Podpisanie umowy spółki cywilnej

Wypłata zysku przez wspólników

Wypłaty zysku z prowadzenia spółki cywilnej są stosunkowo proste i nie potrzeba wiele zachodu ze strony wspólników, aby rzeczywisty sposób czerpania dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej znajdował formalne odzwierciedlenie w dokumentach spółki.

Jak wynika z przepisów Kodeksu cywilnego: „każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu”. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach.

Co do zasady wspólnik spółki cywilnej może żądać podziału i wypłaty zysków dopiero po rozwiązaniu spółki. Gdy spółka została zawarta na czas dłuższy, wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego. Praktyka wskazuje jednak, że częściej spółki zawiązywane są na czas nieokreślony w celu prowadzenia określonej działalności gospodarczej. W tym przypadku wspólnicy w umowie spółki mogą określić inny sposób wypłaty zysku. Podstawową zasadą jest wówczas, że wspólnicy mogą żądać podziału i wypłaty zysków z końcem każdego roku obrachunkowego – co wynika z Kodeksu cywilnego.

Okres wypłacania zysków

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby umowa spółki określała prawo do wypłaty zysku w okresie miesięcznym, kwartalnym czy też jakimkolwiek innym. Powszechnie uważa się, że norma prawna wskazująca na możliwość podziału zysku z końcem roku obrotowego – w przypadku spółek cywilnych zawiązanych na „dłuższy okres” – ma charakter dyspozytywny. Jak wskazuje się, możliwa jest zatem – wolą wspólników – modyfikacja powyższej zasady. Wola ta powinna jednak znaleźć odzwierciedlenie w postanowieniach umowy spółki. W przypadku spółki cywilnej brak stosownego postanowienia umowy spółki w przedmiotowym zakresie, chociaż stanowi nieprawidłowość, nie niweczy jednak woli wspólników pod warunkiem, że podjęli oni stosowną uchwałę w przedmiocie zasad wypłaty zysku.

Rozpoczęcie działalności gospodarczej

Umowa spółki cywilnej zawierana jest na zasadzie swobody zawierania umów. Umowa to podstawa rozpoczęcia działalności w ramach spółki cywilnej. Może być zawarta teraz, np. 22 listopada, a data rozpoczęcia działalności spółki może być w umowie określona jako data przyszła – np. 2 grudnia.

Sposób wyznaczenia momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej, w celu określenia czasowych granic obowiązku ubezpieczenia społecznego, nie jest do końca jednoznacznie uregulowany. Na podstawie art. 6 ust 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 98 Nr 137, poz. 887) „osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, zaś z mocy art. 12 tejże ustawy – także ubezpieczenia wypadkowego”. Uszczegółowienie pojęcia „osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą” zawiera art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy, który mówi, iż są to osoby prowadzące działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej i innych przepisów szczegółowych. Ustawa określa również okres trwania obowiązku ubezpieczeniowego, który zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy istnieje „od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności”.

Rozpoczęcie działalności gospodarczej a ubezpieczenie

Należy przez to rozumieć „rozpoczęcie” wykonywania działalności zgodnie z przepisami Prawa przedsiębiorców. Kluczowe znaczenie będzie miał zatem wpis do ewidencji działalności gospodarczej, który nie tylko legalizować będzie wykonywaną działalność gospodarczą, ale i wyznaczy granice „bycia” przedsiębiorcą, które będą miały istotne znaczenie w prawie ubezpieczeń społecznych.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r. (sygn. akt OSNP 2005/13/198) podkreślił, iż w zakresie wyznaczania granic przymusu ubezpieczeniowego, istotne znaczenie ma wyrażona w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zasada równego taktowania ubezpieczonych. Zasada ta dotyczy między innymi warunków objęcia obowiązkowym systemem ubezpieczeń społecznych. Ma to zatem znaczenie również dla pojmowania „wykonywania” działalności gospodarczej, a w konsekwencji dla określenia granic czasowych przymusu ubezpieczenia. Sąd Najwyższy stoi w powyższym wyroku na stanowisku, iż wyznaczone w ustawie granice mają charakter formalny. Za takim ujęciem przemawia, fakt, iż art. 13 ustawy określając czasowe ramy obowiązku ubezpieczenia dla różnych podmiotów podlegających temu obowiązkowi, posługuje się pojęciami w znaczeniu formalnym, tzn. uzależnia powstanie lub wygaśnięcie przymusu ubezpieczenia od „trwania oznaczonej sytuacji prawnej”.

