Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem ze spółką z o.o.? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zatrudnianie członków zarządu spółki z o.o. w ramach stosunku pracy

Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2017-05-19

Czy spółka z o.o. może zatrudniać na pełen etat na stanowisku prezesa zarządu swojego udziałowca, który posiada 100% udziałów? Albo drugi wariant – 99% udziałów? Jaką składkę ZUS w przypadku posiadania 99% udziałów zapłaci taka osoba, gdy jednocześnie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kodeks spółek handlowych (K.s.h.) dopuszcza wprost możliwość zatrudnienia członków zarządu w ramach stosunku pracy.

Jak stanowi art. 203 K.s.h. – odwołanie członka zarządu nie pozbawia go roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji członka zarządu. W wyrok z 11 maja 2009 r., I UK 15/09, LEX nr 512998, Sąd Najwyższy uznał, iż członek zarządu spółki kapitałowej może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę albo może wykonywać swoje czynności na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym.

Jednakże umowa o pracę, jak i umowa cywilnoprawna powinna być zawarta w imieniu kapitałowej spółki handlowej z członkami zarządu przez radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników.

Decydując się na ewentualne zawarcie umowy o pracę z członkiem zarządu, trzeba mieć na względzie przepisy Kodeksu pracy, zgodnie z którymi istotą zatrudnienia pracowniczego jest wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.

Powszechnie spotykało się i spotyka zawieranie umów z jedynym członkiem zarządu przez spółkę z o.o., której jest on jednocześnie jedynym wspólnikiem.

Orzecznictwo jednak inaczej to ocenia niż praktyka. Sąd Najwyższy na gruncie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, oraz poglądami judykatury – stwierdza, że podstawą zatrudnienia członka zarządu nie może być w takiej sytuacji (gdy jest jedynym wspólnikiem) umowa o pracę (uchwała SN z 8 marca 1995 r., I PZP 7/95, wyrok SN z 16 grudnia 1998 r., II UKN 394/98, wyrok z 2 lipca 1998 r., II UKN 112/98, wyrok z 14 marca 2001 r., II UKN 268/00, wyrok z 23 października 2006 r., I PK 113/06 oraz wyrok z 7 kwietnia 2010 r., II UK 357/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2004 r. I PK 488/2003, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r. I PK 659/2003, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r. II UK 357/2009 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2008 r. II UK 155/2007).

Podstawą stanowiska SN jest to, iż w takim przypadku brak jest podporządkowania pracownika pracodawcy. Przyjmuje się, że w powyższej sytuacji doszłoby do podporządkowania pracownika „samemu sobie”.

W wyroku z 3 sierpnia 2011 r., sygn. I UK 8/11 – Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko możliwości zatrudnienia jedynego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącego jej jedynym wspólnikiem, na podstawie umowy o pracę, a nadto uznał, że nie jest to możliwe w sytuacji, gdy taka osoba jest „niemal jedynym wspólnikiem”. Uznał, iż brak jest możliwości zatrudnienia pracowniczego członka zarządu będącego wspólnikiem, gdy udział innego wspólnika w kapitale zakładowym spółki pozostaje iluzoryczny, wskazując na przykładowe proporcje udziałów 99/100 do 1/100.

Niestety w wyroku tym Sąd Najwyższy nie wskazał, jak interpretować pojęcie „niemal jedynego wspólnika” oraz „udziałowca (wspólnika) iluzorycznego”, nie podając jednocześnie chociażby ogólnych wskazówek jego interpretacji.

Stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych za prowadzącego pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z tego tytułu osoby te podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

Zatem gdy dana osoba nie jest jedynym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (z tego powodu, że np. posiada 99% udziałów), to nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako prowadzący pozarolniczą działalność, a według najnowszego orzecznictwa SN – jako „niemal jedyny wspólnik” nie może też skutecznie zawrzeć umowy o pracę ze spółką.

Jak rozumiem, prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej przez jedynego wspólnika to jej prowadzenie na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Działania wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. traktuje się na dla celów ubezpieczeniowych tak samo, jak czynności osoby prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą. Powoduje to, że wspólnik podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z racji prowadzenia spółki jednoosobowej.

A jeżeli dodatkowo prowadzi działalność – mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów ubezpieczenia.

Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów – w tym przypadku łączenia działalności gospodarczej oraz uczestnictwa w jednoosobowej spółce z o.o. – jako płatnik składek zostaje obejęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej.

Może Pan dobrowolnie, na swój wniosek, być objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń. W konsekwencji Pan jako płatnik może ustalić, która z działalności powoduje u Pana obowiązek opłacania składek. Należy liczyć się z tym, że ZUS może mieć inne zdanie.

Składka chorobowa pozostaje dobrowolna z obu tytułów.

Składkę na ubezpieczenie wypadkowe opłaca się wyłącznie z tytułu, który jest wybrany jako właściwy dla siebie (z tego, który staje się dla niej tytułem obowiązkowym).

Składka wypadkowa opłacana jest jednokrotnie.

Składki zdrowotne – w tym zakresie opłaca się ją podwójnie, z każdego tytułu osobno, albowiem gdy ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów takiej działalności, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdej z nich.

Przepis art. 9.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10 ( osoba prowadząca pozarolniczą działalność), jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7.

A wg art. 82 ust. 3 z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

  1. Jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4.
  2. Jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności, o której mowa w ust. 5 pkt 1-5, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest odrębnie od każdej prowadzonej spółki.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Rezygnacja prezesa gdy spółka ma długi

Jestem prezesem spółki z o.o. z zarządem jednoosobowym, posiadam też w niej udziały oraz jestem zatrudniony. Spółka pod moim zarządem...

 

Dywidenda wypłacana wspólnikowi - zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych

Występuje taki oto schemat działania: osoba prawna A, działająca w formie spółki z o.o., jest udziałowcem w innej osobie prawnej B (także...

 

Zawieranie umów w spółce z o.o.

Prosimy o poradę w kwestii zawierania umów w spółce z o.o. Istnieje spółka z o.o., ma około 15 udziałowców, z czego jeden...

 

Przekazanie udziałów w spółce z o.o.

Mam 75 lat. Jestem wspólnikiem w sp. z o.o. (spółka rolna z 6 udziałowcami i 29 udziałami), ja mam 6 udziałów. W jaki sposób...

 

Czy mogę otrzymywać wynagrodzenie zmienne od spółki?

Jestem jedynym udziałowcem w sp. z o.o. Chciałbym z niej pobierać wynagrodzenie z tytułu powołania na funkcję prezesa zarządu. Czy takie...

 

Zmiany w spółce z o.o. a kapitał zakładowy

Mam pytanie dotyczące spółki z o.o. Jedyny wspólnik zbywa swoje udziały w spółce, w której jestem wiceprezesem. Ustaliliśmy cenę za 196...

 

Brak ogłoszenia o wezwaniu wierzycieli spółki z o.o. do zgłaszania wierzytelności

Będąc likwidatorem spółki z o.o., nie dopełniłem obowiązku zamieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenia o wezwaniu...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »