Pieczenie ciast bez zakładania działalności

Czy można piec ciasta po pracy bez zakładania firmy?

Tak, osoba zatrudniona na umowę o pracę może dodatkowo piec ciasta lub torty na zamówienie. Sam etat nie wyklucza działalności nierejestrowanej, o ile dodatkowa aktywność nie narusza zakazu konkurencji, przepisów sanitarnych ani innych obowiązujących ograniczeń.

Trzeba jednak rozróżnić jednorazowe wykonanie konkretnego dzieła od powtarzalnego przyjmowania zamówień. Przy pojedynczym, indywidualnie uzgodnionym torcie możliwe jest zawarcie umowy o dzieło, jeżeli jej przedmiotem rzeczywiście jest konkretny, oznaczony rezultat. Samo nazwanie umowy „umową o dzieło” nie przesądza jednak jej charakteru. Przy regularnych zamówieniach trzeba przede wszystkim ocenić warunki działalności nierejestrowanej i ustalić, kiedy działalność nierejestrowana staje się działalnością gospodarczą. Jeżeli klienci są pozyskiwani przez internet, przydatny jest także poradnik o tym, kiedy sprzedaż przez internet bez firmy jest legalna.

Zgodnie z art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców od 1 stycznia 2026 r. osoba fizyczna może prowadzić działalność nierejestrowaną, jeżeli przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. Działalność nierejestrowana nie może być prowadzona w ramach spółki cywilnej ani obejmować aktywności wymagającej koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej.

Do 31 grudnia 2025 r. obowiązywał limit miesięczny wynoszący 75% minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2026 r. ta zasada jest już historyczna – limit kontroluje się kwartalnie.

Limit przychodu przy działalności nierejestrowanej w 2026 r.

Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4 806 zł. Oznacza to, że 225% tej kwoty, czyli kwartalny limit działalności nierejestrowanej, wynosi 10 813,50 zł. Trzeba więc kontrolować łączny przychód należny w każdym kwartale, a nie osobno w każdym miesiącu.

Do limitu liczy się przychód należny. Są to kwoty, które klient powinien zapłacić za wykonane ciasto, tort lub inną sprzedaż, nawet jeżeli pieniądze wpłyną dopiero później. Przy ustalaniu tego limitu nie odejmuje się kosztów składników, opakowań, energii ani innych wydatków.

Jeżeli klient dostarcza wszystkie produkty, a osoba piekąca pobiera wyłącznie wynagrodzenie za wykonanie wypieku, przychodem należnym będzie zasadniczo ustalone wynagrodzenie. Jeżeli natomiast wykonawca sam kupuje składniki i sprzedaje gotowy tort za jedną cenę, do limitu trzeba brać pod uwagę całą kwotę należną od klienta, a nie sam zarobek po odliczeniu kosztów.

Po przekroczeniu w danym kwartale 10 813,50 zł działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie. Od tego dnia trzeba traktować ją jak zarejestrowaną działalność gospodarczą, a wniosek o wpis do CEIDG złożyć w terminie 7 dni.

Jak rozliczać pieczenie ciast w PIT?

Przychody z działalności nierejestrowanej są przychodami z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1ba ustawy o PIT. Rozlicza się je w zeznaniu PIT-36, w przeznaczonym do tego wierszu dotyczącym działalności nierejestrowanej.

Trzeba odróżnić sposób ustalania przychodu dla PIT od przychodu należnego służącego do kontroli limitu z Prawa przedsiębiorców. Dla limitu działalności nierejestrowanej uwzględnia się kwoty należne, nawet jeszcze niezapłacone. Dla podatku dochodowego przychodem są natomiast co do zasady pieniądze i wartości pieniężne faktycznie otrzymane lub postawione do dyspozycji oraz wartość otrzymanych świadczeń.

Od przychodu podatkowego można odliczyć rzeczywiście poniesione i odpowiednio udokumentowane koszty związane z uzyskaniem przychodu. W przypadku wypieków mogą to być na przykład składniki kupione przez wykonawcę, opakowania czy elementy dekoracyjne. Przychód pomniejszony o koszty stanowi dochód opodatkowany według skali podatkowej.

Co do zasady nie wpłaca się w ciągu roku miesięcznych zaliczek na PIT z działalności nierejestrowanej. Przychody, koszty i dochód wykazuje się w PIT-36 składanym za dany rok, razem z innymi dochodami opodatkowanymi według skali, na przykład z umowy o pracę.

Ewidencja sprzedaży, VAT, kasa fiskalna i KSeF

Przy działalności nierejestrowanej należy prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Przy obecnych zasadach dobrze, aby pozwalała ona jednocześnie ustalić datę i wartość sprzedaży, kwotę przychodu należnego, datę otrzymania zapłaty oraz narastającą sumę przychodu należnego w danym kwartale. Dzięki temu można prawidłowo kontrolować zarówno limit z Prawa przedsiębiorców, jak i późniejsze rozliczenie PIT.

