Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Udziały w spółce a odpowiedzialność karna lub finansowa za nieprawidłowości w działalności spółki

Małgorzata Zegarowicz • Opublikowane: 2018-11-26

Posiadam udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (50%). Jeżeli nie uczestniczę w życiu gospodarczym spółki (posiadam tylko udziały), to czy grozi mi odpowiedzialność karna lub finansowa za nieprawidłowości w działalności spółki?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Cechą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako spółki kapitałowej jest to, że to spółka jako osoba prawna, nie zaś wspólnicy, ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania. Ponosi ona tę odpowiedzialność samodzielnie i całym swoim majątkiem.

Zgodnie z art. 151 § 4 Kodeksu spółek handlowych (dalej K.s.h.) wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki.

Jednakże wspólnicy ponoszą ryzyko wniesionymi do spółki wkładami. Wspólnicy są więc obciążeni ryzykiem gospodarczym, związanym z wniesieniem do spółki wkładów oraz ewentualnie dodatkowych świadczeń (dopłaty, powtarzające się świadczenia niepieniężne).

Każdy ze wspólników w razie dużych długów spółki będzie pociągnięty do odpowiedzialności jedynie do wysokości wniesionego do spółki wkładu. Wierzyciele nie mogą zaspokajać się z osobistego majątku wspólnika.

Odpowiedzialność osobista wspólników spółki z o.o. jest przewidziana wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach.

Dla przykładu wspólnik jest odpowiedzialny z tytułu otrzymania nienależnych wypłat. Ponadto, zgodnie z art. 13 K.s.h., wspólnicy mogą ponosić odpowiedzialność wobec osób trzecich lub wobec spółki za czynności podejmowane przed zarejestrowaniem spółki, na etapie spółki z o.o. w organizacji (a więc w okresie między zawarciem umowy spółki a jej rejestracją w Krajowym Rejestrze Sądowym). Odpowiedzialność ta jest zróżnicowana w zależności od tego, czy wspólnik działał osobiście w imieniu spółki, czy też nie. Jeżeli działał osobiście w imieniu spółki, ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za zaciągnięte w tym okresie zobowiązania solidarnie wraz ze spółką i innymi podmiotami działającymi w jej imieniu (art. 13 § 1 K.s.h.). Jeżeli wspólnik nie podejmował żadnych działań osobiście, odpowiada jedynie do wartości niewniesionego wkładu (art. 13 § 2 K.s.h.).

Kolejnym przykładem odpowiedzialności wspólników jest wniesienie do spółki wkładu niepieniężnego (aportu) obciążonego wadą prawną lub fizyczną (art. 14 § 2 K.s.h.) albo o znacznie zawyżonej wartości (art. 175 K.s.h.).

Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy wspólnik wniósł aport mający wady. Mogą one mieć charakter fizyczny lub prawny. Wspólnik jest zobowiązany do wyrównania spółce różnicy między wartością określoną w umowie a wartością zbywczą wkładu, chyba że umowa spółki przewiduje inne uprawnienia dla spółki.

W drugim przypadku wspólnik ponosi odpowiedzialność także w sytuacji, gdy wartość wniesionego przez niego aportu, czyli wkładu niepieniężnego, została znacznie zawyżona w stosunku do jego wartości zbywczej. W takim przypadku wspólnik jest zobowiązany do wyrównania tej różnicy. Odpowiedzialność ta wynika z bezwzględnego obowiązku wniesienia wkładów odpowiadających wartości obejmowanych udziałów.

Kodeks spółek handlowych przewiduje także solidarną odpowiedzialność zbywcy i nabywcy udziału za niespełnione świadczenia należne spółce ze zbytego udziału lub zbytej części udziału (art. 186 § 1 K.s.h.) oraz współuprawnionych z udziału lub udziałów (art. 184 § 1 K.s.h.). Odpowiedzialność ta dotyczy świadczeń związanych z udziałem, np. powtarzających się świadczeń niepieniężnych lub dopłat. W przypadku określonym w art. 186 K.s.h. możliwe jest umowne wyłączenie odpowiedzialności jednej ze stron. Jest ono jednak skuteczne tylko pomiędzy stronami umowy, natomiast nie wobec spółki. Zgodnie z art. 198 § 1 K.s.h. wspólnik, który wbrew przepisom prawa lub postanowieniom umowy spółki otrzymał wypłatę, ma obowiązek ją zwrócić. Jest to jednak odpowiedzialność solidarna wraz z członkami organów spółki, którzy odpowiadają za taką wypłatę.

W myśl założenia zaprezentowanego w art. 292 K.s.h. wspólnik biorący udział w tworzeniu spółki, jeśli wbrew przepisom prawa z winy swojej wyrządzi spółce szkodę, ma obowiązek ją naprawić.

