Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem handlowym? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odpowiedzialność zarządu gminnej spółdzielni SCh za długi

Mateusz Rzeszowski • Opublikowane: 2018-05-04

Dostałem propozycję objęcia stanowiska prezesa zarządu w gminnej spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. Poprzedni prezes odchodzi na emeryturę. Zarząd jest jednoosobowy. Wiem, że spółdzielnia ma zadłużenie (niepłacone faktury dostawcom). Nie widziałem zestawienia tych faktur, więc nie mogę ocenić kondycji spółdzielni. Stąd ważne dla mnie pytanie: czy prezes zarządu GS SCh odpowiada za długi całym swym majątkiem? Jak tego uniknąć, co zrobić, żeby obecne zadłużenie mnie nie obciążało? Ze statutu spółdzielni nic konkretnego nie wynika.

Mateusz Rzeszowski

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedzi na moje pytania wyczerpujące, pełen profesjonalizm. Jestem bardzo zadowolona. Polecam, prawnik godny zaufania.
Barbara, Nauczyciel
Dziękuję za udzielone porady. Za każdym razem odpowiedź na pytania bardzo szybka i rzeczowa, poparta artykułami kodeksów. Pani Marta Handzlik- Rosuł rozwiała moje wszelkie obawy. Polecam korzystanie z serwisu. Za niespełna 100 zł dowiedziałam się o przysługujących mi prawach, co zdecydowanie uspokoiło mnie. Mam również świadomość ,iż mogę w dalszym ciągu zadać pytanie dodatkowe w mojej sprawie, jeśli pojawi się ku temu potrzeba. Z pewnością w przyszłości jeszcze skorzystam z pomocy prawnej serwisu, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Anna
Dziękuję za poradę . Udzielono mi profesjonalnej odpowiedzi i ukierunkowało co do dalszego postępowania , jeżeli zajdzie potrzeba to skorzystam ponownie z usług prawnika tego biura . 
Janusz, 53 lata
Korzystałam już z "ePorady24" wcześniej, byłam bardzo zadowolona z rzetelnej, wnikliwej odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania dodatkowych pytań dotyczących pytania głównego.
Danuta, technik ekonomista
Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna

Odpowiedzialność materialna prezesa zarządu w gminnej spółdzielni „Samopomoc Chłopska” względem wierzycieli uregulowana została w ustawie z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze. W pierwszej kolejności odniosę się do bieżącego zadłużenia spółdzielni i powodów jego powstania. Odpowiedzialność w zakresie działania na szkodę spółdzielni reguluje art. 58 omawianej ustawy:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Art. 58 Prawa spółdzielczego stanowi: „Członek zarządu, rady oraz likwidator odpowiada wobec spółdzielni za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy”.

Jak czytamy, w przypadku zawinionego działania na szkodę spółdzielni, członek zarządu ponosi odpowiedzialność majątkową względem spółdzielni. W omawianym stanie faktycznym nie możemy jednak mówić o zastosowaniu w stosunku do Pana tego przepisu, gdyż odpowiedzialność ta ma charakter personalny i odnosi się do konkretnej osoby członka zarządu, który dopuścił się działania na szkodę Spółdzielni. W związku z tym, omawiana podstawa prawna pozwala dochodzić należności od byłego członka zarządu, za kadencji którego doszło z jego strony do zawinionego działania.

Przechodząc dalej, a mianowicie do odpowiedzialności bezpośrednio względem dłużników spółdzielni, należy zauważyć, iż do spółdzielni nie ma zastosowania art. 299 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym:

Art. 299 Kodeksu spółek handlowych: „§ 1. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania”.

Nie oznacza to jednak, iż nie mamy do czynienia z żadną formą odpowiedzialności członka zarządu spółdzielni względem jej wierzycieli. Otóż zgodnie z art. 137 Prawa spółdzielczego: „Do postępowania upadłościowego w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy prawa upadłościowego”.

Ustawa – Prawo upadłościowe przewiduje natomiast odpowiedzialność członków zarządu za niezgłoszenie upadłości w odpowiednim terminie.

Art. 21 Prawa upadłościowego:

„1. Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

2. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.

3. Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1, chyba że nie ponoszą winy. Osoby te mogą uwolnić się od odpowiedzialności, w szczególności jeżeli wykażą, że w terminie określonym w ust. 1 otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.”

Jak czytamy, odpowiedzialność członka zarządu spółdzielni będzie ograniczona do wysokości szkody wyrządzonej kontrahentowi na skutek niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co w praktyce jest trudne do wykazania. Należy jednocześnie zauważyć, iż Prawo spółdzielcze zawiera odmienną procedurę ogłaszania upadłości określoną w art. 130 tejże:

„§ 1. Ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności.

§ 2. Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni.

§ 3. Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności.

§ 4. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości.”

Jak zatem widzimy, zarząd spółdzielni powinien monitorować ilość aktywów w stosunku do zobowiązań spółdzielni i jest zobowiązany do niezwłocznego zwołana walnego zgromadzenia spółdzielni w przypadku stwierdzenia jej niewypłacalności. Co więcej, jeśli wywiąże się z tego obowiązku, nie ponosi dalszej odpowiedzialności w przypadku skorzystania przez walne zgromadzenie z możliwości, o której mowa w § 3 cytowanego przepisu, w przeciwnym zaś razie obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości. Kwestią odpowiedzialności zarządu spółdzielni za nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości zajmowały się niejednokrotnie sądy, które wykształciły jednolite orzecznictwo w tej kwestii. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2011 r. (sygn. akt I UK 61/11):

„Obowiązki zarządu sprowadzają się w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym w sprawie ogłoszenia upadłości spółdzielni do zwołania we właściwym czasie walnego zgromadzenia (po stwierdzeniu za pomocą sporządzonego według zasad prawidłowej rachunkowości (patrz art. 87 i nast. ustawy z 1982 r. Prawo spółdzielcze) sprawozdania finansowego, że ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań) oraz do niezwłocznego zgłoszenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Dopiero uchybienie tym obowiązkom przez zarząd może prowadzić do przyjęcia, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy jego członków.”

Reasumując, odpowiedzialność członków zarządu własnym majątkiem jest instytucją wyjątkową i co do zasady nie odpowiadają oni za zobowiązania spółdzielni. W przypadku działania w zgodzie z interesem spółdzielni i wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 130 Prawa spółdzielczego nie będzie mógł Pan zostać pociągnięty do odpowiedzialności materialnej za zobowiązania spółdzielni.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z prawem handlowym? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}