• Data: 2026-04-13 • Autor: Elżbieta Kaczmarek
Byłem członkiem zarządu i prezesem spółki z o.o. Wypowiedziałem załączoną umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania. Przewodniczący rady nadzorczej stwierdził, że muszę zrezygnować jeszcze oddzielnie ze stanowiska prezesa. Jeśli tego nie uczynię, będę pełnił obowiązki nieodpłatnie. Nie wiedziałem, że muszę wypowiedzieć umowę i jeszcze składać rezygnację. Teraz mnie naciskają, bym złożył rezygnację albo podpisał prośbę o odwołanie mnie z przyczyn leżących po mojej stronie. Podejrzewam, chodzi im o to, aby pozbawić mnie odszkodowania za przestrzeganie zakazu konkurencji. Czy istnieje możliwość, bym otrzymał odszkodowanie za przestrzeganie zakazu konkurencji i w jaki sposób zrezygnować (lub nie) z pełnienia funkcji prezesa, by nie pozbawić się tego odszkodowania? Jeśli nie zrezygnuję, czy będę musiał „prezesować” bez wypłaty? Czy to jest legalne?
.jpg)
Prawdą jest, że powinien Pan złożyć pisemną rezygnację z funkcji członka zarządu lub powinien być Pan odwołany z funkcji członka zarządu mocą uchwały. Jeśli uchwała któregoś z organów spółki nie przyznawała oddzielnie członkowi zarządu wynagrodzenia, w razie wypowiedzenia załączonej umowy będzie Pan pełnił tę funkcję nieodpłatnie.
Jeśli Pan nie złoży rezygnacji, organ spółki powinien Pana w zasadzie szybko odwołać, gdyż zasadniczo nie powinno się świadczyć usług (pracy) bez wynagrodzenia. Zdaniem organów podatkowych nieodpłatne pełnienie funkcji członka zarządu spółki przez osobę, która nie jest wspólnikiem tej spółki – co do zasady – powoduje powstanie u spółki przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń.
Zarazem przepisy nie precyzują tego, w jakim wymiarze powinien Pan pełnić funkcję członka zarządu spółki bez wynagrodzenia. Z uwagi na to, że w spółce z o.o. odpowiedzialność członka zarządu ze spółką jest subsydiarna oraz solidarna, trzeba uważać, by w związku z potencjalną bezczynnością nie doszło do zaniedbania spraw spółki. Innymi słowy, osoba, która zasiada w zarządzie, powinna pilnować, czy nie zachodzą okoliczności uzasadniającego na przykład złożenie wniosku w przedmiocie upadłości, aby później nie narazić się na odpowiedzialność.
Odnośnie zakazu konkurencji: jeśli załączona umowa została wypowiedziana, zakaz konkurencji po ustaniu umowy będzie biegł od dnia ustania pełnienia przez Pana funkcji członka zarządu, zgodnie z § X umowy. Z tytułu przestrzegania zakazu konkurencji po ustaniu funkcji będzie Panu przysługiwało odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako 5-krotność miesięcznego wynagrodzenia stałego. Zakaz konkurencji po ustaniu funkcji nie dotyczy przypadków określonych w dalszych ustępach 3-6.
Istotne jest to, że aby otrzymywać wynagrodzenie zgodnie z ust. 5 umowy, nie powinno dojść do sytuacji, że ustanie funkcji następuje z przyczyn leżących po Pana stronie (rezygnacja, odwołanie z przyczyn leżących po Pana stronie). Oznacza to, że nie powinien Pan składać dobrowolnej rezygnacji, jak również organ odwołujący nie powinien wskazywać, że odwołanie następuje z przyczyn leżących po Pana stronie. Ponieważ wypowiedział już Pan załączoną umowę, istnieje ryzyko, że na tę okoliczność przy Pana odwołaniu powoła się organ odwołujący i nie będzie Panu przyznawane odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu umowy. W każdym razie na pewno bezpieczniej pod tym kątem będzie, jeśli nie złoży Pan sam rezygnacji, lecz poczeka na ruch ze strony organów statutowych. Optymalnie by było, gdyby w treści uchwały odwołującej było wskazane, że odwołanie następuje z przyczyn leżących po stronie spółki.
Wypowiedział umowę, ale nie złożył rezygnacji
Tomasz był prezesem zarządu średniej spółki IT. Wypowiedział umowę o zarządzanie, sądząc, że to kończy jego obowiązki. Kilka tygodni później dowiedział się, że formalnie nadal jest członkiem zarządu – i to bez wynagrodzenia. Gdy spółka zaczęła mieć problemy finansowe, Tomasz musiał szybko złożyć rezygnację, aby uniknąć odpowiedzialności za ewentualne zaniedbania, ale niestety nie zdążył – narażając się na potencjalne roszczenia.
Naciski na rezygnację i ryzyko utraty odszkodowania
Anna wypowiedziała umowę menedżerską, ale przewodniczący rady nadzorczej zasugerował, aby"dla porządku" złożyła jeszcze rezygnację z funkcji prezesa. Anna, nieświadoma konsekwencji, prawie podpisała rezygnację. W ostatniej chwili skonsultowała się z prawnikiem, który wyjaśnił jej, że samodzielna rezygnacja może pozbawić ją wysokiego odszkodowania za zakaz konkurencji. Dzięki temu udało jej się uniknąć błędu i otrzymała należne świadczenie.
Odwołanie z inicjatywy spółki – bezpieczne rozwiązanie
Krzysztof, prezes spółki budowlanej, po wypowiedzeniu swojej umowy postanowił nie składać rezygnacji. Czekał na ruch ze strony rady nadzorczej. Ostatecznie został odwołany uchwałą, w której wyraźnie wskazano, że powodem odwołania są zmiany organizacyjne po stronie spółki. Dzięki temu Krzysztof nie stracił prawa do odszkodowania za zakaz konkurencji i otrzymał pełną należną mu kwotę.
Bezpieczne zakończenie pełnienia funkcji prezesa wymaga nie tylko wypowiedzenia umowy o zarządzanie, ale także odpowiedniego zadbania o formalne odwołanie z zarządu. Właściwe działania pozwalają uniknąć ryzyka odpowiedzialności oraz zabezpieczyć prawo do odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji.
Potrzebujesz pomocy przy bezpiecznym zakończeniu pełnienia funkcji w zarządzie lub przygotowaniu odpowiednich pism? Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism dostosowanych do Twojej sytuacji. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
4. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Dz.U. 2007 nr 50 poz. 331
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika