Jak przekazać spółce z o.o. prywatny sprzęt wspólnika?

Umowa między spółką a członkiem zarządu

Przepisy Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.) zezwalają na zawieranie umów pomiędzy wspólnikiem (członkiem zarządu) a spółką z o.o. Spółka z o.o. została ustawowo wyposażona zarówno w osobowość, jak i w zdolność prawną, co oznacza, że taka spółka jest podmiotem odrębnym względnie wspólnika (członka zarządu). W K.s.h. istnieją ograniczenia, jeżeli chodzi o zawieranie umów pomiędzy wspólnikiem będącym jednocześnie członkiem zarządu. Otóż zgodnie z art. 210 K.s.h.:

§ 1. W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

§ 1¹ Uchwała o powołaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 1, powołanego w celu zawarcia z członkiem zarządu umowy spółki, która ma zostać zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy, może być podjęta przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

§ 2. W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

§ 3. Wymogu zachowania formy aktu notarialnego, o którym mowa w § 2, nie stosuje się do czynności prawnej dokonywanej przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Podatek dochodowy – przychody ze sprzedaży rzeczy ruchomych

Przechodząc na grunt podatkowy wskażmy, że w ramach podatku PIT ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa PIT) wyróżnia wiele źródeł, do których alokowany może być dany przychód. I tak przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych są to przychody z działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 7), a w przypadku udziałowców będą to przychody z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4).

Jednocześnie podkreślmy, że przychody ze sprzedaży rzeczy ruchomych są kwalifikowane do źródła, jakim jest odpłatne zbycie, określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy PIT. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie rzeczy, jeżeli zostało dokonane w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca nabycia. W myśl art. 24 ust. 6 ustawy PIT opodatkowaniu podlega dochód, czyli różnica pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztem nabycia. Osoba fizyczna rozlicza z tego tytułu podatek w zeznaniu rocznym PIT-36 wg skali podatkowej, w związku z czym dochód z tego tytułu dolicza się do dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych (wlicza się do progów podatkowych).

Jeżeli jednak sprzedaż miała miejsce po upływie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca nabycia, to obowiązek podatkowy nie występuje. Podatnik powinien zatem być w stanie wykazać moment nabycia, przy czym przepisy ustawy PIT nie wskazują, jakimi dokumentami ten fakt należy udowodnić. W związku z czym stosujemy regułę wyrażoną w art. 180 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą dowodem może być wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a zatem w tym otwartym katalogu dowodowym możemy wyróżnić: paragony, faktury, potwierdzenia przelewu, potwierdzenia zawarcia transakcji na aukcjach internetowych, umowy pisemne, korespondencja mailowa itd.

Obowiązek spółki w podatku od czynności cywilnoprawnych

Z perspektywy spółki z o.o. wskażmy też, że zawarcie umowy sprzedaży wygeneruje po jej stronie obowiązek zapłaty podatku PCC wg stawki 2% od wartości rynkowej zakupionej rzeczy. Spółka ma obowiązek złożenia PCC-3 w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy i zapłaty podatku. Warto wskazać, że zgodnie z art. 9 pkt 6 ustawy PCC zwalnia się od podatku sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł. Nabyte składniki majątku w drodze umowy sprzedaży podlegają rozliczeniu w kosztach podatkowych.

Opodatkowanie najmu prywatnego ruchomości – ryczałt 8,5%, 12,5%

Jeżeli chodzi natomiast o najem ruchomości, to przychód z tego tytułu kwalifikujemy do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT tj. najem prywatny. Zgodnie z art. 9a ust. 6 ustawy PIT – przychód z tego tytułu podlega opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ryczałt w zakresie najmu prywatnego oferuje stawkę od przychodu w wysokości 8,5%, a jeżeli przychód przekroczy 100 000 zł stawka 12,5%. Brak możliwości rozliczenia kosztów. Nie łączy się tego przychodu z dochodem rozliczanym na zasadach ogólnych. Istnieje obowiązek opłacania miesięcznych (lub po dokonaniu wyboru kwartalnych) ryczałtów w trakcie roku w terminie do 25 dnia miesiąca (kwartału) następującego po otrzymaniu przychodu z najmu prywatnego. Rozliczenia rocznego podatku należy dokonać w zeznaniu PIT-28 składanym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Składniki majątkowe wykorzystywane przez spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie najmu nie wchodzą w skład majątku spółki i tym samym nie podlegają odpisom amortyzacyjnym (kosztem jest wartość czynszu najmu).

Spółka i udziałowiec jako podmioty powiązane

Trzeba też wziąć pod uwagę, że udziałowiec i spółka mogą posiadać status podmiotu powiązanego. Zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy CIT – podmioty powiązane to podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot. Zaś przez wywieranie znaczącego wpływu rozumie się posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:

a) udziałów w kapitale lub

b) praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub

c) udziałów lub praw do udziału w zyskach, stratach, lub majątku, lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych

d) faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

Jak zaś wynika z treści art. 11c ust. 1 ustawy CIT – podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

Powyższe reguły będą istotne, gdyby doszło do zaniżenia lub zawyżenia cen rynkowych wzajemnych transakcjach pomiędzy spółką a udziałowcem. Np. udziałowiec sprzedaje rzecz X, którą posiada od 2 lat za 10 000 zł, podczas gdy jej wartość rynkowa to 1000 zł. W takim przypadku po stronie udziałowca nie powstanie przychód z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomej (upływ okresu ponad 6 miesięcy), natomiast spółka może wygenerować większy koszt.

Wskażmy, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT – do przychodów spółki zalicza się wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b (art. 12 ust. 5 ustawy CIT). Wartością rzeczy lub praw częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw, ustaloną według zasad określonych w ust. 5, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 12 ust. 5a ustawy CIT).

Jak natomiast wynika wprost z treści art. 12 ust. 6b ustawy CIT – w przypadku transakcji kontrolowanej pomiędzy transakcjami kontrolowanymi wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, ustala się na podstawie cen rynkowych zgodnie z art. 11c ustawy CIT.

Cena rynkowa

Reasumując, strony umowy sprzedaży czy też umowy najmu muszą przyjąć rynkową wartość wzajemnych świadczeń. Wszelkiego rodzaju odstępstwa od cen rynkowych dają fiskusowi prawo do ustalenia przychodu lub też kosztu na poziomie cen rynkowych.

Odnośnie tego, co jest ceną rynkową, wypowiada się art. 14 ust. 2 ustawy CIT, gdzie czytamy, że wartość rynkową rzeczy, praw majątkowych lub usług określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami, prawami lub usługami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca zbycia albo świadczenia.

Nieodpłatne przekazanie spółce sprzętu do używania

Możemy też rozważyć okoliczność nieodpłatnego przekazania spółce sprzętu do używania. W takim przypadku mamy do czynienia z umową użyczenia określoną w art. 710 Kodeksu cywilnego (K.c.). Zgodnie z tym przepisem: Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Takie nieodpłatne przekazanie nie generuje obowiązku w podatku PIT, ponieważ udziałowiec nie otrzymuje żadnego przychodu. Natomiast przychód wystąpi po stronie spółki, która jest zobowiązana w takim przypadku rozpoznać przychód z nieodpłatnych świadczeń podlegający opodatkowaniu podatkiem CIT. Zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 3 ustawy CIT spółka rozpoznaje przychód w na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Spółka nie rozpoznaje w tym przypadku kosztów. Wprawdzie w takim przypadku podatek PCC nie występuje, jednak takie użyczenie nie jest korzystne podatkowo, ponieważ generuje konieczność rozpoznania przez spółkę przychodu CIT przy braku możliwości wygenerowania kosztów.

Umowa użyczenia jest umową nieodpłatną, która jednak nie przenosi własności. Taką nieodpłatną umową może być umowa darowizny, która (jako umowa rozporządzająca) własność przenosi, aczkolwiek w takim przypadku spółka również będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu z nieodpłatnych świadczeń CIT (podatek SD nie dotyczy bowiem spółek). Różnica jest jednak taka, że w przypadku darowizny spółka ma możliwość rozpoznania kosztu (np. poprzez odpisy amortyzacyjne).

Odpowiedzi na pytania

Przejdźmy teraz do odpowiedzi na poszczególne pytania:

• Pierwszy [wariant] – sprzedaż sprzętu spółce. Z jakimi obowiązkami podatkowymi taka umowa się wiąże?
  Dla wspólnika powstać może przychód z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomych na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy PIT. Dla spółki wartość nabytego składnika stanowi koszt podatkowy. Należy pamiętać o konieczności zachowania rynkowego poziomu ceny sprzedaży. Spółka ma obowiązek zapłaty podatku PCC (chyba że znajdzie zastosowanie zwolnienie określone w art. 9 pkt 6 ustawy PCC)
• Czy wspólnik może sprzedać spółce bez żadnych obostrzeń taki sprzęt?
  Tak, może w oparciu o umowę sprzedaży zgodnie z art. 535 K.c.
• Czy [sprzedający] musi posiadać jakieś konkretne dowody potwierdzające, że jest właścicielem sprzedawanych rzeczy (fakturę imienną?), czy wystarczy paragon, potwierdzenie zamówienia?
  Tak, może być inny dokument niż faktura. Wynika to z cytowanego art. 180 Ordynacji podatkowej.
• Jak się ma do tego fakt, że wspólnik to jednocześnie członek zarządu?
  W takim przypadku należy stosować reguły określone w art. 210 K.s.h.
• Czy po zakupie spółka może odsprzedać taki sprzęt bez ograniczeń?
  Tak, nie ma w tym przypadku żadnych ograniczeń.
• Czy są korzystniejsze podatkowo lub prostsze sposoby przekazania na własność spółce tego typu sprzętu przez wspólnika?
  Prawo własności można przenieść w ramach umowy sprzedaży lub umowy darowizny. Umowa darowizny wywoła takie same skutki jak umowa użyczenia, o której mowa powyżej, tj. konieczność rozpoznania przychodu przez spółkę z o.o. z nieodpłatnych świadczeń przy jednoczesnej możliwości rozpoznania kosztu podatkowego.
• Drugi wariant – wynajem sprzętu. Jakie tu wystąpią obowiązki podatkowe?
  Dla wspólników jest to przychód z najmu prywatnego opodatkowany ryczałtem.
• Jak wyżej – jakimi dokumentami wykazać własność – szczególnie w kontekście samochodu?
  J.w., czyli każdy dowód, który nie jest sprzeczny z prawem, a zatem umowa zakupu pojazdu czy też dowód rejestracyjny.
• Jakie obowiązki podatkowe rodzi najem dla spółki i dla wynajmującego?
  Obowiązek rozliczenia przychodu z najmu poprzez ryczałt od przychodów ewidencjonowanych przez wynajmującego. Jeżeli zachowana zostanie cena rynkowa, to wartość czynszu spółka zalicza w koszty bez dodatkowych obowiązków.
• Czy dochód z wynajmu sprzętu jest sumowany z innymi dochodami, np. z powołania na członka zarządu, umów o pracę, czy jest wykazywany osobno? Czy taki dochód jest brany pod uwagę przy przekroczeniu II progu podatkowego? Jak taka sytuacja wygląda od strony wspólnika będącego również członkiem zarządu?
  W każdym przypadku przychód ten stanowi tzw. najem prywatny określony w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku w ramach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na zasadach przedstawionych. Przychody z tytułu ryczałtu – jako osobna forma rozliczenia – nie wliczają się do progu podatkowego określonego w skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy PIT.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
3. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959
4. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
5. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
6. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.