Rozliczenie zysków z Forex u zagranicznego brokera

Jak opodatkować zyski z Forex u zagranicznego brokera?

Jeżeli mieszka Pan w Polsce i ma tutaj rezydencję podatkową, co do zasady podlega Pan w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów, również tych osiągniętych za pośrednictwem zagranicznego brokera. Sam fakt, że broker ma siedzibę w Szwajcarii i nie przesyła informacji do polskiego urzędu skarbowego, nie znosi obowiązku rozliczenia podatku.

W przypadku transakcji na rynku Forex realizowanych przez platformę brokerską najczęściej chodzi o pochodne instrumenty finansowe, np. kontrakty CFD. Takie dochody rozlicza się na podstawie art. 30b ustawy o PIT. Podatek wynosi 19% dochodu, czyli nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Trzeba jednak najpierw ustalić, jakiego rodzaju transakcje były faktycznie zawierane. Inaczej mogą być oceniane klasyczne instrumenty pochodne, a inaczej rzeczywista wymiana walut poza działalnością gospodarczą. W praktyce rozliczeń brokerskich Forex/CFD najczęściej właściwy jest PIT-38, ale dokumenty z platformy warto przeanalizować przed złożeniem zaległego zeznania.

PIT-38 i termin rozliczenia

Dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających wykazuje się w zeznaniu PIT-38. Zeznanie składa się po zakończeniu roku podatkowego, zasadniczo od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym osiągnięto dochód. W tym samym terminie należy zapłacić podatek. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy albo sobotę, termin przesuwa się zgodnie z zasadami Ordynacji podatkowej.

W trakcie roku nie płaci się zaliczek od takich dochodów, o ile inwestowanie nie jest prowadzone w ramach działalności gospodarczej. Rozliczenie następuje samodzielnie w zeznaniu rocznym.

Zobacz również: działalność polegająca na inwestycjach giełdowych i handlu na rynku Forex

Co zrobić, gdy broker nie wystawia PIT-8C?

Brak PIT-8C nie oznacza, że podatku nie trzeba zapłacić. Polski broker lub inny polski podmiot może mieć obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C, ale zagraniczny broker często takiego dokumentu polskiemu podatnikowi nie wystawia. W takiej sytuacji podatnik powinien samodzielnie ustalić przychody, koszty i wynik podatkowy na podstawie dostępnych danych.

Praktycznie należy pobrać z platformy historię transakcji, zestawienie zamkniętych pozycji, raport roczny, potwierdzenia wpłat i wypłat oraz historię prowizji, swapów i innych opłat wpływających na wynik. Jeżeli raport jest w języku obcym, dla własnego bezpieczeństwa warto przygotować tłumaczenie najważniejszych danych, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy zaległego rozliczenia albo możliwej kontroli.

Jeżeli rachunek u brokera i rachunek bankowy są prowadzone w PLN, rozliczenie jest prostsze, bo nie trzeba przeliczać każdej wartości z waluty obcej. Gdyby jednak raporty albo transakcje były wykazywane w walucie obcej, należy zastosować właściwe zasady przeliczania przychodów i kosztów na złote.

Czy podatek zależy od wypłaty pieniędzy z rachunku brokera?

Nie należy utożsamiać podatku wyłącznie z wypłatą środków na konto bankowe. W przypadku typowych instrumentów pochodnych istotny jest zrealizowany dochód z zamkniętych transakcji w danym roku podatkowym. Jeżeli podatnik zamknął pozycje z zyskiem, dochód może powstać nawet wtedy, gdy środki pozostały na rachunku brokera i zostały reinwestowane.

Wypłata jedynie części depozytu nie oznacza więc automatycznie, że opodatkowaniu podlega tylko wypłacona kwota. Trzeba odtworzyć wynik podatkowy za każdy rok osobno. W praktyce najważniejsze jest ustalenie, które transakcje zostały zamknięte w danym roku oraz jakie koszty można przypisać do tych transakcji.

Jak rozliczyć zaległy podatek?

Jeżeli za wcześniejszy rok nie złożono PIT-38, zasadą jest złożenie zaległego zeznania i zapłata należnego podatku wraz z odsetkami za zwłokę. Jeżeli zeznanie było złożone, ale bez dochodów z brokera, należy złożyć korektę PIT-38 oraz dopłacić podatek z odsetkami.

W sprawach, w których doszło do spóźnienia lub nierozliczenia podatku, warto rozważyć złożenie czynnego żalu. Jest to instytucja przewidziana w Kodeksie karnym skarbowym, która może ograniczyć ryzyko odpowiedzialności karnej skarbowej, jeżeli zostanie złożona skutecznie, zanim organ podatkowy uzyska udokumentowaną wiadomość o czynie albo rozpocznie czynności w tym zakresie. Sam czynny żal nie zastępuje jednak zapłaty podatku i odsetek.

Do zaległego rozliczenia warto dołączyć albo zachować w dokumentacji własne wyliczenie wyniku podatkowego. Powinno ono pokazywać co najmniej: daty transakcji, przychody, koszty, prowizje, opłaty, wynik roczny oraz sposób przeniesienia danych do PIT-38.

