• Autor: Katarzyna Siwiec
Prowadzę działalność gospodarczą zajmującą się zarządzaniem nieruchomościami. Mam również w PKD kody związane z wynajmem pojazdów, czyli: 77.11.Z, 77.12.Z 77.32.Z, 77.33.Z. Czy mogę wynajmować pojazdy, które nie są moje, nie są zarejestrowane na mnie ani na moją firmę? Pojazdy należą do moich znajomych i oni wyrażają na to zgodę. Czy tylko właściciel może wynajmować swoje auto? Czy wystawiałbym fakturę za wynajem tych samochodów czy za pośrednictwo?

Z punktu widzenia regulacji dotyczących działalności gospodarczej wpisy do CEIDG nie mają charakteru przesądzającego. Są bardziej kategorią statystyczną niż przesądzającą o tym, co przedsiębiorca robi i z czego czerpie dochody. Art. 15 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy przewiduje, że jeżeli zmienia Pan np. przedmiot działalności, to jednocześnie powinien Pan zaktualizować informacje widniejące w rejestrze w ciągu 7 dni.
Aczkolwiek przepis ten nie zawiera żadnych skutków niedokonania tej aktualizacji, więc niby obowiązek jest, ale taki bez sankcji.
Z art. 16 wynika jedynie domniemanie prawdziwości wpisów w CEIDG i ewentualna odpowiedzialność za podanie nieprawdziwych.
Nie musi Pan być właścicielem tych pojazdów (szerzej o tym poniżej), również to, czy coś jest środkiem trwałym w firmie, czy nie, nie przesądza o możliwości wynajmowania aut.
Jeżeli jednak Pan będzie świadczył takie usługi stale, należałoby to przynajmniej odnotować w CEiDG.
Wynajmującym nie musi być właściciel auta. Przepisy Kodeksu cywilnego, które regulują najem, nie statuują takiego wymogu. Aby nie być gołosłowną, zacytuję poniżej fragment stanowiska komentatorów:
„Wynajmujący nie musi być właścicielem rzeczy oddanej w najem, ponieważ najem wywołuje wyłącznie skutki obligacyjne” (tak też J. Panowicz-Lipska (w:) System prawa prywatnego, t. 8, s. 11; H. Ciepła (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, 2006, s. 252; W. Czachórski, Zobowiązania, 2007, s. 474; Z. Zaporowska, Wokół umów najmu i dzierżawy wierzchowców, Palestra 2009, z. 3-4, s. 30).
Jeżeli zatem znajomi udostępnią Panu auto celem np. jego wynajmu, będzie Pan mógł je wynająć jako niewłaściciel.
Najbardziej popularnym przykładem jest wynajmowanie aut przez firmy, których auta są leasingowane i właścicielem ich jest tak naprawdę bank, a nie wynajmujący.
Odnosząc się do ostatniego pytania: Najem ma miejsce wówczas, gdy pobiera Pan czynsz najmu i go rozlicza jako swój przychód, ale ktoś powinien Panu udostępnić nieodpłatnie auto, co niestety mogłoby się wiązać z obowiązkiem podatkowym od nieodpłatnego użyczenia (nieodpłatne świadczenia – art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), co uważam wyklucza raczej tę opcję, więc widziałabym Pana raczej jako pośrednika, który pośredniczyłby w transakcji pomiędzy wynajmującym a najemcą nawet podpisując umowy najmu na podstawie upoważnienia i pobierała swoje wynagrodzenie w postaci prowizji.
Samochód kuzyna w górskiej miejscowości
Pani Aneta prowadzi firmę zajmującą się obsługą turystów w Zakopanem. Kuzyn, który mieszka za granicą, zostawił jej samochód z pełnym pełnomocnictwem, by mogła z niego korzystać. Pojazd przez większą część roku stał nieużywany, więc Aneta postanowiła wynajmować go turystom. Wystawiała faktury za usługę najmu jako firma. Nie była właścicielem auta, ale miała zgodę i dokument upoważniający ją do korzystania z pojazdu i zawierania umów najmu.
Wynajem aut znajomych przez pośrednika
Pan Michał prowadzi działalność gospodarczą, w której pośredniczy w wynajmie różnych środków transportu. Kilku jego znajomych nie miało czasu ani ochoty szukać najemców, więc Michał zaproponował, że zajmie się tym w ich imieniu. Nie wynajmował aut jako właściciel, lecz jako pośrednik na podstawie upoważnień. Pobierał prowizję od każdej transakcji, a reszta należności trafiała bezpośrednio do właścicieli pojazdów.
Samochody z leasingu jako oferta wynajmu
Firma Pana Krzysztofa posiada flotę samochodów leasingowanych, które zgodnie z umową mogły być podnajmowane. Mimo że formalnie właścicielem pojazdów był bank, Krzysztof prowadził wypożyczalnię aut, wystawiając faktury za wynajem. Działał zgodnie z prawem, ponieważ leasing umożliwiał taki sposób wykorzystania auta, a przepisy nie wymagają, by wynajmujący był właścicielem rzeczy oddawanej w najem.
Wynajmowanie pojazdów, które nie należą do przedsiębiorcy, jest dopuszczalne, o ile odbywa się za zgodą właściciela i w ramach odpowiednio uregulowanej relacji prawnej. Przepisy nie wymagają, by wynajmujący był właścicielem rzeczy – kluczowe jest, by miał prawo do jej dysponowania. W praktyce oznacza to, że można działać zarówno jako wynajmujący w oparciu o użyczenie lub umowę z właścicielem, jak i jako pośrednik, wystawiając faktury za usługę pośrednictwa. Ważne jest, by działalność była prowadzona w sposób ciągły, a odpowiedni zakres usług był ujęty w rejestrze CEIDG, choć wpisy mają jedynie charakter pomocniczy.
Potrzebujesz szybkiej i rzetelnej porady prawnej bez wychodzenia z domu? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online – to wygodny sposób, by uzyskać pomoc doświadczonych prawników w każdej sprawie. Odpowiadamy jasno, rzeczowo i terminowo, oferując wsparcie dostosowane do Twojej sytuacji. Wystarczy opisać problem, a my zajmiemy się resztą.
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - Dz.U. 2018 poz. 647
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Siwiec
Radca prawny, absolwentka wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 17 lat pracująca w zawodzie prawnika i udzielająca porad prawnych, od 2010 roku prowadzi własną kancelarię. Specjalizuje się w obsłudze prawnej zarówno przedsiębiorców z różnych branż, jak i osób fizycznych.
Zapytaj prawnika