyłkowy, kopertę, folię, wypełniacz, taśmę, etykietę, pudełko albo inne opakowanie służące do ochrony, transportu lub przekazania towaru klientowi.

Kiedy sklep internetowy jest wprowadzającym produkty w opakowaniach?

Za wprowadzającego produkty w opakowaniach można uznać m.in. przedsiębiorcę, który:

• wytwarza produkt i sprzedaje go w opakowaniu,
• importuje produkty w opakowaniach spoza Unii Europejskiej,
• nabywa produkty w opakowaniach z innego państwa Unii Europejskiej i sprzedaje je w Polsce,
• zleca produkcję towaru lub towaru w opakowaniu pod własnym oznaczeniem,
• pakuje produkty wytworzone przez inny podmiot i sprzedaje je w takiej postaci,
• dodaje do przesyłki własne opakowanie transportowe lub wysyłkowe, jeżeli w ten sposób wprowadza opakowanie wraz z produktem na rynek.

W sklepie internetowym najczęściej problemem są nie tyle opakowania producenta, ile opakowania wysyłkowe. Jeżeli sprzedawca wkłada towar do nowego kartonu, koperty bąbelkowej, foliopaku, owija go folią stretch, stosuje wypełniacze albo taśmy, może powstać obowiązek rozliczenia tych opakowań w systemie BDO.

Inaczej może wyglądać sytuacja przedsiębiorcy, który wyłącznie świadczy usługi i nie wprowadza produktów w opakowaniach, albo sprzedawcy, który nie dodaje żadnego własnego opakowania i nie importuje ani nie nabywa wewnątrzwspólnotowo produktów w opakowaniach. Każdy przypadek trzeba jednak ocenić na podstawie faktycznego modelu sprzedaży.

Wpis do BDO a faktyczna opłata produktowa

Wielu przedsiębiorców myli dwie kwestie: obowiązek wpisu do BDO oraz obowiązek zapłaty opłaty produktowej. Wpis do rejestru BDO może być wymagany już z tego powodu, że przedsiębiorca wprowadza produkty w opakowaniach. Sama opłata produktowa pojawia się natomiast wtedy, gdy nie zostaną wykonane obowiązki ustawowe dotyczące zapewnienia odpowiedniego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych.

W praktyce przedsiębiorca może realizować te obowiązki samodzielnie albo zawrzeć umowę z organizacją odzysku opakowań. Jeżeli obowiązki są wykonane prawidłowo, opłata produktowa może nie wystąpić albo może być niższa. Nie oznacza to jednak automatycznie braku obowiązku rejestracji, prowadzenia danych i składania sprawozdań.

Co do zasady wpis do BDO powinien zostać uzyskany przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu. Jeżeli przedsiębiorca już działa i zorientował się, że mógł mieć obowiązek rejestracji, powinien niezwłocznie ustalić zakres zaległości, złożyć właściwy wniosek i uporządkować sprawozdawczość.

Jakie opakowania trzeba brać pod uwagę?

Przy sklepie internetowym znaczenie mogą mieć zwłaszcza:

• kartony i pudełka wysyłkowe,
• koperty papierowe, tekturowe i bąbelkowe,
• foliopaki, folia stretch, folia ochronna, woreczki,
• taśmy pakowe, etykiety i elementy zabezpieczające,
• wypełniacze papierowe, tekturowe, piankowe lub z tworzyw sztucznych,
• opakowania jednostkowe dodawane przez sprzedawcę, np. pudełka prezentowe lub firmowe.

Nie decyduje nazwa opakowania, ale jego funkcja. Jeżeli dany materiał służy do przechowywania, ochrony, transportu, dostarczenia albo prezentacji produktu, może być kwalifikowany jako opakowanie w rozumieniu przepisów o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Terminy: sprawozdanie, opłata produktowa i opłata recyklingowa

Przedsiębiorcy wprowadzający produkty w opakowaniach składają sprawozdania za pośrednictwem BDO. Co do zasady roczne sprawozdanie za poprzedni rok składa się do 15 marca. W tym samym terminie rozliczana jest zasadniczo opłata produktowa, jeżeli z rozliczenia wynika obowiązek jej zapłaty.

Inny termin dotyczy opłaty recyklingowej za torby na zakupy z tworzywa sztucznego. Obecnie jest ona rozliczana kwartalnie i wnoszona do właściwego urzędu marszałkowskiego do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym została pobrana.

Terminy i sposób rozliczenia mogą mieć znaczenie także przy korektach. Jeżeli przedsiębiorca przez kilka lat nie składał sprawozdań, nie należy ograniczać się do samego wpisu do BDO. Trzeba ustalić, od kiedy powstał obowiązek, jakie rodzaje i masy opakowań wprowadzono oraz czy konieczne są zaległe sprawozdania lub opłaty.

Opłata recyklingowa za torby z tworzywa sztucznego

Opłata recyklingowa jest odrębnym obowiązkiem. Dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce.