Formalnie będzie Pan przedsiębiorcą dopiero od 2 grudnia. Od dnia podpisania umowy do daty wskazanej w CEIDG jako data rozpoczęcia działalności – teoretycznie – nie ma podlegania ubezpieczeniom z tytułu działalności gospodarczej, albowiem nie jest ona prowadzona, a nawet formalnie zgłoszona. Obowiązkowym ubezpieczeniom (emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu) przedsiębiorca podlega od dnia faktycznego rozpoczęcia działalności do dnia faktycznego jej zaprzestania. Jeśli jest wpis do CEIDG, ale faktycznie nie ma rozpoczęcia działalności, nie podlega się ubezpieczeniom społecznym. Natomiast, jeśli podjęło się działalność z datą późniejszą niż data wpisu do ewidencji, podlega się ubezpieczeniom od daty faktycznego rozpoczęcia działalności.

Precyzyjne określenie momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej jest trudne, zważywszy, iż na ten moment składa się wiele czynności. Sytuację tę komplikują nie do końca spójne i zharmonizowane ze sobą przepisy różnych ustaw, które często kreują definicję działalności gospodarczej tylko na własne potrzeby. O tym, czy działanie danej osoby można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej, a co za tym idzie, o momencie jej rozpoczęcia na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej decydować będą każdorazowo okoliczności danego przypadku.

Prowadzenie działalności można rozpocząć zarówno z chwilą wykonania działań w zakresie wskazanym we wpisie do CEIDG, które skutkują przychodami, jak i wcześniej. Czynnościami, które można wykonywać wcześniej, są: składanie ofert, ogłoszenia, wystawianie rachunków, czynności w zakresie reklamy, załatwianie spraw urzędowych, ponoszenie kosztów z tytułu działalności. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością, ponieważ zmierzają do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania. W razie ich wykonywania od dopisania umowy do formalnego zgłoszenia skutkowałoby to ubezpieczeniem obowiązkowym od dnia ich wykonania.

Zapis w umowie

Przykładowy zapis w umowie:

Zysk przypada wspólnikom. Prawo dopuszcza pozostawienie tego zysku w spółce. Taka decyzja musi być globalna – dotyczyć musi wszystkich wspólników w tym samym zakresie.

Nie jest dopuszczalne ustalenie, że zysk wspólnika A pozostanie w spółce, natomiast zysk wspólnika B będzie wypłacony. Zaliczka ma być miesięcznie po 30% dla wspólników. Zatem nie będzie wypłacane 70%, a nie wskazane 40%.

Wspólnikom wypłacane są zaliczki miesięczne na poczet udziałów w zyskach. Zaliczka może stanowić najwyżej 30% zysku przypadającego na udział w zyskach danego wspólnika w każdym miesiącu kalendarzowym.

W przypadku gdy w danym roku obrotowym zaliczka na poczet udziału w zyskach została wypłacona wspólnikom, a odnotowano stratę albo zysk w wysokości mniejszej od wypłaconych zaliczek, wspólnicy zwracają zaliczki w: 1) całości – w przypadku odnotowania straty albo 2) części odpowiadającej wysokości przekraczającej zysk przypadający wspólnikowi za dany rok obrotowy – w przypadku osiągnięcia zysku w wysokości mniejszej od wypłaconych zaliczek na poczet zysku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
2. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. 1998 nr 137 poz. 887

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.