Kategoria: Spółka jawna

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Gdy wspólnik spółki jawnej działa na jej szkodę

Agata Alberska • Opublikowane: 2015-10-19

Spółka jawna ma trzech wspólników. Jeden z nich działa ewidentnie na szkodę spółki. Ja, jako jeden z tej trójki, chciałbym złożyć wniosek o wykluczenie tego wspólnika, ale trzeci wspólnik nie chce podpisać wniosku o usunięcie wspólnika działającego na szkodę. Podejrzewam, że doszło między nimi do porozumienia i razem działają na szkodę spółki. Jak wykluczyć dwóch nieuczciwych wspólników ze spółki jawnej?

Agata Alberska

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych1 (K.s.h.) każdy wspólnik spółki jawnej ma obowiązek działania w interesie spółki. Podejmowanie czynności, o których Pan wspomina, może wypełniać znamiona działań przeciwnych.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z K.s.h.:

„Art. 56. § 1. Wspólnik obowiązany jest powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki.

§ 2. Wspólnik nie może, bez wyraźnej lub domniemanej zgody pozostałych wspólników, zajmować się interesami konkurencyjnymi, w szczególności uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki.”

Podejmowane działania mogą mieć na celu osłabienie finansowe spółki, a co się z tym wiąże, osłabienie finansowe wspólników i zapewnienie sobie pozycji w spółce, a także ewentualnie przymuszenie wspólników do zbycia udziałów.

Dodatkowo należy wskazać, iż działania wspólnika mogą wypełniać również znamiona wskazane w paragrafie 2 wspomnianego artykułu, gdyż zgodnie z orzecznictwem, działalność konkurencyjna może także wyrażać się poprzez jednoosobową działalność gospodarczą.

Za działalność konkurencyjną lub na szkodę spółki może być poczytywana działalność jak wskazana w orzeczeniach:

Wyrok Sądu Apelacyjnego sygn. akt I ACa 157/13 z dnia 30 kwietnia 2013 r.:

„Jedynie zatem tytułem przypomnienia wskazać należy, że na płaszczyźnie art. 56 K.s.h., z tą podstawą bowiem powód wiąże swe roszczenie, wspólnik ma obowiązek powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki. Interesy spółki należy rozumieć szeroko i kategoryzować je ściśle względem faktycznej sytuacji ekonomicznej i organizacyjnej. Wynikający z art. 56 K.s.h. zakaz konkurencji stanowi konkretyzację ogólnego wymogu lojalnego współdziałania wspólników w interesie spółki. Działalność konkurencyjna nie jest bowiem zgodna z ciążącym na wspólnikach obowiązkiem wspierania i rozwijania spółki. Przepis art. 56 K.s.h. służy również interesom spółki w takim zakresie, że cała działalność jej wspólników ma być skierowana na jej dalszy rozwój, a nie na wspieranie innych, konkurencyjnych spółek lub prywatnych interesów poszczególnych wspólników. Zakaz konkurencji polega na zabronieniu dokonywania wszelkich czynności, które można uznać za godzące w interesy spółki, ale tylko takich, które wiążą się z konkurencyjnym współuczestniczeniem na rynku. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi może dotyczyć każdej formy prowadzenia działalności gospodarczej, tj. przez przedsiębiorcę jednoosobowego, w formie udziału w spółdzielni, członkostwa w organach przedsiębiorstwa państwowego, które jest konkurencyjne.

Wyrok Sądu Apelacyjnego sygn. akt I ACa 550/08 z dnia 3 lutego 2009 r.

