Zatrudnienie wspólników spółki cywilnej na umowę

Zasady funkcjonowania spółki cywilnej

Odpowiedź na Pani pytanie nie może zostać dokonana wprost, bowiem spółka cywilna może i nie może być pracodawcą dla swoich wspólników.

Zgodnie z treścią art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.

Spółka cywilna, w przeciwieństwie do spółek handlowych, nie ma podmiotowości prawnej w zakresie prawa cywilnego (zdolność prawna) czy procedury cywilnej (zdolność sądowa). Tym samym brak jej jest także dalszych zdolności będących pochodnymi zdolności prawnej lub zdolności sądowej, np. zdolności wekslowej, zdolności upadłościowej.

Zgodnie natomiast z art. 3 Kodeksu pracy pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.

Zobacz też: Zatrudnienie wspólnika w spółce z o.o. na umowę zlecenie

Zatrudnianie pracowników przez spółkę cywilną

Należy podnieść, iż w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 507/98, Sąd Najwyższy podtrzymał pogląd przedstawiony w wyroku z dnia 7 listopada 1995 r., sygn. akt I PRN 84/95, według którego wyodrębniona jednostka organizacyjna spółki cywilnej zatrudniająca pracowników jest zakładem pracy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy i ma zdolność sądową oraz procesową. Powyższe stanowisko, pomimo burzliwego charakteru, zostało potwierdzone w orzecznictwie.

W zakresie natomiast zatrudniania własnych wspólników, wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 stycznia 299 r., wskazując, iż wspólnik spółki cywilnej może zawrzeć umowę o pracę ze spółką, której jest wspólnikiem, pod warunkiem jednak, że przedmiotem niniejszej umowy będzie wykonywanie innej pracy niż reprezentowanie i prowadzenie spraw spółki (sygn. akt II UZP 21/92). Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez NSA w wyroku z dnia 6.10.1997 r. (sygn. akt SA/SZ 1223/96).

Czy wspólnicy spółki cywilnej mogą być zatrudnieni przez spółkę cywilną jako pracodawcę?

Ponadto, jak zostało podkreślone w doktrynie, zatrudnienie wspólnika spółki cywilnej zależy od konstrukcji umowy i wykonywanej pracy. Pracą nie mogą być, jak zostało wskazane powyżej, obowiązki wspólnika w ramach pozostawania w spółce, a więc reprezentowanie spółki i prowadzenie spraw. Wykonywana praca powinna być pracą specjalistyczną, wymagającą kwalifikacji na danym stanowisko. Przedmiotem stosunku pracy nie może być więc samo reprezentowanie spółki i zajmowanie się sprawami wewnętrznymi.

Jak wskazałam SN w wyroku z dnia 18.02.1998 r., spółka cywilna jest podmiotem gospodarczym, który może zatrudniać pracowników i być w związku z tym pracodawcą, także dla osób bliskich wspólnikom. Pracownicy tacy podlegają ubezpieczeniu społecznym pracowników (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 25 poz. 137 ze zm.) (sygn. akt II UKN 525/97).

Z uwagi na powyższe, a także na przedstawione okoliczności, wspólnicy spółki cywilnej mogą być zatrudnieniu przez spółkę cywilną jako pracodawcę. Konieczne jest jednak dokładne określenie obowiązków pracownika, które nie będą stanowić reprezentacji ani prowadzenia spraw spółki.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
3. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 507/98
4. Wyrok Naczelnego Sądu Apelacyjnego z dnia 6.10.1997 r. sygn. akt SA/SZ 1223/96

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.