Zakup nieruchomości za dochody z prostytucji a US

Czy zakup nieruchomości trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

Sam zakup nieruchomości nie powoduje obowiązku dobrowolnego zgłaszania urzędowi skarbowemu, z jakich dochodów pochodziły pieniądze na cenę. Przy umowie sprzedaży zawieranej w formie aktu notarialnego notariusz przekazuje organom podatkowym dane wynikające z aktu.

Jeżeli zakup dotyczy nieruchomości na rynku wtórnym i podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, notariusz jako płatnik pobiera PCC od kupującego i odprowadza go do urzędu skarbowego. Kupujący nie składa wtedy osobnej deklaracji PCC-3 w związku z tą umową. Inaczej może być przy niektórych transakcjach opodatkowanych VAT, gdzie PCC zasadniczo nie występuje, ale nadal czynność jest dokumentowana aktem notarialnym.

W praktyce oznacza to, że nie musi Pani z własnej inicjatywy wysyłać do urzędu skarbowego dokumentów dotyczących pracy, ogłoszeń, przejazdów, rezerwacji czy kontaktów z klientami. Takie materiały należy przygotować i uporządkować na wypadek ewentualnego wezwania organu.

Czy urząd skarbowy może skontrolować pochodzenie pieniędzy?

Tak. Informacja o zakupie nieruchomości może stać się dla urzędu skarbowego podstawą do czynności sprawdzających, kontroli podatkowej albo postępowania podatkowego. Nie dzieje się to automatycznie w każdej sprawie, ale większy wydatek, zwłaszcza nieznajdujący pokrycia w znanych organowi dochodach, może wywołać pytania o źródło finansowania.

Nie da się z góry wskazać, po jakim czasie urząd podejmie działania ani czy w ogóle to zrobi. Zależy to od informacji posiadanych przez organ, wartości transakcji, historii podatnika, przepływów na rachunkach bankowych oraz decyzji właściwego urzędu. Organ może pytać nie tylko o sam moment zakupu, lecz także o to, jak przez lata gromadzono środki.

W razie wezwania należy odpowiadać rzeczowo i spójnie. Najbardziej ryzykowne jest przedstawienie ogólnych wyjaśnień bez dokumentów, zmienianie wersji wydarzeń albo powoływanie się wyłącznie na gotówkę bez możliwości wykazania jej realnego pochodzenia.

Dochody z prostytucji a podatek dochodowy

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy PIT przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

W polskiej praktyce podatkowej przyjmuje się, że przychody z prostytucji, rozumiane jako osobiste świadczenie usług seksualnych, nie są opodatkowane PIT, ponieważ dotyczą czynności niewywołujących skutków typowej, prawnie egzekwowalnej umowy cywilnoprawnej. Nie oznacza to jednak, że urząd musi bezkrytycznie przyjąć każde oświadczenie podatnika o takim źródle pieniędzy.

Znaczenie ma również art. 2 ust. 6 ustawy PIT, zgodnie z którym w przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że przychody pochodzą z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Jest to ważne domniemanie. Jeżeli podatnik chce twierdzić, że środki pochodzą z prostytucji i dlatego nie podlegają PIT, powinien przedstawić dowody pozwalające to uprawdopodobnić.

Nie należy utożsamiać tej sytuacji z pełną dowolnością. Prostytucja jako taka nie jest w Polsce opodatkowana PIT, ale organ może badać, czy deklarowane źródło nie służy wyłącznie ukryciu innych, opodatkowanych albo nieujawnionych dochodów.

Jakie dowody mogą potwierdzać zarobki z prostytucji?

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że samo oświadczenie podatnika nie wystarczy. WSA w Gdańsku w wyroku z 25.01.2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1266/16, oraz NSA w wyroku z 30.05.2017 r., sygn. akt II FSK 1269/15, podkreślały potrzebę przedstawienia faktów i dowodów uwiarygadniających rzeczywiste uzyskiwanie takich przychodów.

W praktyce pomocne mogą być w szczególności:

• archiwalne ogłoszenia, profile, zrzuty ekranów i potwierdzenia opłat za reklamy,
• korespondencja z klientami, numery telefonów używane do kontaktu i historia wiadomości,
• umowy najmu lokali, rachunki za hotele, apartamenty lub inne miejsca spotkań,
• bilety, rezerwacje, potwierdzenia przejazdów i pobytów za granicą,
• potwierdzenia wpłat gotówki na rachunek bankowy oraz historia rachunku,
• rachunki za wydatki typowo związane z wykonywaną działalnością, np. reklamy, transport, środki ochronne, sesje zdjęciowe,
• dokumenty z zagranicy, jeżeli praca była wykonywana poza Polską, np. zameldowania, najem, rachunki lub lokalne potwierdzenia pobytu.

Podobne znaczenie dowodów pojawiało się w interpretacjach indywidualnych, m.in. w interpretacji DKIS z 08.10.2018 r., nr 0112-KDIL3-3.4011.338.2018.1.MM, oraz interpretacji DIS w Katowicach z 13.04.2015 r., nr IBPBII/1/4511-86/15/Asz. W sprawach tych istotne było nie tylko twierdzenie o źródle pieniędzy, ale także przedstawienie ogłoszeń, rachunków, historii wpłat, dokumentów najmu, potwierdzeń pobytu oraz innych materiałów tworzących spójny obraz zarobkowania.