„Definicję działalności konkurencyjnej formułować należy na gruncie art. 56 § 1 i 2 KSH, który stanowi, że wspólnik obowiązany jest powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki. Wspólnik nie może, bez wyraźnej lub domniemanej zgody pozostałych wspólników, zajmować się interesami konkurencyjnymi, w szczególności uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki. Wynikający z art. 56 KSH zakaz konkurencji stanowi konkretyzację ogólnego wymogu lojalnego współdziałania wspólników w interesie spółki. Działalność konkurencyjna nie jest bowiem zgodna z ciążącym na wspólnikach obowiązkiem wspierania i rozwijania spółki. Przepis art. 56 KSH służy również interesom spółki w takim zakresie, że cała działalność jej wspólników ma być skierowana na jej dalszy rozwój, a nie na wspieranie innych, konkurencyjnych spółek lub prywatnych interesów poszczególnych wspólników. Zakaz konkurencji polega na zabronieniu dokonywania wszelkich czynności, które można uznać za godzące w interesy spółki, ale tylko takich, które wiążą się z konkurencyjnym współuczestniczeniem na rynku. Zajmowanie się interesami konkurencyjnymi może dotyczyć każdej formy prowadzenia działalności gospodarczej, tj. przez przedsiębiorcę jednoosobowego, w formie udziału w spółdzielni, członkostwa w organach przedsiębiorstwa państwowego, które jest konkurencyjne. Kodeks spółek handlowych natomiast szczególne znaczenie w tym zakresie przypisuje udziałowi w spółkach jako wspólnika spółki cywilnej, osobowych spółek handlowych oraz jako członka organu spółki z o.o. lub akcyjnej.”

W sytuacji, w której uznają Państwo wspólnika za „winnego” takiej działalności, mogą Państwo wystąpić o wyłączenie go ze spółki:

„Art. 63. § 1. Każdy wspólnik może z ważnych powodów żądać rozwiązania spółki przez sąd.

 § 2. Jeżeli jednak ważny powód zachodzi po stronie jednego ze wspólników, sąd może na wniosek pozostałych wspólników orzec o wyłączeniu tego wspólnika ze spółki.

 § 3. Przeciwne postanowienia umowy są nieważne.”

Odpowiedzialność za takie działania przewiduje również Kodeks karny2 (K.k.):

„Art. 296. § 1. Kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego sygn. akt II AKa 203/12 z dnia 27 września 2012 r.:

„W konkluzji Sąd Apelacyjny stwierdził, że bezpośrednim przedmiotem ochrony przestępstwa z art. 296 K.k. w odniesieniu do czynów popełnionych na szkodę spółek kapitałowych jest interes spółki, naruszony niegospodarnością w zajmowaniu się jej majątkiem lub sprawami gospodarczymi, a nie interes wspólników spółki, gdyż gospodarowanie majątkiem spółki nie polega na zarządzaniu prywatnym majątkiem wspólnika (akcjonariusza).”

Podsumowując odpowiedź – działania wspólnika na szkodę spółki mogą być poczytywane w kontekście zarówno wskazanym w K.s.h. jaki i odpowiedzialności karnej. Mają Państwo możliwość wyłączenia wspólnika ze spółki. Niestety wyłączenie nie może być dokonane samodzielnie przez pozostałych wspólników – nie wystarczy uchwała wspólników o wykluczeniu wspólnika ze spółki. Wyłączenie następuje wyrokiem sądowym – o wyłączeniu wspólnika sąd orzeka wyrokiem, który ma charakter konstytutywny i wywołuje skutek na przyszłość. Powództwo o wyłączenie wspólnika powinno zostać złożone przez wszystkich pozostałych wspólników, przyjmuje się, że jednorazowo można żądać wykluczenia tylko jednego wspólnika. Właściwy jest sąd gospodarczy. Wykluczenie (zmianę składu osobowego wspólników spółki) należy zgłosić sądowi rejestrowemu – złożyć wniosek o zmianę wpisu w KRS, powołując się na prawomocny wyrok o wyłączeniu wspólnika.

Alternatywą dla dosyć kosztownej, długotrwałej i jednak często niepewnej co do skutków (ryzyko co do oceny zaistnienia ważnego powodu przez sąd orzekający) procedury wyłączenia wspólnika jest wprowadzenie do umowy spółki instytucji przymusowego wykupu udziału spółkowego (ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej). Umiejętne uregulowanie procedury przymusowego wykupu w umowie spółki pozwala na pozbycie się wspólnika bez udziału sądu (w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających uruchomienie tej procedury określonych umową spółki).

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037)

2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997r. Nr 88 poz. 553) Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.)

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką jawną? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}