Musi tu więc wystąpić zawinione działanie wspólnika, a spółka musi wykazać, że poniosła szkodę w związku z bezprawnym i zawinionym działaniem wspólnika, a pomiędzy szkodą a działaniem wspólnika zachodzi związek przyczynowo-skutkowy.

Jeśli wspólnik pełni równolegle funkcję członka zarządu spółki z o.o., status wspólnika nie wyłącza jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki przewidzianej w art. 299 K.s.h., co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Najwyższego z 14 lutego 2003 (IV CKN 1779/00), w którym stwierdził on, że przepis art. 159 § 3 K.h. (art. 151 § 4 K.s.h.) nie wyłącza przewidzianej w art. 298 § 1 K.h. (299 § 1 K.s.h.) odpowiedzialności w stosunku do członków zarządu będących zarazem wspólnikami spółki z o.o. Członek zarządu będący zarazem wspólnikiem spółki może być zatem pociągnięty do odpowiedzialności na podstawie art. 298 § 1 K.h. (299 § 1 K.s.h.).

Wspólnik może odpowiadać także na zasadzie winy za swoje własne działania, jeśli spełniają one przesłanki działania na szkodę spółki albo osób trzecich lub wypełniają znamiona przestępstwa (np. przestępstwa oszustwa czy prania brudnych pieniędzy).

W wyroku z dnia 24 listopada 2009 r. (V CSK 169/09, Pr. Sp. 2010, nr 6, s. 3) Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma podstaw do wyłączenia bezpośredniej, osobistej odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za szkody wyrządzone osobom trzecim. Nie jest to jednak odpowiedzialność wspólnika za zobowiązania spółki, a jego odpowiedzialność osobista.

Zarząd spółki ponosi odpowiedzialność za jej zobowiązania, w tym również zobowiązania podatkowe. Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zobowiązania podatkowe spółki całym majątkiem odpowiada zarząd spółki. W przypadku, gdyby spółka nie posiadała zarządu za jej zobowiązania odpowiadają wspólnicy lub pełnomocnik o ile został powołany. Odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe będą ponosić wspólnicy w sytuacji, gdy są lub byli jednocześnie członkami zarządu, w okresie, w którym te zobowiązania powstały. Organ podatkowy orzeka w formie decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za cudze zaległości podatkowe. W przypadku spółki z o.o. w organizacji nieposiadającej zarządu, za zaległości podatkowe odpowiada jej pełnomocnik, ale jeżeli nie został on powołany – wspólnicy. Ponoszą oni odpowiedzialność na analogicznych zasadach jak członkowie zarządu.

Tak więc w wymienionych wyżej sytuacjach wspólnicy spółki z o.o. mogą ponosić odpowiedzialność za jej zobowiązania. Niezależne jest przy tym, czy uczestniczenie w życiu gospodarczym spółki jest aktywne, czy też bierne.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Samodzielne głosowanie na prezesa zarządu

Jestem wspólnikiem większościowym sp. z o.o. Wspólnik mniejszościowy będzie przeciwny powołaniu mnie na prezesa zarządu wieloosobowego. Czy mimo tego...

 

Odpowiedzialność prezesa i udziałowca za zobowiązania spółki z o.o.

Jestem prezesem spółki z o.o. Koleżanka jest w niej 100% udziałowcem. Prowadzone jest postępowanie kontrolne w zakresie podatku VAT. Koleżanka...

 

Przekształcenie zadłużonej działalności w spółkę z o.o.

Prowadzę działalność jednoosobową. Chciałbym przekształcić zadłużoną działalność w spółkę z o.o. – udziałowcem będzie żona....

 

Rezygnacja z członkostwa w zarządzie spółki z o.o. i sprzedaż spółki

Jesteśmy już z żoną w podeszłym wieku, dlatego chcielibyśmy sprzedać spółkę z o.o. i zrezygnować z udziału w jej...

 

Odpowiedzialność wspólnika i prezesa spółki z o.o. po sprzedaży udziałów

Mam pytanie dotyczące odpowiedzialności w spółce z o.o. Będąc wspólnikiem i prezesem spółki z o.o podpisałam umowę najmu lokalu....

 

Jednoosobowy zarząd spółki z o.o i prokura dla tej samej osoby

Wraz z przyjęciem przez wspólników sprawozdania za ubiegły rok dobiega końca moja kadencja jako prezes jednoosobowego zarządu spółki...

 

Zgoda na sprzedaż udziałów w spółce z o.o.

Jeden z udziałowców będący jednocześnie pełnomocnikiem spółki z o.o. posiadający w niej ok. 12% udziałów chce je sprzedać mojej żonie...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »