Emerytura członka zarządu a umowa o pracę

Czy trzeba rozwiązać umowę o pracę przed emeryturą?

Tak, jeżeli chce Pan pobierać emeryturę z ZUS i nadal pozostaje Pan w stosunku pracy z tym samym pracodawcą, u którego pracował Pan bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Wynika to z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przepis ten powoduje, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu, jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. W praktyce ZUS może przyznać prawo do emerytury, ale nie rozpocznie jej wypłaty albo zawiesi wypłatę do czasu wykazania, że stosunek pracy został rozwiązany.

Rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić na przykład za porozumieniem stron, za wypowiedzeniem albo w inny dopuszczalny prawem sposób. Po rozwiązaniu dotychczasowej umowy możliwe jest ponowne zatrudnienie, ale trzeba pamiętać, że najpierw musi dojść do realnego ustania wcześniejszego stosunku pracy.

Czy trzeba zrezygnować z funkcji członka zarządu?

Co do zasady nie trzeba składać rezygnacji z funkcji członka zarządu tylko dlatego, że przechodzi się na emeryturę. Mandat członka zarządu w spółce z o.o. wynika z powołania zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, najczęściej z uchwały wspólników, chyba że umowa spółki przewiduje inne zasady.

Umowa o pracę i członkostwo w zarządzie to dwie różne podstawy prawne. Rozwiązanie umowy o pracę nie zawsze oznacza automatyczne wygaśnięcie mandatu członka zarządu. Trzeba jednak sprawdzić dokumenty spółki: umowę spółki, uchwałę o powołaniu, ewentualny kontrakt menedżerski, regulaminy oraz treść samej umowy o pracę.

Jeżeli pełni Pan funkcję członka zarządu na podstawie uchwały powołującej, a umowa o pracę dotyczy stanowiska dyrektora produkcji, to dla celów emerytalnych zwykle wystarczy rozwiązać umowę o pracę. Rezygnacja z mandatu w zarządzie nie jest wtedy konieczna, o ile mandat nadal trwa i spółka nie chce go zakończyć.

Umowa o pracę, powołanie do zarządu i wynagrodzenie

Najważniejsze jest ustalenie, z jakiego tytułu otrzymuje Pan wynagrodzenie. Jeżeli wynagrodzenie jest wypłacane z umowy o pracę, to mamy do czynienia z zatrudnieniem pracowniczym. W takiej sytuacji art. 103a ustawy emerytalnej ma bezpośrednie znaczenie przy rozpoczęciu wypłaty emerytury.

Jeżeli natomiast po rozwiązaniu umowy o pracę będzie Pan nadal pełnił funkcję członka zarządu wyłącznie na podstawie aktu powołania w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, to samo takie powołanie nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych. Wynagrodzenie z powołania może natomiast rodzić obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, co jest odrębną kwestią od zawieszenia emerytury na podstawie art. 103a.

Trzeba też odróżnić powołanie członka zarządu od zatrudnienia na podstawie powołania w rozumieniu prawa pracy. To nie są pojęcia tożsame. Jeżeli dana osoba jest pracownikiem, to dla ZUS istotne jest, czy przed wypłatą emerytury doszło do rozwiązania stosunku pracy.

Czy przychód po przejściu na emeryturę może zmniejszyć świadczenie?

W przypadku osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady dorabianie po rozwiązaniu stosunku pracy nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia emerytury z powodu wysokości przychodu. Nadal jednak trzeba pamiętać o art. 103a, czyli o wymogu wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą.

Inaczej może być przy wcześniejszych emeryturach, rentach oraz niektórych świadczeniach wypłacanych przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Wtedy znaczenie mają limity przychodu i zasady z art. 104 ustawy emerytalnej. Po przekroczeniu określonych progów świadczenie może zostać zmniejszone albo zawieszone. Progi te zmieniają się okresowo, dlatego w konkretnej sprawie trzeba je sprawdzić według aktualnych komunikatów ZUS.

W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy przed wypłatą emerytury dotyczy kontynuowania zatrudnienia pracowniczego, a nie każdej aktywności zarobkowej wykonywanej na innej podstawie. Znaczenie ma tu m.in. uchwała Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt II UZP 2/04.

Jak bezpiecznie przeprowadzić zmianę w spółce?

Najbezpieczniejsze rozwiązanie polega zwykle na uporządkowaniu dokumentów w kilku krokach. Najpierw należy ustalić, czy umowa o pracę dotyczy wyłącznie stanowiska dyrektora produkcji, czy także wykonywania obowiązków członka zarządu. Następnie trzeba zdecydować, czy stosunek pracy ma zostać rozwiązany definitywnie, czy po przerwie ma zostać zawarta nowa umowa.

Jeżeli spółka chce, aby nadal pełnił Pan funkcję członka zarządu, nie musi Pana ponownie powoływać, jeżeli obecny mandat nadal trwa. Nowa uchwała może być jednak potrzebna, jeżeli mandat wygasł, kończy się kadencja, umowa spółki przewiduje szczególne zasady albo wcześniejsze dokumenty wiązały funkcję w zarządzie z konkretną umową.

Warto też jasno określić, z jakiego tytułu będzie wypłacane wynagrodzenie po przejściu na emeryturę. Może to być wynagrodzenie z powołania, kontrakt cywilnoprawny albo ponowna umowa o pracę. Każde z tych rozwiązań ma inne skutki podatkowe, składkowe i organizacyjne.

Podsumowanie

Jeżeli jest Pan zatrudniony na umowie o pracę jako dyrektor produkcji i chce Pan pobierać emeryturę, powinien Pan rozwiązać umowę o pracę z dotychczasowym pracodawcą przed rozpoczęciem wypłaty świadczenia. Nie oznacza to jednak automatycznie obowiązku rezygnacji z funkcji członka zarządu.

Może Pan pozostać członkiem zarządu na emeryturze, jeżeli mandat nadal trwa i nie ma przeszkód wynikających z umowy spółki, uchwał albo innych dokumentów. Kluczowe jest rozdzielenie stosunku pracy od powołania do zarządu oraz prawidłowe ustalenie podstawy dalszego wynagradzania.

FAQ

Czy muszę wypowiedzieć umowę o pracę, aby dostać emeryturę?

Jeżeli pracuje Pan u tego samego pracodawcy, u którego był Pan zatrudniony bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, trzeba rozwiązać stosunek pracy. Bez tego ZUS może zawiesić wypłatę emerytury na podstawie art. 103a ustawy emerytalnej.

Czy rozwiązanie umowy o pracę oznacza utratę funkcji członka zarządu?

Nie zawsze. Mandat członka zarządu wynika zwykle z uchwały powołującej i jest odrębny od umowy o pracę. Trzeba jednak sprawdzić umowę spółki, uchwały oraz treść umowy o pracę.

Czy mogę pobierać emeryturę i nadal być członkiem zarządu?

Tak, jest to możliwe. Jeżeli po rozwiązaniu umowy o pracę pełni Pan funkcję członka zarządu wyłącznie na podstawie powołania, sama ta funkcja nie wyklucza pobierania emerytury.

Czy wynagrodzenie z powołania zawiesi emeryturę?

Samo powołanie do zarządu w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych, choć wynagrodzenie z powołania może podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przy wcześniejszych emeryturach i rentach trzeba jednak osobno ocenić limity przychodów.

Czy po rozwiązaniu umowy można ponownie zatrudnić emeryta?

Tak, ale najpierw powinno dojść do rzeczywistego rozwiązania dotychczasowego stosunku pracy. Dopiero potem strony mogą rozważyć nową umowę, pamiętając o skutkach składkowych, podatkowych i organizacyjnych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118

2. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt II UZP 2/04

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.