Opłaty nie pobiera się od bardzo lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego, czyli toreb o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, jeżeli są wymagane ze względów higienicznych albo oferowane jako podstawowe opakowanie żywności luzem, gdy pomaga to zapobiegać marnowaniu żywności.

Stawka opłaty recyklingowej określona w przepisach wykonawczych wynosi 0,20 zł za jedną torbę. W praktyce do ceny torby dolicza się również VAT według właściwych zasad podatkowych. Maksymalna stawka ustawowa wynosi 1 zł za sztukę, ale faktycznie stosowana stawka wynika z rozporządzenia.

Sklep internetowy może podlegać tym zasadom, jeżeli oferuje klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego. Nie każda przesyłka w kartonie oznacza jednak automatycznie opłatę recyklingową. Karton wysyłkowy, koperta kurierska czy wypełniacz mogą generować obowiązki opakowaniowe, ale nie są z tego powodu automatycznie torbą na zakupy w rozumieniu przepisów o opłacie recyklingowej.

Czy brak rejestracji w BDO jest ryzykowny?

Tak, jeżeli przedsiębiorca faktycznie wykonuje działalność wymagającą wpisu. Prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru BDO może skutkować administracyjną karą pieniężną. Dodatkowe ryzyka wiążą się z brakiem ewidencji, brakiem sprawozdań, nieprawidłowym rozliczeniem opłaty produktowej albo niepobraniem i niewpłaceniem opłaty recyklingowej.

W praktyce pierwszym krokiem powinno być ustalenie, jakie opakowania są używane, w jakich ilościach, od kiedy sklep je stosuje oraz czy towary są kupowane w Polsce, sprowadzane z UE czy importowane spoza UE. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy potrzebny jest wpis do BDO, sprawozdanie, umowa z organizacją odzysku albo zapłata opłat.

Co powinna zrobić osoba prowadząca sklep internetowy?

Jeżeli prowadzi Pani sklep internetowy i samodzielnie pakuje sprzedawane produkty do wysyłki, nie należy zakładać, że sprzedaż online jest wyłączona z obowiązków opakowaniowych. W wielu przypadkach sklep internetowy będzie traktowany jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach, przynajmniej w zakresie opakowań dodawanych do przesyłek.

Warto przeprowadzić krótką analizę:

• czy sklep dodaje własne opakowania wysyłkowe,
• czy towary są importowane lub kupowane z innych państw UE,
• czy sprzedawane są produkty pod własną marką,
• czy klientom oferowane są torby z tworzywa sztucznego,
• czy przedsiębiorca ma wpis do BDO we właściwym zakresie,
• czy składane były sprawozdania i czy rozliczono ewentualne opłaty.

Odpowiedź na pytanie, czy „każdy przedsiębiorca” musi płacić za opakowania, brzmi więc: nie każdy. Jednak przedsiębiorca prowadzący sklep internetowy bardzo często ma obowiązki opakowaniowe, jeżeli wprowadza na rynek produkty w opakowaniach, w tym w opakowaniach wysyłkowych.

FAQ

Czy każdy sklep internetowy musi mieć wpis do BDO?

Nie każdy, ale wiele sklepów internetowych ma taki obowiązek. Wpis może być wymagany, jeżeli sklep wprowadza produkty w opakowaniach, importuje je, dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia albo sam pakuje towary do wysyłki.

Czy karton wysyłkowy jest opakowaniem?

Co do zasady tak. Karton, koperta, folia, wypełniacz czy taśma mogą być opakowaniami, jeżeli służą do ochrony, transportu lub dostarczenia produktu klientowi.

Czy opłata produktowa jest płacona zawsze?

Nie. Opłata produktowa jest związana z niewykonaniem obowiązków dotyczących odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Przedsiębiorca może ograniczyć ryzyko opłaty, np. wykonując obowiązki przez organizację odzysku, ale nadal może mieć obowiązek wpisu i sprawozdania.

Czy opłata recyklingowa dotyczy kartonów kurierskich?

Nie jest to typowy zakres tej opłaty. Opłata recyklingowa dotyczy toreb na zakupy z tworzywa sztucznego oferowanych klientom, z ustawowym wyjątkiem dla określonych bardzo lekkich toreb. Kartony kurierskie należy analizować raczej jako opakowania w systemie obowiązków opakowaniowych.

Do kiedy składa się sprawozdanie BDO za opakowania?

Co do zasady roczne sprawozdanie za poprzedni rok składa się do 15 marca za pośrednictwem BDO. W tym terminie rozlicza się również zasadniczo opłatę produktową, jeżeli wynika ona z rozliczenia.

Co zrobić, jeżeli sklep działał bez BDO?

Należy ustalić, od kiedy powstał obowiązek, jakie opakowania były wprowadzane i w jakiej masie, a następnie rozważyć złożenie wniosku o wpis, zaległych sprawozdań oraz ewentualnych korekt. Warto zrobić to po analizie dokumentów sprzedażowych i zakupowych.

Źródła

• Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, t.j. Dz.U. 2024 poz. 927
• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1587 ze zm.
• Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie stawki opłaty recyklingowej, Dz.U. 2019 poz. 1639

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.