Na żądanie kupującego należy wystawić fakturę lub rachunek zgodnie z właściwymi przepisami. Działalność nierejestrowana nie oznacza również automatycznego zwolnienia z kasy fiskalnej. Przy sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej trzeba sprawdzić aktualne zwolnienia oraz wyłączenia z tych zwolnień. Jednym z funkcjonujących limitów zwolnienia podmiotowego z kasy jest 20 000 zł sprzedaży na rzecz konsumentów i rolników ryczałtowych, przy czym przy rozpoczęciu sprzedaży w trakcie roku limit może być ustalany proporcjonalnie, a dla niektórych czynności zwolnienie nie przysługuje w ogóle.

Dla celów VAT działalność nierejestrowana może być działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. W 2026 r. podstawowy limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży, z zastrzeżeniem ustawowych wyłączeń. Przy typowych, niewielkich zamówieniach na wypieki skala sprzedaży będzie znacznie niższa, ale sam status działalności nierejestrowanej nie rozstrzyga automatycznie obowiązków VAT. Praktyczne zasady, w tym moment powstania obowiązku rejestracyjnego, opisuje poradnik o tym, kiedy działalność nierejestrowana wymaga rejestracji do VAT.

W relacjach B2B trzeba w 2026 r. odrębnie ocenić obowiązki dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur. Ministerstwo Finansów wskazuje, że obowiązek wystawienia faktury w KSeF może dotyczyć również osoby prowadzącej działalność nierejestrowaną; w takim przypadku potrzebny jest NIP. Do końca 2026 r. funkcjonuje m.in. możliwość wystawiania faktur B2B poza KSeF, jeżeli łączna wartość sprzedaży brutto udokumentowanej takimi fakturami nie przekracza 10 000 zł miesięcznie. Faktury B2C nie są objęte obowiązkiem wystawiania w KSeF.

Sanepid, domowe wypieki i bezpieczeństwo żywności

Pieczenie ciast na sprzedaż podlega przepisom prawa żywnościowego niezależnie od tego, czy działalność jest wpisana do CEIDG. Brak obowiązku rejestracji firmy nie oznacza więc braku obowiązków wobec Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z informacjami Głównego Inspektoratu Sanitarnego osoba rozpoczynająca produkcję żywności w pomieszczeniach używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne powinna uzyskać wpis zakładu do rejestru prowadzonego przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wniosek dotyczący rejestracji zakładu składa się do właściwego państwowego powiatowego albo granicznego inspektora sanitarnego; przepisy przewidują złożenie właściwego wniosku co najmniej 14 dni przed planowanym rozpoczęciem działalności.

Domowa produkcja żywności jest dopuszczalna, ale możliwość jej prowadzenia zależy od rodzaju wypieków, warunków w kuchni, skali produkcji, sposobu przechowywania i transportu oraz ryzyka dla konsumentów. Szczególnego znaczenia nabierają produkty wymagające chłodzenia, kremy i inne wyroby o podwyższonym ryzyku mikrobiologicznym.

Trzeba również przestrzegać zasad higieny, zapewnić bezpieczeństwo żywności i prawidłowo przekazywać informacje o alergenach. Dlatego przed rozpoczęciem regularnej sprzedaży warto ustalić z właściwą stacją sanitarno-epidemiologiczną zakres formalności i warunków dotyczących konkretnego miejsca oraz rodzaju produkcji.

Umowa o dzieło, sprzedaż wypieków a działalność nierejestrowana

Umowa o dzieło może być właściwa, gdy zamówienie dotyczy konkretnego, indywidualnie określonego rezultatu, na przykład tortu o ustalonym kształcie, wadze, smaku i dekoracji. Ocena zależy jednak od rzeczywistej treści zobowiązania, a nie od nazwy dokumentu.

Jeżeli ktoś stale przyjmuje podobne zamówienia, posługuje się cennikiem, reklamuje ofertę i samodzielnie organizuje sprzedaż, pojedyncze nazywanie kolejnych zamówień umowami o dzieło nie usuwa potrzeby oceny warunków działalności nierejestrowanej. Jeżeli kwartalny limit zostanie przekroczony, zastosowanie mają zasady dotyczące działalności gospodarczej.