Co grozi, jeśli urząd nie uzna wyjaśnień?

Jeżeli podatnik nie wykaże wiarygodnego źródła finansowania zakupu, organ może uznać, że wydatek nie znajduje pokrycia w ujawnionych albo zwolnionych z opodatkowania źródłach. Wtedy w grę może wchodzić opodatkowanie przychodów z nieujawnionych źródeł według sankcyjnej stawki 75%.

Ryzyko rośnie, gdy podatnik nie ma żadnej dokumentacji, podaje niespójne kwoty, nie potrafi wyjaśnić, kiedy i w jaki sposób gromadził środki, albo na rachunkach bankowych widać wpływy niepasujące do przedstawionej historii. Urząd może analizować zarówno źródło pieniędzy, jak i wydatki ponoszone w czasie gromadzenia oszczędności.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba kupująca nieruchomość za gotówkę lub oszczędności zostanie opodatkowana stawką 75%. Decydują konkretne okoliczności oraz siła dowodów. Jeżeli z dokumentów wynika logiczny i prawdopodobny sposób zgromadzenia środków z czynności niepodlegających PIT, podatek nie powinien być ustalany tylko dlatego, że podatnik nie składał zeznań z tego tytułu.

Jak przygotować się do ewentualnego wezwania?

Najlepiej nie wysyłać dokumentów do urzędu z wyprzedzeniem bez konkretnej podstawy, ale mieć je gotowe. Warto stworzyć chronologię: lata pracy, kraje lub miasta, przybliżone miesięczne wpływy, sposób przechowywania pieniędzy, daty większych wpłat na konto oraz moment podjęcia decyzji o zakupie nieruchomości.

Dokumenty należy przechowywać w sposób pozwalający wykazać ich autentyczność. Przydatne są oryginalne pliki, potwierdzenia płatności, wydruki z portali, umowy najmu, rachunki, bilety oraz historia rachunków bankowych. Jeżeli część materiałów zawiera dane osób trzecich, trzeba rozważyć ochronę prywatności i ujawniać tylko to, czego organ rzeczywiście żąda i co jest potrzebne do sprawy.

W odpowiedzi na wezwanie warto unikać emocjonalnych opisów i skupić się na faktach: skąd pochodziły środki, w jakim okresie zostały zgromadzone, dlaczego nie były wykazywane w PIT oraz jakie dowody to potwierdzają.

Podsumowanie

Zakup nieruchomości za środki pochodzące z prostytucji nie wymaga automatycznego zgłaszania dochodów do urzędu skarbowego. Przy typowej transakcji notarialnej urząd i tak otrzymuje informacje o zakupie, a PCC, jeżeli występuje, rozlicza notariusz.

Najważniejsze jest przygotowanie się na pytanie o źródło pieniędzy. Przychody z prostytucji mogą nie podlegać PIT, ale podatnik powinien umieć to uprawdopodobnić. Jeżeli nie przedstawi przekonujących dowodów, organ może próbować zakwalifikować środki jako przychody z nieujawnionych źródeł i zastosować stawkę 75%.

FAQ

Czy po zakupie mieszkania muszę sama zgłosić dochody z prostytucji do urzędu?

Nie ma takiego ogólnego obowiązku tylko z powodu zakupu nieruchomości. Jeżeli urząd skarbowy będzie chciał wyjaśnień, wezwie do przedstawienia informacji lub dokumentów.

Czy notariusz informuje urząd skarbowy o zakupie nieruchomości?

Tak. Notariusz sporządza akt notarialny i przekazuje wymagane informacje właściwym organom. Przy transakcji podlegającej PCC notariusz pobiera podatek od kupującego i odprowadza go do urzędu.

Czy dochody z prostytucji trzeba wykazać w zeznaniu PIT?

Jeżeli są to rzeczywiście przychody z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, ustawy o PIT się do nich nie stosuje. Problemem nie jest samo zeznanie roczne, lecz późniejsze wykazanie źródła środków w razie pytań urzędu.

Czy urząd musi uwierzyć mojemu oświadczeniu?

Nie. Organ może żądać dowodów i ocenić, czy przedstawiona historia jest wiarygodna. Dlatego warto zachować ogłoszenia, rachunki, rezerwacje, bilety, historię wpłat i inne dokumenty potwierdzające faktyczne uzyskiwanie pieniędzy.

Czy urząd może nałożyć 75% podatku?

Takie ryzyko istnieje, jeżeli środki zostaną uznane za przychody z nieujawnionych źródeł. Stawka 75% nie powinna być jednak stosowana automatycznie, jeżeli podatnik potrafi wiarygodnie wykazać nieopodatkowane źródło pieniędzy.

Czy dokumenty z pracy za granicą mają znaczenie?

Tak. Potwierdzenia pobytu, najmu, podróży, ogłoszeń, rachunków i kontaktów z klientami mogą być bardzo istotne, zwłaszcza gdy część środków została zgromadzona poza Polską.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25.01.2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1266/16
4. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.05.2017 r., sygn. akt II FSK 1269/15
5. Interpretacja indywidualna DKIS z dnia 08.10.2018 r., nr 0112-KDIL3-3.4011.338.2018.1.MM
6. Interpretacja indywidualna DIS w Katowicach z dnia 13.04.2015 r., nr IBPBII/1/4511-86/15/Asz

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.