Wycofanie samochodu ze spółki jawnej

Wycofanie samochodu ze spółki jawnej a własność pojazdu

Jeżeli po zakończeniu leasingu samochód został wykupiony przez spółkę jawną, zarejestrowany na spółkę i wpisany do ewidencji środków trwałych, to składnik ten należy do majątku spółki. Majątek spółki jawnej jest odrębny od majątku prywatnego wspólników, nawet wtedy, gdy wspólnikami są małżonkowie.

Dlatego w spółce jawnej nie wystarczy samo „przekazanie na cele prywatne” rozumiane tak jak przy jednoosobowej działalności gospodarczej. Trzeba rozdzielić dwie czynności: podatkowo-księgowe wycofanie środka trwałego z działalności oraz cywilnoprawne przeniesienie własności samochodu ze spółki na wspólników.

W praktyce przeniesienie może nastąpić odpłatnie, np. przez sprzedaż, albo nieodpłatnie, np. przez darowiznę. Wybór dokumentu ma znaczenie dla podatków oraz dla późniejszej rejestracji pojazdu.

Zobacz również: wycofanie samochodu ze spółki cywilnej

Jakie dokumenty przygotować w spółce?

Podstawowy zestaw dokumentów zależy od postanowień umowy spółki jawnej, sposobu reprezentacji oraz tego, czy przeniesienie ma być odpłatne czy nieodpłatne. Najczęściej warto przygotować:

1. uchwałę albo pisemną decyzję wspólników o wycofaniu samochodu z działalności spółki i przeznaczeniu go do przeniesienia na wskazane osoby,
2. dokument księgowy wycofania środka trwałego z ewidencji, często określany jako protokół wycofania albo dokument LT,
3. aktualny zapis w ewidencji środków trwałych z datą i przyczyną wykreślenia pojazdu,
4. umowę przenoszącą własność pojazdu ze spółki na wspólników, np. umowę darowizny albo sprzedaży,
5. pełnomocnictwo dla osoby, która podpisze umowę w imieniu spółki, jeżeli po drugiej stronie umowy występują wszyscy wspólnicy.

W dokumencie wycofania warto wskazać co najmniej: dane spółki, dane pojazdu, numer rejestracyjny, numer VIN, datę wycofania, wartość początkową, dotychczasowe umorzenie, przyczynę wycofania oraz osoby, na rzecz których samochód ma zostać przeniesiony.

Wykreślenie samochodu z ewidencji środków trwałych

Spółka jawna powinna ujawnić wycofanie samochodu w ewidencji środków trwałych. Od momentu wycofania pojazd nie będzie już używany jako środek trwały w działalności spółki, a odpisy amortyzacyjne nie powinny być dalej naliczane.

Co do zasady ostatniego odpisu amortyzacyjnego dokonuje się za miesiąc, w którym środek trwały został wycofany z używania w działalności. Niezamortyzowana część wartości pojazdu nie staje się automatycznie kosztem podatkowym tylko dlatego, że auto zostało przekazane wspólnikom.

W podatku dochodowym podatnikami są wspólnicy spółki jawnej, proporcjonalnie do udziału w zysku. Sama spółka jawna może jednak mieć własne obowiązki ewidencyjne i dokumentacyjne, a w podatku VAT to spółka jawna jest podatnikiem.

Umowa darowizny albo sprzedaży samochodu wspólnikom

Jeżeli samochód ma przejść ze spółki jawnej do majątku prywatnego wspólników nieodpłatnie, najczęściej sporządza się umowę darowizny. Jeżeli wspólnicy mają zapłacić spółce cenę, właściwa będzie umowa sprzedaży.

Przy darowiźnie trzeba pamiętać o art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego. Oświadczenie darczyńcy powinno być co do zasady złożone w formie aktu notarialnego, ale umowa darowizny zawarta bez tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. W przypadku samochodu oznacza to, że dla ważności zwykłej pisemnej umowy istotne jest faktyczne wydanie pojazdu obdarowanym.

Umowa powinna zawierać co najmniej: oznaczenie spółki jawnej jako zbywcy, dane wspólników jako nabywców, dane samochodu, podstawę przeniesienia własności, datę wydania pojazdu oraz podpisy osób prawidłowo działających za strony.

Kto podpisuje umowę, gdy wspólnicy są drugą stroną?

W spółce jawnej każdy wspólnik ma co do zasady prawo reprezentować spółkę, chyba że umowa spółki albo wpis w KRS przewiduje inne zasady. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy spółka zawiera umowę z własnymi wspólnikami, a wspólnicy ci są jednocześnie nabywcami samochodu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że trudno zaakceptować sytuację, w której wspólnik reprezentuje spółkę przy umowie, w której sam występuje po drugiej stronie. Chodzi o ryzyko konfliktu interesów. W praktyce bezpiecznym rozwiązaniem jest udzielenie pełnomocnictwa osobie trzeciej do zawarcia konkretnej umowy w imieniu spółki.

Pełnomocnictwo powinno dokładnie określać czynność, np. zawarcie umowy darowizny albo sprzedaży konkretnego pojazdu oznaczonego numerem VIN. Warto także sprawdzić umowę spółki, ponieważ może zawierać szczególne wymogi dotyczące rozporządzania składnikami majątku.

Skutki podatkowe: PIT, VAT i inne daniny

Wycofanie samochodu ze spółki jawnej i przeniesienie go na wspólników należy ocenić podatkowo przed podpisaniem dokumentów. W szczególności znaczenie ma to, czy spółka odliczała VAT przy leasingu, wykupie, zakupie paliwa, częściach lub innych wydatkach związanych z samochodem.

