Awaria nowego samochodu w leasingu – prawa korzystającego

Rękojmia przy awarii nowego samochodu w leasingu

Nowy samochód może mieć wadę fizyczną, jeżeli nie ma właściwości, które powinien mieć ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z okoliczności, nie nadaje się do zwykłego użytku, nie ma właściwości zapewnianych przez sprzedawcę lub został wydany w stanie niezupełnym. Przy poważnych awariach pojazdu oddanego do używania w leasingu znaczenie mają przede wszystkim przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi oraz szczególne przepisy o leasingu.

Zgodnie z art. 556¹ Kodeksu cywilnego wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W przypadku samochodu mogą to być na przykład powracające komunikaty o awarii, unieruchomienie pojazdu, niemożność skutecznej naprawy, wada układu napędowego, elektroniki albo inna usterka, która uniemożliwia normalne korzystanie z auta.

W leasingu trzeba jednak pamiętać, że kupującym samochód od dealera jest zazwyczaj leasingodawca, a nie przedsiębiorca korzystający z pojazdu. Dlatego nie wszystkie czynności można wykonać samodzielnie. Art. 709⁸ Kodeksu cywilnego przewiduje, że uprawnienia z tytułu wad rzeczy przysługujące finansującemu względem zbywcy przechodzą na korzystającego, z wyjątkiem uprawnienia do odstąpienia od umowy sprzedaży. Oznacza to, że korzystający może działać wobec sprzedawcy lub serwisu w zakresie wad, ale odstąpienia od umowy sprzedaży powinien żądać od leasingodawcy. W podobnym kontekście praktyczne znaczenie może mieć też: samochód w leasingu na fundację i prywatne wpłaty.

Jeżeli leasingodawca ma prawo odstąpić od umowy ze sprzedawcą z powodu wad pojazdu, korzystający może żądać, aby finansujący takie odstąpienie złożył. Bez żądania korzystającego finansujący nie powinien odstępować od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy. Warto więc nie ograniczać się do rozmów telefonicznych z serwisem, lecz wysłać do leasingodawcy pisemne zgłoszenie wraz z dokumentacją awarii.

Jakie roszczenia przysługują przy wadliwym aucie?

Przy wadzie rzeczy kupujący może w szczególności żądać naprawy, wymiany rzeczy na wolną od wad, obniżenia ceny albo złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy, jeżeli wada jest istotna. W leasingu trzeba rozdzielić te uprawnienia: z naprawą, wymianą lub obniżeniem ceny korzystający może występować na zasadach wynikających z przepisów i umowy, natomiast odstąpienie od umowy sprzedaży wymaga działania leasingodawcy.

Sprzedawca może bronić się przed obniżeniem ceny albo odstąpieniem od umowy, jeżeli niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla uprawnionego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. To ograniczenie nie działa jednak tak samo, gdy samochód był już naprawiany, wymieniany albo sprzedawca nie wykonał skutecznie obowiązku usunięcia wady. Jeżeli nowe auto wraca do serwisu, naprawy przeciągają się, a przyczyna awarii pozostaje nieustalona, argument o nadmiernych niedogodnościach dla korzystającego nabiera dużego znaczenia.

Nie każda usterka uzasadnia od razu odstąpienie od umowy. Drobna wada, którą można szybko usunąć bez wpływu na bezpieczeństwo i normalne używanie samochodu, zwykle będzie podstawą do naprawy. Inaczej należy oceniać sytuację, gdy pojazd jest unieruchomiony za granicą, serwis nie potrafi ustalić przyczyny, a korzystający przez wiele tygodni nie ma realnej możliwości używania auta, za które płaci raty leasingowe.

Leasing na firmę a obowiązek szybkiego zgłoszenia wady

Jeżeli samochód został wzięty w leasing na działalność gospodarczą, trzeba zachować szczególną staranność. W obrocie między przedsiębiorcami znaczenie ma niezwłoczne zbadanie rzeczy i zawiadomienie sprzedawcy o wadzie. Zbyt długie zwlekanie z reklamacją może utrudnić dochodzenie roszczeń, zwłaszcza gdy sprzedawca podniesie zarzut spóźnionego zgłoszenia.

Najbezpieczniej zgłosić wadę równolegle do leasingodawcy, sprzedawcy oraz autoryzowanego serwisu. W zgłoszeniu należy opisać objawy, daty awarii, przebieg napraw, czas unieruchomienia pojazdu, koszty holowania, korzystania z auta zastępczego oraz wpływ awarii na działalność firmy. Jeżeli samochód znajduje się za granicą, warto uzyskać od zagranicznego serwisu pisemną diagnozę, protokoły z czynności i informację, czy pojazd jest bezpieczny do dalszej jazdy.

Równolegle można korzystać z gwarancji producenta, jeżeli została udzielona. Gwarancja nie wyłącza uprawnień z rękojmi, ale jej warunki mogą przewidywać odrębną procedurę, terminy i zakres napraw. W praktyce warto powołać się zarówno na gwarancję, jak i na rękojmię, aby nie zamknąć sobie drogi do dalej idących roszczeń.

Co napisać do leasingodawcy i sprzedawcy?

Pismo powinno być konkretne i oparte na dokumentach. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że samochód jest wadliwy. Trzeba wskazać, kiedy pojazd został wydany, kiedy pojawił się pierwszy komunikat o usterce, jakie czynności wykonał serwis, ile trwało unieruchomienie oraz dlaczego dotychczasowe naprawy nie rozwiązują problemu.

W piśmie do leasingodawcy można zażądać podjęcia działań wobec sprzedawcy, w tym rozważenia odstąpienia od umowy sprzedaży, jeżeli wada jest istotna i nie została skutecznie usunięta. Do sprzedawcy lub serwisu można skierować żądanie niezwłocznej, skutecznej naprawy, wymiany pojazdu na wolny od wad albo przedstawienia wiążącego stanowiska co do przyczyn awarii i terminu zakończenia naprawy.

Warto wyznaczyć rozsądny termin na odpowiedź i zastrzec, że dalsze unieruchomienie samochodu powoduje szkodę po stronie korzystającego. Jeżeli poniesiono koszty holowania, hotelu, samochodu zastępczego, dodatkowego transportu lub utracono możliwość wykonania zleceń, należy zachować faktury i dowody płatności. O ewentualnym dochodzeniu odszkodowania decydują jednak okoliczności konkretnej sprawy, w tym postanowienia umowy i związek przyczynowy między wadą a szkodą.

Kiedy można żądać odstąpienia od umowy?

Odstąpienie od umowy sprzedaży jest środkiem dalej idącym niż naprawa albo obniżenie ceny. Co do zasady wymaga istotnej wady. Istotność wady ocenia się przez pryzmat celu umowy, bezpieczeństwa, możliwości normalnego korzystania z pojazdu, kosztów i czasu naprawy oraz tego, czy usterka powraca mimo interwencji serwisu.

W przypadku leasingu korzystający powinien skierować do leasingodawcy wyraźne żądanie, aby finansujący odstąpił od umowy ze sprzedawcą, jeżeli są ku temu podstawy. Trzeba jednocześnie pamiętać, że odstąpienie od umowy sprzedaży może wywołać skutki dla umowy leasingu i rozliczeń stron. Dlatego przed eskalacją sporu należy przeanalizować także opłaty wstępne, dotychczasowe raty, ubezpieczenie, koszty dodatkowe i postanowienia ogólnych warunków leasingu.

W orzecznictwie podkreśla się, że odpowiedzialność sprzedawcy z rękojmi ma charakter odpowiedzialności za istnienie wady, a nie za winę sprzedawcy. Sprzedawca nie może więc co do zasady zwolnić się z odpowiedzialności tylko dlatego, że nie wiedział o wadzie pojazdu. Takie stanowisko wyrażono między innymi w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 820/12.

Praktyczne kroki dla korzystającego

W pierwszej kolejności należy zebrać pełną dokumentację: umowę leasingu, protokół odbioru auta, fakturę sprzedaży lub dokumenty otrzymane od leasingodawcy, książkę gwarancyjną, zlecenia serwisowe, protokoły diagnostyczne, korespondencję z dealerem i serwisem, dokumenty holowania oraz potwierdzenia korzystania z auta zastępczego.

Następnie warto wysłać zgłoszenie wady na piśmie. Najlepiej zrobić to tak, aby można było udowodnić datę doręczenia, na przykład pocztą, kurierem albo pocztą elektroniczną z potwierdzeniem odbioru, jeżeli strony dopuszczają taką formę komunikacji. W treści pisma należy jasno sformułować żądanie i powołać się na przepisy o rękojmi oraz art. 709⁸ Kodeksu cywilnego.

Jeżeli serwis odmawia wydania dokumentów albo przekazuje wyłącznie ustne informacje, warto poprosić o pisemne stanowisko. Przy sporze o charakter wady pomocna może być opinia niezależnego rzeczoznawcy samochodowego, zwłaszcza gdy producent lub dealer twierdzi, że usterka wynika z eksploatacji, a nie z wady pojazdu.

FAQ

Czy mogę sam odstąpić od umowy sprzedaży samochodu w leasingu?

Zwykle nie. Przy leasingu kupującym i właścicielem pojazdu jest leasingodawca. Korzystający może żądać, aby leasingodawca odstąpił od umowy ze sprzedawcą, jeżeli istnieją podstawy prawne i umowne do takiego działania.

Czy naprawa gwarancyjna wyłącza rękojmię?

Nie. Gwarancja producenta i rękojmia to odrębne podstawy odpowiedzialności. Skorzystanie z gwarancji nie powinno samo w sobie pozbawiać uprawnień z rękojmi, ale warto pilnować terminów i składać zgłoszenia na piśmie.

Czy mogę żądać wymiany auta na nowe?

Takie żądanie może być zasadne, zwłaszcza gdy wada jest poważna, powtarzalna albo naprawa okazuje się nieskuteczna. Sprzedawca może jednak podnosić argumenty dotyczące kosztów, możliwości naprawy i charakteru wady, dlatego znaczenie mają dokumenty serwisowe.

Czy muszę płacić raty leasingowe, gdy samochód stoi w serwisie?

Co do zasady samo unieruchomienie samochodu nie oznacza automatycznego zwolnienia z obowiązku płacenia rat. Możliwe działania zależą od umowy leasingu, przyczyny awarii, stanowiska leasingodawcy i ewentualnych roszczeń wobec sprzedawcy lub gwaranta.

Jakie dokumenty są najważniejsze w sporze o wadliwe auto?

Najważniejsze są protokoły serwisowe, zlecenia napraw, korespondencja z dealerem i leasingodawcą, dokumenty holowania, potwierdzenie czasu postoju pojazdu, faktury za koszty dodatkowe oraz zdjęcia lub nagrania komunikatów o awarii.

Podsumowanie

Przy awarii nowego samochodu w leasingu należy działać szybko i pisemnie. Korzystający powinien zabezpieczyć dowody, zgłosić wadę sprzedawcy, serwisowi i leasingodawcy oraz jasno określić żądanie. Jeżeli samochód był już naprawiany, a usterka powraca albo pojazd pozostaje unieruchomiony przez długi czas, można rozważać żądanie wymiany, obniżenia ceny, a w poważniejszych przypadkach odstąpienia przez leasingodawcę od umowy sprzedaży.

Największy błąd to prowadzenie sprawy wyłącznie telefonicznie i czekanie, aż serwis sam zaproponuje rozwiązanie. W sporze o wadliwy pojazd decydują dokumenty, terminy i prawidłowe skierowanie roszczeń do właściwego podmiotu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 820/12

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.