Pożyczka dla spółki z o.o. od zagranicznego wspólnika

Czy wystarczy zwykła umowa pożyczki?

Tak, w typowej sytuacji wystarczy zwykła umowa pożyczki, ale powinna ona być sporządzona co najmniej w formie dokumentowej, ponieważ zgodnie z art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego umowa pożyczki, której wartość przekracza 1000 zł, wymaga zachowania formy dokumentowej. W praktyce przy pożyczce dla spółki z o.o. na kwotę 100 000 zł najbezpieczniejsza jest klasyczna pisemna umowa podpisana przez strony.

Umowa powinna jasno określać przede wszystkim: strony, kwotę pożyczki, walutę, termin i sposób wypłaty środków, oprocentowanie albo informację o braku oprocentowania, termin zwrotu, rachunki bankowe, zasady wcześniejszej spłaty oraz ewentualne zabezpieczenia. Dla celów dowodowych najlepiej, aby środki zostały przekazane przelewem z rachunku pożyczkodawcy na rachunek spółki.

Trzeba także sprawdzić, kto prawidłowo reprezentuje spółkę. Jeżeli pożyczkodawca jest wyłącznie wspólnikiem posiadającym 10% udziałów i nie pełni funkcji członka zarządu, umowę co do zasady podpisuje za spółkę zarząd zgodnie z zasadami reprezentacji ujawnionymi w KRS. Jeżeli jednak wspólnik jest jednocześnie członkiem zarządu, może pojawić się szczególny tryb reprezentacji spółki, wynikający z Kodeksu spółek handlowych.

Pożyczka od wspólnika a podatek PCC

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych obejmuje co do zasady umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Przy umowie pożyczki obowiązek podatkowy ciąży na biorącym pożyczkę, czyli w tym przypadku na polskiej spółce z o.o.

Nie oznacza to jednak automatycznie konieczności zapłaty podatku. Ustawa przewiduje zwolnienie dla pożyczek udzielanych przez wspólnika albo akcjonariusza spółce kapitałowej. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową, dlatego pożyczka udzielona jej przez wspólnika korzysta z tego zwolnienia, niezależnie od tego, czy wspólnik jest obywatelem polskim, szwedzkim czy innego państwa.

W praktyce oznacza to, że przy pożyczce od wspólnika dla spółki z o.o. nie trzeba obliczać i płacić PCC. Nie stosuje się tu ogólnej stawki właściwej dla opodatkowanych pożyczek, ponieważ czynność korzysta ze zwolnienia ustawowego.

Czy trzeba składać deklarację PCC-3?

Jeżeli pożyczka od wspólnika dla spółki z o.o. korzysta ze zwolnienia z PCC, spółka co do zasady nie składa deklaracji PCC-3 i nie wpłaca podatku. Deklarację składa się zasadniczo wtedy, gdy powstaje podatek do zapłaty, chyba że szczególny przepis nakazuje złożenie deklaracji mimo zwolnienia. Zwolnienie dla pożyczki od wspólnika spółce kapitałowej nie jest tym wyjątkiem.

Warto jednak zachować w dokumentacji spółki umowę pożyczki, dowód statusu pożyczkodawcy jako wspólnika na dzień zawarcia umowy, potwierdzenie przelewu oraz uchwały lub zgody korporacyjne, jeżeli są wymagane przez umowę spółki albo przepisy wewnętrzne spółki.

Znaczenie miejsca zawarcia umowy i położenia pieniędzy

Przy pożyczkach transgranicznych często analizuje się, czy pieniądze w chwili zawarcia umowy znajdowały się w Polsce, czy za granicą oraz gdzie dokonano czynności. Ma to znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy trzeba ustalić, czy dana pożyczka w ogóle podlega polskiemu PCC.

W opisanym przypadku najważniejsze jest jednak to, że pożyczkodawcą jest wspólnik spółki z o.o. Nawet jeżeli pożyczka spełniałaby warunki podlegania PCC, zastosowanie ma zwolnienie przewidziane dla pożyczek udzielanych spółce kapitałowej przez jej wspólnika.

Jeżeli pożyczki udzielałaby osoba, która nie jest wspólnikiem, ocena mogłaby być inna. Wówczas znaczenie miałoby między innymi miejsce położenia środków w chwili zawarcia umowy, miejsce zawarcia umowy oraz siedziba pożyczkobiorcy.

Czy wspólnik ze Szwecji musi mieć polską rezydencję podatkową?

Nie. Obywatel Szwecji ani inny zagraniczny wspólnik nie musi posiadać polskiej rezydencji podatkowej, aby udzielić pożyczki polskiej spółce z o.o. Rezydencja podatkowa pożyczkodawcy nie jest warunkiem ważności umowy pożyczki.

Polska rezydencja podatkowa nie jest też warunkiem wypłaty odsetek. Spółka może wypłacać odsetki zagranicznemu pożyczkodawcy, ale musi prawidłowo ustalić skutki podatkowe tej wypłaty, w szczególności obowiązki płatnika w Polsce.

Odsetki dla zagranicznego wspólnika i podatek u źródła

Jeżeli pożyczka jest oprocentowana, odsetki wypłacane osobie fizycznej niemającej miejsca zamieszkania w Polsce mogą stanowić dla niej przychód osiągany na terytorium Polski. Polska spółka wypłacająca odsetki powinna więc zweryfikować, czy ma obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku u źródła.

Co do zasady, bez zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania spółka może być zobowiązana do pobrania podatku według stawki krajowej. Zastosowanie niższej stawki albo zwolnienia wynikającego z właściwej umowy międzynarodowej wymaga zwykle posiadania ważnego certyfikatu rezydencji podatkowej pożyczkodawcy. W przypadku wspólnika ze Szwecji chodzi o certyfikat rezydencji szwedzkiej, a nie polskiej.

Spółka powinna także zadbać o dokumentację potwierdzającą rzeczywisty charakter pożyczki i rynkowość oprocentowania. Jeżeli oprócz udziału w spółce istnieją inne powiązania między stronami, warto sprawdzić, czy nie powstają obowiązki z zakresu cen transferowych lub ograniczeń w zaliczaniu kosztów finansowania dłużnego do kosztów podatkowych.

Jak przygotować bezpieczną umowę pożyczki?

Dobra umowa pożyczki dla spółki z o.o. powinna być nie tylko krótka i czytelna, ale też dostosowana do sytuacji spółki. Warto wskazać, czy pożyczka jest celowa, kiedy i w jakich transzach zostanie wypłacona, czy odsetki są płatne okresowo, czy dopiero przy zwrocie kapitału, oraz co stanie się w razie opóźnienia w spłacie.

Jeżeli spółka korzysta z pożyczki od wspólnika zagranicznego, praktycznie ważne są również postanowienia dotyczące waluty, rachunku bankowego, podatków, kosztów przelewów, prawa właściwego i sądu właściwego. Sama umowa może być prosta, ale nie powinna pomijać elementów, które później będą istotne dla księgowości, banku albo organu podatkowego.

FAQ

Czy pożyczka od wspólnika ze Szwecji jest legalna?

Tak. Zagraniczny wspólnik może udzielić pożyczki polskiej spółce z o.o. Nie musi w tym celu mieć obywatelstwa polskiego ani polskiej rezydencji podatkowej.

Czy spółka musi zapłacić PCC od pożyczki wspólnika?

Co do zasady nie. Pożyczki udzielane przez wspólnika spółce kapitałowej są zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Czy trzeba złożyć PCC-3, jeżeli pożyczka jest zwolniona?

Przy zwolnieniu właściwym dla pożyczki od wspólnika spółce kapitałowej spółka zasadniczo nie składa PCC-3 i nie płaci podatku. Powinna jednak zachować dokumenty potwierdzające podstawę zwolnienia.

Czy umowa musi być zawarta u notariusza?

W typowym przypadku nie. Pożyczka na kwotę wyższą niż 1000 zł wymaga formy dokumentowej, a w praktyce najbezpieczniejsza jest pisemna umowa. Szczególne wymogi mogą wynikać z sytuacji, gdy wspólnik jest jednocześnie członkiem zarządu albo z postanowień umowy spółki.

Czy odsetki można wypłacić na zagraniczne konto?

Tak, ale spółka powinna prawidłowo rozliczyć podatek u źródła i zebrać dokumenty potrzebne do zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w szczególności certyfikat rezydencji pożyczkodawcy.

Podsumowanie

Pożyczka od zagranicznego wspólnika dla polskiej spółki z o.o. może zostać zawarta w zwykłej formie dokumentowej, a dla bezpieczeństwa najlepiej w formie pisemnej. Wspólnik ze Szwecji nie musi być polskim rezydentem podatkowym ani przy udzieleniu pożyczki, ani przy otrzymywaniu odsetek.

Najważniejszą korzyścią podatkową jest zwolnienie z PCC dla pożyczek udzielanych spółce kapitałowej przez jej wspólnika. Nie zwalnia to jednak spółki z obowiązku prawidłowego przygotowania dokumentacji, sprawdzenia reprezentacji oraz rozliczenia odsetek na rzecz nierezydenta.