Kogo można wpisać do KRD za dług spółki?

Przekazanie informacji o dłużniku do biura informacji gospodarczej

Krajowy Rejestr Długów to jedno z biur informacji gospodarczej. W praktyce wierzyciel może korzystać także z innych biur informacji gospodarczej, ale podstawowe zasady przekazywania danych wynikają z tej samej ustawy: ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.

Jeżeli dłużnikiem jest spółka akcyjna albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, to dłużnikiem nie jest automatycznie członek rady nadzorczej, członek zarządu, akcjonariusz ani wspólnik. Spółki kapitałowe są odrębnymi osobami prawnymi i co do zasady samodzielnie odpowiadają za swoje zobowiązania.

Dlatego w pierwszej kolejności trzeba ustalić, kto jest stroną umowy albo innego stosunku prawnego, z którego wynika dług. Jeżeli umowę zawarła spółka, wpis powinien dotyczyć spółki. Osoba fizyczna może być zgłoszona jako dłużnik tylko wtedy, gdy sama jest zobowiązana wobec wierzyciela, na przykład jako poręczyciel, dłużnik solidarny albo osoba, wobec której istnieje osobny tytuł odpowiedzialności.

Kiedy można zgłosić dług spółki do BIG lub KRD?

W przypadku dłużnika niebędącego konsumentem, a więc między innymi spółki z o.o. albo spółki akcyjnej, wierzyciel może przekazać informacje gospodarcze do biura, jeżeli spełnia warunki ustawowe. Najważniejsze z nich to:

• zobowiązanie powstało w związku z określonym stosunkiem prawnym, w szczególności z umową związaną z działalnością gospodarczą;
• łączna kwota wymagalnych zobowiązań wobec wierzyciela wynosi co najmniej 500 zł;
• zobowiązania są wymagalne od co najmniej 30 dni;
• upłynął co najmniej miesiąc od wysłania albo doręczenia wezwania do zapłaty zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do konkretnego biura informacji gospodarczej;
• wierzyciel ma zawartą z biurem umowę o udostępnianie informacji gospodarczych.

Wezwanie powinno wskazywać zamiar przekazania danych do biura oraz firmę i adres siedziby tego biura. Jeżeli umowa z dłużnikiem niebędącym konsumentem przewiduje wezwanie elektroniczne na wskazany adres e-mail, ustawa dopuszcza spełnienie tego warunku także w tej formie.

Jakie dane spółki można przekazać?

Zakres danych nie jest dowolny. Wierzyciel może przekazać tylko informacje gospodarcze określone w ustawie. W przypadku osoby prawnej, takiej jak spółka akcyjna albo spółka z o.o., chodzi w szczególności o dane identyfikujące spółkę, takie jak firma, siedziba, adres, NIP, REGON, numer właściwego rejestru oraz dane dotyczące zobowiązania.

Ustawa przewiduje również możliwość ujawnienia określonych danych osób wchodzących w skład organów zarządzających albo prokurentów jako elementu informacji o podmiocie będącym osobą prawną. Organem zarządzającym w spółce kapitałowej jest zarząd. Rada nadzorcza nie jest organem zarządzającym, lecz organem nadzoru.

Oznacza to, że dane prezesa zarządu mogą pojawić się w ustawowym zakresie jako dane związane z identyfikacją dłużnika będącego spółką, jeżeli biuro i wierzyciel działają w granicach ustawy. Nie oznacza to jednak, że prezes zostaje wpisany jako osobisty dłużnik za dług spółki.

Czy można wpisać członków rady nadzorczej spółki akcyjnej?

Nie. Jeżeli dłużnikiem jest spółka akcyjna, członkowie jej rady nadzorczej nie są z tego powodu dłużnikami wierzyciela. Sama funkcja w radzie nadzorczej nie tworzy odpowiedzialności za zobowiązanie spółki wobec kontrahenta.

Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych nie daje wierzycielowi podstawy do zgłoszenia członków rady nadzorczej jako dłużników tylko dlatego, że zasiadają w organie spółki. Rada nadzorcza nie jest też organem zarządzającym, więc nie należy utożsamiać jej z zarządem.

Jeżeli więc w radzie nadzorczej spółki akcyjnej zasiada 6 osób, nie można dopisać ich wszystkich do KRD jako osób odpowiedzialnych za dług spółki. Wyjątek mógłby wystąpić tylko wtedy, gdy dana osoba ma własne, odrębne zobowiązanie wobec wierzyciela, niezależne od samego zasiadania w radzie.

Czy można wpisać wspólników spółki z o.o.?

Co do zasady nie można wpisać wspólników wieloosobowej spółki z o.o. jako dłużników za zobowiązanie samej spółki. Spółka z o.o. jest odrębną osobą prawną. Wspólnik nie odpowiada automatycznie wobec kontrahenta za długi spółki tylko dlatego, że posiada udziały.

Jeżeli spółka z o.o. ma dwóch wspólników, to żaden z nich nie powinien być zgłoszony do BIG/KRD jako dłużnik spółki wyłącznie z powodu statusu wspólnika. Dotyczy to także sytuacji, w której jeden ze wspólników jest jednocześnie prezesem zarządu. Jako prezes może być osobą z organu zarządzającego, ale nadal nie staje się przez to osobistym dłużnikiem za zobowiązanie spółki.

Inaczej może być wtedy, gdy wspólnik podpisał osobne poręczenie, przystąpił do długu, występuje jako dłużnik solidarny albo odpowiada na innej samodzielnej podstawie. W takiej sytuacji wpis nie wynikałby jednak z samego bycia wspólnikiem, lecz z odrębnego zobowiązania tej osoby.

Wyjątek: jednoosobowa spółka kapitałowa

Ustawa przewiduje szczególne rozwiązania dotyczące akcjonariusza albo wspólnika dłużnika będącego jednoosobową spółką akcyjną lub jednoosobową spółką z o.o. W takim przypadku dopuszczalny zakres informacji jest szerszy niż przy spółce wieloosobowej.

Nie oznacza to jednak dowolności. Nadal można przekazać tylko te informacje, które mieszczą się w ustawowym katalogu, i tylko przy spełnieniu pozostałych warunków przekazania informacji gospodarczej. Jeżeli spółka z o.o. ma dwóch wspólników, wyjątek dotyczący spółki jednoosobowej nie ma zastosowania.

Co grozi za błędne zgłoszenie osoby do BIG?

Przekazanie do biura informacji gospodarczej danych osoby, która nie jest dłużnikiem, może zostać uznane za działanie bezprawne. Ryzyko nie ogranicza się do odmowy przyjęcia danych przez biuro. Osoba wpisana lub wskazana niezgodnie z prawem może kwestionować wpis, żądać jego usunięcia, sprostowania, a w określonych przypadkach także dochodzić roszczeń cywilnych.

W grę mogą wchodzić zwłaszcza zarzuty naruszenia dóbr osobistych, naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych oraz odpowiedzialność za przekazanie informacji nieprawdziwych albo nieuprawnionych. Wierzyciel powinien również pamiętać o obowiązku aktualizowania i usuwania informacji, gdy dług zostanie spłacony, wygaśnie, zostanie skorygowany albo okaże się sporny w zakresie wymagającym zmiany wpisu.

Praktyczna odpowiedź na opisany przypadek

W opisanej sytuacji, jeżeli dłużnikiem jest spółka akcyjna, do BIG/KRD można zgłaszać informacje dotyczące tej spółki oraz jej zobowiązania w granicach ustawy. Nie można natomiast zgłosić wszystkich 6 członków rady nadzorczej jako dłużników spółki.

Jeżeli dłużnikiem jest spółka z o.o. mająca dwóch wspólników, nie można zgłosić obu wspólników jako dłużników tylko dlatego, że są wspólnikami. Wspólnik będący prezesem zarządu również nie powinien być wpisany jako osobisty dłużnik, chyba że istnieje odrębna podstawa jego odpowiedzialności. Jego dane mogą natomiast występować w ustawowo dopuszczonym zakresie jako dane osoby wchodzącej w skład organu zarządzającego spółki.

FAQ

Czy członek rady nadzorczej odpowiada za dług spółki akcyjnej wobec kontrahenta?

Co do zasady nie. Członek rady nadzorczej sprawuje funkcję nadzorczą, a nie staje się automatycznie dłużnikiem kontrahenta spółki. Do wpisu takiej osoby potrzebna byłaby odrębna podstawa jej odpowiedzialności.

Czy prezes zarządu spółki z o.o. może trafić do KRD za dług spółki?

Nie jako osobisty dłużnik tylko z powodu pełnienia funkcji prezesa. Jego dane mogą występować w informacji o spółce jako dane osoby z organu zarządzającego, ale to nie jest równoznaczne z wpisaniem go jako dłużnika prywatnego.

Czy wspólnik spółki z o.o. odpowiada wobec wierzyciela za zobowiązania spółki?

Sam status wspólnika zasadniczo nie powoduje odpowiedzialności wobec kontrahenta spółki. Odpowiedzialność może wynikać z osobnego zobowiązania, na przykład poręczenia, przystąpienia do długu albo innej podstawy prawnej.

Czy można zgłosić do BIG dane jedynego wspólnika spółki z o.o.?

Ustawa przewiduje szczególne zasady dla dłużnika będącego jednoosobową spółką z o.o. albo jednoosobową spółką akcyjną. Nadal trzeba jednak zmieścić się w ustawowym zakresie danych i spełnić pozostałe warunki zgłoszenia.

Co zrobić, jeśli biuro odrzuci dane członków rady albo wspólników?

Najpierw należy sprawdzić, czy dane nie wykraczają poza ustawowy katalog. Jeżeli osoby te nie są dłużnikami, wpis powinien dotyczyć spółki, a nie członków rady nadzorczej albo wspólników spółki wieloosobowej.

Źródła

• Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.
• Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.