Jeżeli spółce przysługiwało prawo do odliczenia VAT, nieodpłatne przekazanie pojazdu na cele inne niż działalność gospodarcza może być traktowane jak odpłatna dostawa towarów na gruncie ustawy o VAT. Wtedy spółka powinna ustalić podstawę opodatkowania i rozliczyć należny VAT według zasad właściwych dla konkretnego przypadku.

W PIT trzeba odróżnić samo wycofanie z działalności od późniejszej odpłatnej sprzedaży samochodu przez wspólników. Sprzedaż składnika majątku wykorzystywanego w działalności po jego wycofaniu może nadal powodować powstanie przychodu z działalności gospodarczej, jeżeli nastąpi przed upływem terminu przewidzianego w ustawie o PIT.

Przy darowiźnie albo sprzedaży mogą pojawić się także obowiązki w podatku od spadków i darowizn albo w podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie należy zakładać automatycznie, że darowizna od spółki jawnej na rzecz małżonków korzysta z takich samych zwolnień jak darowizna między osobami najbliższymi, ponieważ darczyńcą jest spółka.

Przerejestrowanie samochodu w wydziale komunikacji

Po skutecznym przeniesieniu własności wspólnicy jako nowi właściciele powinni złożyć wniosek o rejestrację pojazdu. Wniosek składa się do starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela, a w miastach na prawach powiatu do właściwego urzędu miasta.

Do wniosku najczęściej dołącza się:

1. umowę darowizny albo sprzedaży jako dowód własności pojazdu,
2. dotychczasowy dowód rejestracyjny,
3. tablice rejestracyjne, jeżeli urząd wymaga ich okazania albo jeżeli właściciele nie zachowują dotychczasowych tablic,
4. dokument tożsamości właścicieli,
5. odpis albo wydruk informacji z KRS dotyczący spółki jawnej,
6. pełnomocnictwo, jeżeli sprawę załatwia pełnomocnik,
7. potwierdzenie wniesienia opłat wymaganych przez urząd.

Jeżeli pojazd ma aktualne polskie tablice zgodne z obowiązującym wzorem i są one czytelne oraz utrzymane w należytym stanie, w wielu przypadkach można wnioskować o pozostawienie dotychczasowych tablic. Ostateczna lista dokumentów może różnić się w zależności od stanu pojazdu, treści umowy i praktyki danego urzędu.

Nabywca pojazdu zarejestrowanego w Polsce powinien dochować ustawowego terminu na złożenie wniosku o rejestrację. Niedotrzymanie terminu może skutkować administracyjną karą pieniężną.

Co wpisać w umowie dla wydziału komunikacji?

Wydział komunikacji będzie badał przede wszystkim, czy z dokumentów wynika ciągłość własności pojazdu. Dlatego w umowie należy precyzyjnie wskazać spółkę jawną jako dotychczasowego właściciela oraz wspólników jako nowych właścicieli.

Warto wpisać pełne dane samochodu: markę, model, rok produkcji, numer rejestracyjny, numer VIN, numer dowodu rejestracyjnego oraz ewentualnie przebieg. Jeżeli samochód ma stać się współwłasnością małżonków, umowa powinna jednoznacznie wskazywać ich udziały albo informację, że nabycie następuje do majątku wspólnego, jeżeli odpowiada to rzeczywistej sytuacji majątkowej.

Do umowy można dołączyć protokół wydania pojazdu. Nie jest on zawsze wymagany przez urząd, ale pomaga wykazać datę faktycznego przeniesienia posiadania, co ma znaczenie zwłaszcza przy darowiźnie zawartej w zwykłej formie pisemnej.

FAQ

Czy sama uchwała wspólników wystarczy do przerejestrowania auta?

Najczęściej nie. Uchwała potwierdza decyzję wewnętrzną spółki, ale dla wydziału komunikacji kluczowy jest dokument przeniesienia własności, np. umowa darowizny albo sprzedaży.

Czy umowa darowizny samochodu musi być u notariusza?

Co do zasady oświadczenie darczyńcy powinno mieć formę aktu notarialnego, ale darowizna dokonana bez tej formy staje się ważna, jeżeli świadczenie zostało spełnione. Przy samochodzie oznacza to faktyczne wydanie pojazdu obdarowanym.

Czy spółka jawna może darować samochód swoim wspólnikom?

Tak, ale trzeba prawidłowo udokumentować czynność i zadbać o właściwą reprezentację spółki. Jeżeli wspólnicy są jednocześnie drugą stroną umowy, bezpiecznym rozwiązaniem jest pełnomocnik działający w imieniu spółki.

Czy wycofanie samochodu powoduje VAT?

Może powodować. Jeżeli spółce przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu, leasingu lub wydatkach dotyczących pojazdu, nieodpłatne przekazanie na cele prywatne może wymagać naliczenia VAT.

Czy po wycofaniu samochodu można go od razu sprzedać?

Można, ale sprzedaż wycofanego składnika majątku może nadal wywołać przychód z działalności gospodarczej, jeżeli nastąpi przed upływem terminu określonego w ustawie o PIT. Przed sprzedażą warto sprawdzić skutki podatkowe.

Czy trzeba zmieniać tablice rejestracyjne?

Nie zawsze. Jeżeli tablice są polskie, czytelne i zgodne z obowiązującym wzorem, zwykle można wnioskować o ich pozostawienie. Urząd może jednak wymagać ich okazania przy rejestracji.

Źródła

• Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, w szczególności przepisy o spółce jawnej i reprezentacji spółki
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 890 § 1 dotyczący formy darowizny
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności przepisy o przychodach z działalności gospodarczej i zbyciu składników majątku
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w szczególności przepisy o nieodpłatnym przekazaniu towarów
• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w szczególności przepisy dotyczące rejestracji pojazdów
• Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt IV CSK 332/12

Potrzebujesz indywidualnej odpowiedzi? Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.