Także w zakresie ZUS nie należy przyjmować automatycznie, że każda działalność nierejestrowana jest całkowicie neutralna składkowo. Sama sprzedaż własnych gotowych produktów w ramach działalności nierejestrowanej nie tworzy z tego tytułu obowiązku opłacania składek jak przedsiębiorca. Jeżeli jednak wykonywana czynność ma charakter usługi świadczonej na podstawie umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług, mogą pojawić się obowiązki składkowe po stronie zleceniodawcy. Przy jednoczesnym zatrudnieniu na etacie znaczenie mają zasady zbiegu tytułów do ubezpieczeń, dlatego skutki trzeba oceniać według konkretnego modelu współpracy. Szerzej warto sprawdzić obowiązki ZUS i ubezpieczenie zdrowotne przy działalności nierejestrowanej.

Co zrobić, gdy liczba zamówień rośnie?

Przy większej liczbie zamówień warto kontrolować sumę przychodu należnego na bieżąco w każdym kwartale. Nie trzeba rejestrować firmy tylko dlatego, że w jednym miesiącu sprzedaż jest wyższa niż w pozostałych. Decyduje łączny wynik danego kwartału.

Jeżeli suma należności zbliża się do 10 813,50 zł, trzeba uwzględnić także zamówienia już wykonane lub należności powstałe, lecz jeszcze niezapłacone. Przyjęcie kolejnego większego zamówienia może spowodować przekroczenie limitu i przekształcenie aktywności w działalność gospodarczą od dnia przekroczenia.

Przed przekroczeniem limitu warto przygotować się do ewentualnego wpisu w CEIDG, wyboru sposobu opodatkowania, ustalenia obowiązków ZUS, VAT i ewidencji sprzedaży. W przypadku wypieków niezależnie od rejestracji firmy nadal trzeba przestrzegać wymogów prawa żywnościowego i sanitarnych. Jeżeli rejestracja ma być finansowana z pomocy urzędu pracy, przed złożeniem wniosku warto też sprawdzić zasady dotyczące dotacji na firmę przy późniejszym zawieszeniu lub zamknięciu działalności.

FAQ

Czy przy działalności nierejestrowanej liczy się dochód czy przychód?

Do kwartalnego limitu działalności nierejestrowanej liczy się przychód należny, a nie dochód. Nie pomniejsza się go o koszty składników, opakowań czy energii. Koszty mogą natomiast mieć znaczenie przy ustalaniu dochodu do rocznego PIT.

Czy 10 000 zł przychodu w całym 2026 r. oznacza konieczność założenia firmy?

Nie. Jeżeli łączny przychód należny w całym 2026 r. wynosi 10 000 zł, to sam limit przychodowy nie spowoduje obowiązku rejestracji, ponieważ w żadnym kwartale nie może wówczas zostać przekroczona kwota 10 813,50 zł. Nadal trzeba jednak spełniać pozostałe warunki działalności nierejestrowanej.

Kiedy po przekroczeniu limitu trzeba zarejestrować działalność?

Działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia, w którym przychód należny w danym kwartale przekroczy 10 813,50 zł. Wniosek o wpis do CEIDG należy złożyć w terminie 7 dni od tego dnia.

Czy trzeba płacić ZUS od pieczenia ciast po pracy?

Sama sprzedaż własnych produktów w ramach działalności nierejestrowanej nie oznacza składek ZUS takich jak przy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy czynność jest usługą wykonywaną na podstawie umowy zlecenia lub podobnej umowy. Wówczas trzeba uwzględnić zasady ubezpieczeń zleceniobiorców oraz ewentualny zbieg z zatrudnieniem na etacie.

Czy domowe wypieki trzeba zgłosić do Sanepidu?

Regularna produkcja żywności na sprzedaż w warunkach domowych wymaga co najmniej wpisu zakładu do rejestru prowadzonego przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Brak wpisu do CEIDG nie zwalnia z tego obowiązku ani z wymagań dotyczących higieny, bezpieczeństwa żywności i informacji o alergenach.

Podsumowanie

Pieczenie ciast po pracy bez rejestracji firmy jest w 2026 r. możliwe, jeżeli spełnione są warunki działalności nierejestrowanej. Najważniejsze jest kwartalne monitorowanie przychodu należnego i pilnowanie limitu 10 813,50 zł. Trzeba przy tym oddzielnie prowadzić dane potrzebne do rozliczenia PIT, ponieważ przychód podatkowy ustala się według innych zasad niż przychód służący do kontroli limitu.

Działalność nierejestrowana nie zwalnia z obowiązków dotyczących bezpieczeństwa żywności, Sanepidu, praw konsumenta, VAT, kasy fiskalnej ani – w odpowiednich przypadkach – KSeF i ubezpieczeń związanych z umowami cywilnoprawnymi. Przy zbliżaniu się do kwartalnego limitu warto wcześniej przygotować się do rejestracji działalności, aby nie przeoczyć 7-dniowego terminu na wpis do CEIDG po jego przekroczeniu.