Podatek zapłacony za granicą

Jeżeli od dochodu z transakcji został faktycznie pobrany podatek za granicą, można analizować możliwość jego odliczenia w polskim rozliczeniu na zasadach przewidzianych w ustawie o PIT. Odliczenie wymaga jednak dowodu zapłaty zagranicznego podatku i jest limitowane. Nie można odliczyć samej prowizji brokera jako podatku zapłaconego za granicą.

Jeżeli zagraniczny broker nie pobrał podatku, a jedynie umożliwił zawieranie transakcji, najczęściej cały podatek do zapłaty wynika z polskiego PIT-38. Wątpliwości może budzić zwłaszcza sytuacja, gdy na raporcie brokera pojawiają się różne potrącenia opisane jako tax, withholding albo adjustment. Takie pozycje trzeba zweryfikować, zanim zostaną potraktowane jako podatek do odliczenia.

Jakie konsekwencje grożą za brak rozliczenia?

Najbardziej typową konsekwencją jest powstanie zaległości podatkowej. Podatnik musi wówczas zapłacić zaległy podatek oraz odsetki za zwłokę. Dodatkowo, w zależności od kwoty i okoliczności, może pojawić się ryzyko odpowiedzialności na gruncie Kodeksu karnego skarbowego.

Nie należy jednak automatycznie zakładać, że każde spóźnione rozliczenie zysków z brokera oznacza 75% podatek od nieujawnionych źródeł. Taka sankcyjna stawka dotyczy szczególnych sytuacji, gdy organ podatkowy ustala przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych. Jeżeli podatnik potrafi wykazać źródło środków, historię wpłat, transakcje i wynik, sprawa powinna być oceniana przede wszystkim jako zaległość w prawidłowym rozliczeniu podatku, a nie automatycznie jako nieujawnione źródło.

Jak przygotować dokumenty do rozliczenia?

Najbezpieczniej przygotować osobne zestawienie dla każdego roku podatkowego. Nie należy mieszać wyników z różnych lat ani rozliczać wszystkiego dopiero w roku wypłaty środków z rachunku brokera. Dla każdego roku trzeba ustalić przychody, koszty i dochód albo stratę.

W dokumentacji warto zachować:

• raport roczny z platformy brokera,
• historię zamkniętych transakcji,
• potwierdzenia wpłat i wypłat między bankiem a brokerem,
• zestawienie prowizji, spreadów, swapów i innych opłat,
• własne wyliczenie kwot wpisanych do PIT-38,
• korespondencję z brokerem, jeżeli była potrzebna do uzyskania danych.

Jeżeli raport brokera nie pozwala jednoznacznie ustalić wyniku podatkowego, warto wystąpić do brokera o pełne zestawienie roczne albo historię rachunku. Przy większych kwotach bezpieczne może być sporządzenie wyliczenia przy pomocy specjalisty.

FAQ

Czy zagraniczny broker musi wysłać PIT-8C?

Nie zawsze. Zagraniczny broker może nie wystawiać polskiego PIT-8C. Podatnik, który jest polskim rezydentem podatkowym, nadal musi sam ustalić dochód i rozliczyć go w Polsce, jeżeli transakcje podlegają opodatkowaniu w PIT-38.

Czy podatek płaci się dopiero po wypłacie pieniędzy z brokera?

Co do zasady nie. Przy typowych transakcjach na instrumentach pochodnych znaczenie ma zrealizowany wynik z zamkniętych transakcji w roku podatkowym. Wypłata pieniędzy na konto bankowe nie jest jedynym momentem decydującym o podatku.

Co zrobić, jeśli nie rozliczyłem zysków z poprzedniego roku?

Należy przygotować zaległy PIT-38 albo korektę zeznania, zapłacić podatek i odsetki. W wielu przypadkach warto jednocześnie rozważyć czynny żal, zwłaszcza gdy urząd nie podjął jeszcze czynności dotyczących tej zaległości.

Czy można odliczyć stratę z Forex?

Jeżeli strata została prawidłowo wykazana w PIT-38 i dotyczy źródła rozliczanego w ramach art. 30b ustawy o PIT, może mieć znaczenie dla rozliczeń w kolejnych latach na zasadach przewidzianych w ustawie. W praktyce trzeba zachować dokumenty potwierdzające sposób ustalenia straty.

Czy urząd skarbowy może pytać o wpłaty i wypłaty z rachunku brokera?

Tak. Przy kontroli organ może pytać o źródło środków, przepływy między rachunkiem bankowym a brokerem oraz wynik transakcji. Dlatego warto zachować historię rachunku bankowego, raporty brokera i własne wyliczenia podatkowe.

Podsumowanie

Przy rocznym rozliczeniu trzeba prawidłowo ustalić dochody i straty z Forex u zagranicznego brokera, jeżeli podatnik ma polską rezydencję podatkową i transakcje mieszczą się w zasadach opodatkowania przewidzianych dla instrumentów finansowych. Standardowo właściwym formularzem jest PIT-38, a stawka podatku wynosi 19% dochodu.

Najważniejsze jest rozliczenie wyniku za właściwy rok podatkowy. Brak PIT-8C, brak automatycznej informacji od brokera albo wypłata tylko części środków nie zwalniają z obowiązku ustalenia dochodu. Przy zaległości należy działać możliwie szybko: zebrać dokumenty, złożyć zaległe zeznanie lub korektę, zapłacić podatek z odsetkami i rozważyć czynny żal.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350

2. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

Potrzebujesz indywidualnej odpowiedzi? Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.