• Data: 2026-04-13 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Umowa spółki z o.o. zawiera zapis o dopłatach, w którym wspólnicy zobowiązani są do ich wniesienia w wysokości do dwukrotności wartości nominalnej posiadanych przez nich udziałów (czyli do 20 tys. zł). Wspólnicy podjęli 4 uchwały na określenie wysokości dopłat, każda na kwotę 5 tys., co łącznie zrealizowało limit. Czy wspólnicy mogą nadal podejmować uchwały o dopłatach, czy po wyczerpaniu założonego w umowie limitu do zrealizowania kolejnych dopłat należy zmienić umowę spółki? W załączniku zapisy umowy spółki dotyczące dopłat.
.jpg)
Zacznijmy od tego, że art. 177 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej K.s.h.) stanowi:
§ 1. Umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału.
§ 2. Dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów.
Dopłaty stanowią dodatkowy obowiązek wspólnika spółki z o.o. Zgodnie z art. 159 K.s.h. powinny zostać przewidziane w umowie spółki. Dopłaty, w przeciwieństwie do obowiązku powtarzających się świadczeń niepieniężnych, muszą odnosić się do wszystkich wspólników. Wykluczone jest nałożenie obowiązku dopłat w umowie spółki tylko na niektórych wspólników. Dopłaty stanowią świadczenie pieniężne i nie mogą być realizowane poprzez spełnienie świadczenia niepieniężnego. Dopłaty stanowią odrębny obowiązek od obowiązku wniesienia wkładu i w związku z tym nie powodują one ani zwiększenia udziału wspólnika w spółce, ani konsekwentnie nie zwiększają kapitału zakładowego. Wniesione do spółki dopłaty powiększają jednak majątek spółki. Ze swej istoty dopłaty zbliżone są do konstrukcji prawnej pożyczki i z tego względu w doktrynie określane są mianem „wewnętrznej pożyczki wspólników”. Istotne jednak jest to, że wspólnikowi, który uiścił dopłatę, nie przysługuje tylko na tej podstawie roszczenie o jej zwrot. Dopłaty, co do zasady, mają charakter zwrotny, co oznacza, że wspólnicy mogą podjąć uchwałę o zwrocie dopłat, o ile nie są one wymagane na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym. Zwrotny charakter dopłat wynika z ustawy, chociaż umowa spółki może wyłączyć taki zwrot. Obowiązek dopłat może być w umowie ograniczony warunkiem lub terminem. Kodeks spółek handlowych przyjmuje zasadę proporcjonalności dopłat oraz ich równomierności. Zasady te odnoszą się nie tylko do określenia obowiązku dopłat w umowie, lecz także do ich realizacji. Tak też jest w przypadku zwrotu dopłat.
Nałożenie na wspólnika obowiązku dopłat może nastąpić tylko w umowie spółki. Nie będą stanowiły dopłat świadczenia pieniężne wspólników dokonywane na rzecz spółki zgodnie z uchwałą wspólników, jeżeli umowa spółki dopłat nie przewiduje. Obowiązek dopłat – zgodnie z dyspozycją przepisu art. 177 § 1 K.s.h. – powinien być określony w umowie spółki w granicach liczbowo określonej wysokości w stosunku do udziałów. Dopłaty są zawsze proporcjonalne do wartości udziałów. Wymóg liczbowego określenia granic dopłat powinien być rozumiany w ten sposób, że z umowy powinna jednoznacznie wynikać górna granica obowiązku dopłat.
Obowiązek dopłat może zostać nałożony na wspólników w trakcie trwania stosunku spółki przez zmianę umowy. Zgodnie z art. 246 § 3 K.s.h. – zmiana umowy spółki polegająca na zwiększeniu świadczeń wspólników wymaga zgody wspólników, których dotyczy. Z uwagi na fakt, iż dopłaty dotyczą wszystkich wspólników, uchwała taka wymaga zgody ich wszystkich.
Tak więc do realizowania kolejnych dopłat wymagana jest zmiana umowy spółki dająca podstawy do zwiększenia wartości dopłat, również z uwagi na ich obowiązek proporcjonalności.
Restauracja"Pod Złotym Garem" i niespodziewany remont
Wspólnicy spółki prowadzącej restaurację w centrum miasta – Marta i Paweł – zgodzili się w umowie na dopłaty do kwoty 100 tys. zł (po 50 tys. każdy). Po kilku latach i trzech turach dopłat (każda po 15 tys.) wyczerpali prawie cały limit. Gdy restauracja została zalana przez awarię w sąsiednim lokalu, potrzebne były kolejne środki na remont. Szybko zwołano zgromadzenie wspólników, ale dopiero po zmianie umowy spółki mogli uchwalić kolejne dopłaty – poprzedni limit był już niemal wykorzystany.
Start-up technologiczny z finansową zadyszką
Trzej znajomi – Ania, Krzysiek i Tomek – założyli spółkę z o.o. zajmującą się tworzeniem aplikacji mobilnych. W umowie spółki określili możliwość dopłat do 10 tys. zł na wspólnika. Po roku działalności środki się skończyły, a nowy inwestor zażądał udziału wspólników w dalszym finansowaniu. Niestety, limit dopłat był już wykorzystany. Inwestor zażądał więc aktualizacji umowy spółki – dopiero po jej zmianie wspólnicy mogli uchwalić nowe dopłaty i podtrzymać projekt przy życiu.
Rodzinna spółka i „niespodziewany” zakup
Rodzeństwo – Jacek i Monika – prowadzi rodzinny sklep spożywczy jako spółkę z o.o. W umowie zastrzegli możliwość dopłat do 20 tys. zł. Po kilku latach działalności wykorzystali ten limit na pokrycie strat po pandemii. Kiedy pojawiła się okazja zakupu sąsiedniego lokalu po atrakcyjnej cenie, potrzebne były środki „na już”. Próbowali podjąć uchwałę o kolejnych dopłatach, ale księgowa uświadomiła im, że muszą najpierw zmienić umowę – limit został wyczerpany, a każda kolejna dopłata bez zmiany umowy byłaby niezgodna z K.s.h.
Dopłaty w spółce z o.o. to skuteczne narzędzie finansowania działalności, ale ich stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania postanowień umowy spółki. Po wyczerpaniu ustalonego limitu dopłat konieczna jest jego zmiana w drodze uchwały wspólników. Właściwe uregulowanie tego mechanizmu pozwala uniknąć wątpliwości prawnych i zapewnia bezpieczeństwo obrotu.
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie dopłat w spółce z o.o. lub chcesz przygotować odpowiednie uchwały czy projekt zmiany umowy? Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism dopasowanych do Twojej sytuacji. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika