Pożyczka dla spółki z o.o. od wspólnika, czy wystarczy zwykła umowa pożyczki

Udzielenie spółce z o.o. pożyczki przez jej wspólnika

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi:

„Art. 1. 1. Podatkowi podlegają:

1) następujące czynności cywilnoprawne: (...)

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

4. Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”

Przy pożyczce udzielanej przez osobę fizyczną szwedzką (zamieszkałego w Szwecji obywatela tego kraju) podmiotowi polskiemu (siedziba w Polsce) – oceny wymagają przesłanki wskazane powyżej.

Pożyczka dla spółki a podatek od czynności cywilnoprawnych

Stosownie do art. 4 pkt 7 ww. ustawy obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie pożyczki, na biorącym pożyczkę. Należy przy tym stwierdzić, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili jej zawarcia jej przedmiot (tj. pieniądze) znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy. W przedmiotowej sprawie nie ma takiej sytuacji, albowiem, jak się domyślam, w chwili zawarcia umowy pieniądze znajdują się w Szwecji, a nie w Polsce.

Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli jej przedmiot (np. pieniądze) będący przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajduje się za granicą, lecz pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z opisu wynika, że:

1. Pożyczkobiorca jest polską osobą prawną, mającą siedzibę w Polsce. Zaciągnie pożyczkę od zagranicznej osoby fizycznej (szwedzkiej), którą to pożyczkę wykorzysta na własne cele w Polsce.
2. Umowa pożyczki zostanie zawarta w Polsce.
3. Pieniądze będące przedmiotem umowy pożyczki zostaną przekazane przez pożyczkodawcę z zagranicznego (szwedzkiego) rachunku bankowego na rachunek bankowy pożyczkobiorcy prowadzony w Polsce.

W przypadku pożyczki mamy do czynienia z prawem majątkowym przysługującym wierzycielowi i to miejsce wykonywania tego prawa będzie decydujące dla określenia konsekwencji podatkowych na gruncie PCC.

Celem ustalenia, czy pożyczka podlega opodatkowaniu PCC w pierwszej kolejności należy więc określić miejsce wykonywania prawa majątkowego z niej wynikającego. W tym celu zasadnym jest odwołanie się do przepisów Kodeksu cywilnego, który stanowi, że świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. Jednocześnie z orzecznictwa sądowego wynika, że w przypadku rozliczeń bezgotówkowych miejscem świadczenia jest siedziba banku prowadzącego rachunek wierzyciela (tak np. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 stycznia 1995 r., sygn. akt: III CZP 164/94). W konsekwencji, w przypadku gdy wierzyciel (lub bank prowadzący rachunek wierzyciela) ma siedzibę poza terytorium Polski, to prawa majątkowe wynikające z pożyczki wykonywane będą poza terytorium Polski.

Udzielenie pożyczki spółce przez obywatela Szwecji 

Aby uznać, że czynność cywilnoprawna, której przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane za granicą, jest opodatkowana PCC, konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków:

a) nabywca prawa majątkowego ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce,

b) czynność cywilnoprawna dokonana została na terytorium Polski.

Zatem umowa pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli pieniądze będące przedmiotem umowy pożyczki w chwili jej zawarcia będą znajdowały się za granicą oraz czynność zostanie dokonana poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W powyższej sytuacji nie będzie miało znaczenia, gdzie nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Mając na względzie art. 1 ust. 4 pkt 2, uznać należy, że dojdzie do powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku PCC ciążącego na polskiej spółce (pożyczkobiorcy) w Polsce. Co prawda w dniu zawarcia umowy przedmiot pożyczki będzie znajdować się na zagranicznym rachunku bankowym (rachunku pożyczkodawcy), ale umowa zostanie zawarta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a pożyczkobiorca ma siedzibę w Polsce.

Forma przekazania pożyczki jest dowolna. Dla celów dowodowych warto, by była to forma przelewu z konta na konto.

Co do zasady – pożyczka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynnościowi cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy ciąży na biorącym pożyczkę. Według ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

„Art. 4. Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży: (…)

7) przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy; (…).”

Stawka podatku wynosi od umowy pożyczki 2%.

Biorący pożyczkę powinien zgłosić ją w swoim urzędzie skarbowym w ciągu 14 dni od daty otrzymania pożyczki oraz złożyć deklarację podatkową i zapłacić należny podatek.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi:

„Art. 9. Zwalnia się od podatku następujące czynności cywilnoprawne: (…)

10) pożyczki udzielane: (...)

i) przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej; (…).”

Zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnej przy umowie pożyczki od wspólnika dla spółki

Wniosek końcowy: umowa pożyczki od wspólnika spółki z o.o. dla tejże spółki (czyli dla spółki kapitałowej) jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Nie ma potrzeby ustalania i płacenia podatku PCC.

Gdy dany podatnik korzysta ze zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych (w pełnym zakresie, tj. gdy nie musi w ogóle płacić podatku), wówczas nie składa deklaracji PCC-3, za wyjątkiem jednej sytuacji. Zasadą jest bowiem, że deklarację PCC-3 składają podatnicy zobowiązani jednocześnie do zapłaty podatku.

Podatnicy korzystający ze zwolnienia od PCC muszą złożyć deklarację jedynie w sytuacji, o której mowa w art. 9 pkt 10 lit. b) ustawy o PCC. Ale ta sytuacja nie dotyczy opisanego zagadnienia.

Aby obcokrajowiec mógł udzielić pożyczki polskiej osobie fizycznej lub prawnej, nie musi być formalnie polskim rezydentem podatkowym.

Dla otrzymania odsetek od pożyczki – obcokrajowiec jej udzielający nie musi być formalnie polskim rezydentem podatkowym. Co nie wyklucza obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Według ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy) (art. 3.2a).

Źródła:

1. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.