Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem handlowym? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zasady wynagradzania członków rady nadzorczej w spółce państwowej - zmiany w ustawach

Kinga Karaś • Opublikowane: 2021-02-05

Zapytanie dotyczy państwowej spółki i prawidłowego kształtowania wynagrodzeń jej organów zarządzających. Zgodnie z uchwałą zgromadzenia wspólników od 1 stycznia 2012 r. wysokość miesięcznego wynagrodzenia przewodniczącego i członków rady nadzorczej ustalona została na następującym poziomie:

  1. dla przewodniczącego rady nadzorczej: 1,0-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z uwzględnieniem postanowień art. 29c ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2000 r. Nr 26, poz. 306 z późn. zm.),
  2. dla członka rady nadzorczej: 0,8-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia… [jak wyżej].

Wspomnieć należy, iż w 2012 r. podstawę do ustalania maksymalnej wysokości wynagrodzenia członków organów stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw z zysku w czwartym kwartale 2009 r. Zgodnie z tym oraz z przyjętą uchwałą ZW spółka od 2012 do końca roku 2018 wypłacała wynagrodzenie członkom rady nadzorczej w takiej samej wysokości, gdyż nie było żadnych zmian ustalonych przez zgromadzenie wspólników. Ustawa kominowa na kolejne lata (tj. 2013, 2014, 2015) zamroziła podstawę na tym samym poziomie – czyli wynagrodzenie z 2009 r. W roku 2016 zaczęła obowiązywać nowa ustawa kominowa i na jej podstawie minimalna wysokość wynagrodzenia została uzależniona od wielkości spółki, a ponadto obowiązek kształtowania wynagrodzeń członków organu nadzorczego przypadł zgromadzeniu wspólników. Postanowienia art. 29c ustawy kominowej odnosiły się wyłącznie do roku 2012. Czy zatem należało przyjąć, że obecnie wymienione krotności wynagrodzenia odnoszą się do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego ogłoszonego przez Prezesa GUS i od roku 2016 powinniśmy wypłacać wyższe wynagrodzenie dla rady nadzorczej bez względu na to, czy zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę? Czy jednak zgromadzenie wspólników powinno podjąć uchwałę i doprecyzować wynagrodzenia rad nadzorczych, dając aneksy do umów? Od którego momentu powinna nastąpić zmiana wynagrodzenia dla rady nadzorczej? Czy powinno to nastąpić uchwałą zgromadzenia wspólników, czy jednak sama ustawa z 2016 r. nakłada na zarząd spółki obowiązek podwyższenia wynagrodzenia dla rad nadzorczych?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zasady wynagradzania członków rady nadzorczej w spółce państwowej - zmiany w ustawach

W przedstawionym stanie fatycznym mamy do czynienia z wynagrodzeniem osób kierujących spółkami państwowymi. Zagadnienia te zostały unormowane w dwóch aktach prawnych: ustawie z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, potocznie nazywanej „ustawą kominową” (i tak dalej w tekście) oraz w ustawie z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami – tzw. nowej ustawie kominowej (i tak dalej w tekście).

Maksymalna wysokość wynagrodzenia miesięcznego w 2012 r. – podstawa ustalenia

Zgodnie z art. 29c ustawy kominowej: „Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2009 r. stanowi w 2012 r. podstawę do ustalenia maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w art. 8”. Zaś zgodnie z treścią wymienionego art. 8: „Maksymalna wysokość wynagrodzenia miesięcznego nie może przekroczyć:

1) dla osób zatrudnionych w podmiotach, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 2 – sześciokrotności,

2) dla osób zatrudnionych w podmiotach, o których mowa w art. 1 pkt 3 – sześciokrotności,

3) (uchylony)

4) (uchylony)

5) dla osób zatrudnionych w podmiotach, o których mowa w art. 1 pkt 8-10:

a) utworzonych lub nadzorowanych przez ministra lub centralny organ administracji rządowej – sześciokrotności,

b) utworzonych lub nadzorowanych przez jednostkę samorządu terytorialnego lub terenowy organ administracji rządowej – czterokrotności,

6) dla osób zatrudnionych w podmiotach, o których mowa w art. 1 pkt 12 – trzykrotności,

7) dla likwidatorów, syndyków i zarządców masy upadłości podmiotów, o których mowa w art. 1 – czterokrotności,

8) dla osób, o których mowa w art. 2 pkt 7 – jednego,

9) (uchylony)

10) dla osób, o których mowa w art. 2 pkt 10 – sześciokrotności

– przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.”

Maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego w 2015 r. – podstawa ustalenia

Art. 29 f ustawy kominowej: „1. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2009 r. stanowi w 2015 r. podstawę do ustalenia maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w art. 8, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. W przypadku członków organów nadzorczych jednostek, o których mowa w art. 2 pkt 7, w jednostkach organizacyjnych wymienionych w art. 1 pkt 8, a w szczególności rad nadzorczych i komisji rewizyjnych, podstawę do ustalenia maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego stanowi w 2015 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2011 r.”

Maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego w 2018 r. – podstawa ustalenia

Natomiast w świetle art. 29 g ustawy kominowej: „Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2016 r. stanowi w 2018 r. podstawę do ustalenia maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w art. 8.”

Jak ustalić wysokość wynagrodzeń członków organu zarządzającego?

Zgodnie z art. 4 nowej ustawy kominowej:

„1. Projekt uchwały w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego oraz projekt uchwały w sprawie kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego, zwane dalej »uchwałami w sprawie wynagrodzeń«, przewidują, że wynagrodzenie całkowite członka organu zarządzającego składa się z części stałej, stanowiącej wynagrodzenie miesięczne podstawowe, określonej kwotowo, oraz części zmiennej, stanowiącej wynagrodzenie uzupełniające za rok obrotowy spółki.

2. Część stałą wynagrodzenia członka organu zarządzającego ustala się z uwzględnieniem skali działalności spółki, w szczególności wartości jej aktywów, osiąganych przychodów i wielkości zatrudnienia, w wysokości:

1) od jednokrotności do trzykrotności podstawy wymiaru – dla spółki, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła przynajmniej dwie poniższe przesłanki:

a) zatrudniała średniorocznie do 10 pracowników,

b) osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych niższy niż równowartość w złotych 2 milionów euro,

c) sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat były niższe niż równowartość w złotych 2 milionów euro;

2) od dwukrotności do czterokrotności podstawy wymiaru – dla spółki, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła przynajmniej dwie poniższe przesłanki:

a) zatrudniała średniorocznie co najmniej 11 pracowników,

b) osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych stanowiący co najmniej równowartość w złotych 2 milionów euro,

c) sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat stanowiły co najmniej równowartość w złotych 2 milionów euro;

3) od trzykrotności do pięciokrotności podstawy wymiaru – dla spółki, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła przynajmniej dwie poniższe przesłanki:

a) zatrudniała średniorocznie co najmniej 51 pracowników,

b) osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych wyższy niż równowartość w złotych 10 milionów euro,

c) sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat były wyższe niż równowartość w złotych 10 milionów euro;

4) od czterokrotności do ośmiokrotności podstawy wymiaru – dla spółki, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła przynajmniej dwie poniższe przesłanki:

a) zatrudniała średniorocznie co najmniej 251 pracowników,

b) osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych wyższy niż równowartość w złotych 50 milionów euro,

c) sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat były wyższe niż równowartość w złotych 43 milionów euro;

5) od siedmiokrotności do piętnastokrotności podstawy wymiaru – dla spółki, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniła przynajmniej dwie poniższe przesłanki:

a) zatrudniała średniorocznie co najmniej 1251 pracowników,

b) osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych wyższy niż równowartość w złotych 250 milionów euro,

c) sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat były wyższe niż równowartość w złotych 215 milionów euro

– przy czym wyrażone w euro wielkości, o których mowa w pkt 1-5, przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu danego roku obrotowego.

3. Projekt uchwały w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1, może przewidywać inną wysokość części stałej wynagrodzenia członka organu zarządzającego niż określona zgodnie z ust. 2, jeżeli przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności dotyczące spółki albo rynku, na którym ona działa, w szczególności jeżeli spółka:

1) realizuje program konsolidacji spółek należących do jej grupy kapitałowej, prowadzący do znaczącej zmiany struktury jej aktywów lub przychodów,

2) realizuje program inwestycyjny znacząco przekraczający wartość jej aktywów trwałych,

3) realizuje program restrukturyzacji, o co najmniej 3-letnim horyzoncie czasowym, prowadzącym do znaczącej zmiany struktury aktywów lub przychodów spółki,

4) ma siedzibę za granicą Rzeczypospolitej Polskiej lub zasady jej działalności określa wiążąca Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa,

5) funkcjonuje krócej niż rok,

6) została utworzona w celu realizacji projektu, w szczególności z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub środków pochodzących z innych źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi

– przy czym w przypadku oddania głosów za uchwałą ustalającą wysokość części stałej wynagrodzenia członka organu zarządzającego w wyższej wysokości niż określona zgodnie z ust. 2 podmiot uprawniony do wykonywania praw udziałowych sporządza pisemne uzasadnienie i publikuje je na swojej stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej.

4. Przy ustalaniu części stałej wynagrodzenia członka organu zarządzającego:

1) spółek będących spółkami publicznymi – przepis ust. 3 stosuje się, z tym że ustalenie części stałej wynagrodzenia członka organu zarządzającego w innej wysokości niż określona zgodnie z ust. 2 wymaga uprzedniego przeprowadzenia porównania tak ustalonego wynagrodzenia z wysokością wynagrodzeń członków organów zarządzających spółek publicznych o podobnej skali lub przedmiocie działalności, a wyniki porównania przedstawia się w pisemnym uzasadnieniu uchwały, o której mowa w ust. 3;

2) podmiotów, których przeważający przedmiot działalności gospodarczej polega na zarządzaniu aktywami podmiotów trzecich – uwzględnia się wyłącznie przesłankę sumy aktywów bilansu, przy czym przez aktywa rozumie się również aktywa powierzone w zarządzanie.

5. Część zmienna wynagrodzenia członka organu zarządzającego, stanowiąca wynagrodzenie uzupełniające za rok obrotowy spółki, uzależniona jest od poziomu realizacji celów zarządczych. Wagi celów zarządczych, a także obiektywne i mierzalne kryteria ich realizacji i rozliczania są ustalane dla poszczególnych lub wszystkich członków organu zarządzającego. W przypadku spółek realizujących misję publiczną albo spółek realizujących zadania publiczne przy określeniu celów zarządczych, ich wagi oraz kryteriów ich realizacji i rozliczania uwzględnia się także stopień realizacji misji publicznej albo stopień realizacji zadań publicznych, w okresie stanowiącym podstawę ustalenia wynagrodzenia uzupełniającego. Część zmienna wynagrodzenia w spółce nie może przekroczyć 50%, a w spółkach publicznych oraz innych, o których mowa w ust. 2 pkt 5, 100% wynagrodzenia podstawowego członka organu zarządzającego w poprzednim roku obrotowym.

6. Cele zarządcze, o których mowa w ust. 5, mogą stanowić w szczególności:

1) wzrost zysku netto albo zysku przed pomniejszeniem o odsetki, podatki i amortyzację albo dodatnia zmiana tempa wzrostu jednego z tych wyników;

2) osiągnięcie albo zmiana wielkości produkcji albo sprzedaży;

3) wartość przychodów, w szczególności ze sprzedaży, z działalności operacyjnej, z pozostałej działalności operacyjnej lub finansowej;

4) zmniejszenie strat, obniżenie kosztów zarządu lub kosztów prowadzonej działalności;

5) realizacja strategii lub planu restrukturyzacji;

6) osiągnięcie albo zmiana określonych wskaźników, w szczególności rentowności, płynności finansowej, efektywności zarządzania lub wypłacalności;

7) realizacja inwestycji, z uwzględnieniem w szczególności skali, stopy zwrotu, innowacyjności, terminowości realizacji;

8) zmiana pozycji rynkowej spółki, liczonej jako udział w rynku lub według innych kryteriów lub relacji z kontrahentami oznaczonymi jako kluczowi według określonych kryteriów;

9) realizacja prowadzonej polityki kadrowej i wzrost zaangażowania pracowników.

7. Dla spółek będących przedsiębiorcami dominującymi, w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 229, 1089 i 1132), sporządzających skonsolidowane sprawozdania finansowe na podstawie przepisów o rachunkowości, uwzględnienie skali działalności spółki, o której mowa w ust. 2, oraz cele, o których mowa w ust. 6, przyjmuje się dla spółki dominującej i podmiotów od niej zależnych wszystkich szczebli w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jeden podmiot. W każdym przypadku jako odrębny cel, warunkujący możliwość otrzymania części zmiennej wynagrodzenia, stanowiącej wynagrodzenie uzupełniające za rok obrotowy spółki, określa się:

1) ukształtowanie i stosowanie zasad wynagradzania członków organów zarządzających i nadzorczych podmiotów zależnych odpowiadających zasadom określonym w ustawie;

2) realizację obowiązków, o których mowa w art. 17-20, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

8. Projekty uchwał w sprawie wynagrodzeń wyznaczają cele zarządcze, wagi tych celów, a także obiektywne i mierzalne kryteria ich realizacji i rozliczania. Projekt uchwały w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego może ponadto przewidywać, że uszczegółowienia celów, wag i kryteriów, o których mowa w zdaniu pierwszym, dokona organ lub podmiot określający wynagrodzenie członka organu zarządzającego i zawierający z tym członkiem umowę o świadczenie usług zarządzania.

9. Projekty uchwał w sprawie wynagrodzeń zawierają postanowienia przewidujące, że wynagrodzenie uzupełniające członka organu zarządzającego, o którym mowa w ust. 5, przysługuje po zatwierdzeniu sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego spółki za ubiegły rok obrotowy oraz udzieleniu temu członkowi organu zarządzającego absolutorium z wykonania przez niego obowiązków przez walne zgromadzenie.”

Biorąc jednak pod uwagę, iż wysokość wynagrodzenia członków organu zarządzającego została uprzednio ustalona w uchwale, to dla jego aktualizacji należy dokonać w nich stosownych modyfikacji albo podjąć uchwałę o zmianie umowy spółki lub statutu (poprzez wykreślenie rzeczonych postanowień), z jednoczesnym podjęciem uchwał w sprawie wynagrodzeń. Stosowną uchwałę może podjąć zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie akcjonariuszy (art. 2031 oraz art. 378 § 2 Kodeksu spółek handlowych) w zależności od formy prawnej spółki.

Obowiązki podmiotu uprawnionego do wykonywania praw udziałowych

Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 11 nowej ustawy kominowej: „Ilekroć w ustawie jest mowa o: (…) podstawie wymiaru – należy przez to rozumieć wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”. Oznacza to, iż podczas ustalania podstawy wymiaru należy zawsze wziąć pod uwagę czwarty kwartał roku poprzedniego (np. jeżeli uchwała w sprawie wynagrodzeń jest podejmowana w 2019 r., należy wziąć pod uwagę ostatni kwartał 2018 r.).

Art. 2 ust. 1 nowej ustawy kominowej nałożył obowiązek ukształtowania wynagrodzenia zgodnie z ustawą. W świetle tego przepisu: „Podmiot uprawniony do wykonywania praw udziałowych jest obowiązany podejmować działania mające na celu ukształtowanie i stosowanie w spółce zasad wynagradzania członków organu zarządzającego i członków organu nadzorczego określonych ustawą”.

Jednak w przypadku niepodjęcia przez walne zgromadzenie uchwały w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego, pomimo podjęcia działań, o których mowa w ust. 2 pkt 1, podmiot uprawniony do wykonywania praw udziałowych przekazuje członkom organu nadzorczego wskazanym przez podmiot uprawniony do wykonywania praw udziałowych informację o konieczności wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 2 (art. 2 ust. 3 nowej ustawy kominowej).

Termin podjęcia działań w celu ustalenia zasad wynagradzania zgodnie z ustawą

Na gruncie art. 21 ust. 1 nowej ustawy kominowej: „Podmiot uprawniony do wykonywania praw udziałowych jest obowiązany podjąć działania mające na celu ukształtowanie i stosowanie w spółce zasad wynagradzania członków organu zarządzającego i członków organu nadzorczego, określonych niniejszą ustawą, najpóźniej do dnia zwyczajnego walnego zgromadzenia, którego przedmiotem będzie rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za rok obrotowy rozpoczynający się w 2016 r.

Na marginesie wskazać należy, iż do członków organów zarządzających nie ma zatem zastosowania – obowiązujący od 01.01.2017 r. – art. 8b ustawy z dnia 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Zgodnie z art. 210 § 1 K.s.h. i odpowiednio art. 379 § 1 K.s.h. w umowie między spółką z o.o. a jej członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia akcjonariuszy (A. Szumański, w: S. Sołtysiński [red.], System Prawa Prywatnego, t. 17A. Prawo spółek kapitałowych, Warszawa 2010, s. 458).

Podsumowując: odpowiednia uchwała powinna zostać podjęta do dnia zwyczajnego walnego zgromadzenia, którego przedmiotem było rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu za rok obrotowy 2016. Jednak z uwagi na brak stosownej uchwały rekomenduję jej niezwłoczne podjęcie. Uwzględnić również należy uchylenie wcześniejszych uchwał kształtujących wynagrodzenie. Podczas ustalania podstawy wymiaru należy zawsze wziąć pod uwagę czwarty kwartał roku poprzedniego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

sluzebnosc.info

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

prawo-pracy.pl

prawo-karne.info

prawozus.pl

ewindykacja24.pl

praworolne.info

Szukamy prawnika »