Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w wykonywanie działalności poza granicami Polski

Kinga Karaś • Opublikowane: 2020-01-31

Sąd wydał wobec mojej firmy prawomocny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Jestem tym zaskoczona i proszę o odpowiedź na kilka pytań! Czy mogę wykonywać działalność poza granicami RP – czyli tylko dla klientów zagranicznych w UE? Jaki jest status umów z moimi klientami zawartych przed wyrokiem sądu o zakazie działalności gospodarczej? Umowy te obejmują realizację do końca roku 2020. Czy mogę kontynuować ich realizację?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w wykonywanie działalności poza granicami Polski

Podstawę prawną stanowi: ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (uceidg), ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Pr. up.), ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (K.c.).

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek

W przedstawionym stanie fatycznym mamy do czynienia z prawomocnym zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodne z art. 373 Pr. up.:

„1. Sąd może orzec pozbawienie na okres od jednego do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia osoby, która ze swojej winy:

1) będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości albo

1a) faktycznie zarządzając przedsiębiorstwem dłużnika, istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie, albo

2) po ogłoszeniu upadłości nie wydała lub nie wskazała majątku, ksiąg rachunkowych, korespondencji lub innych dokumentów upadłego, w tym danych w postaci elektronicznej, do których wydania lub wskazania była obowiązana z mocy ustawy, albo

3) jako upadły po ogłoszeniu upadłości ukrywała, niszczyła lub obciążała majątek wchodzący w skład masy upadłości, albo

4) jako upadły w toku postępowania upadłościowego nie wykonała innych obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądu albo sędziego-komisarza, albo też w inny sposób utrudniała postępowanie.

1a. Mimo zaistnienia przesłanki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, sąd może oddalić wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli został złożony wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub postępowania sanacyjnego, a rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli jest nieznaczny.

2. Przy orzekaniu zakazu, o którym mowa w ust. 1, sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli.

3. Sąd może orzec pozbawienie na okres od jednego do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia osoby, wobec której:

1) już co najmniej raz ogłoszono upadłość, z umorzeniem jej długów po zakończeniu postępowania upadłościowego;

2) ogłoszono upadłość nie dawniej niż pięć lat przed ponownym ogłoszeniem upadłości.”

Tak orzeczony zakaz obejmuje zakaz prowadzenia „działalności gospodarczej na własny rachunek”, tj. takiej działalności, w której zarówno korzyści (zysk), jak i ciężary (ryzyko odpowiedzialności za długi) dotyczą bezpośrednio osoby fizycznej, która ją prowadzi (por. uchwała Sądu Najwyższego z 18 czerwca 1991 r., III CZP 40/91). W doktrynie przyjmuje się, iż zakaz ten obejmuje także działalność w formie spółki cywilnej, jawnej i komandytowej (tak J. Brol, Prawo upadłościowe po nowelizacji, s. 387 oraz K. Pietkowski, Nowa forma odpowiedzialności cywilnej). Zakaz nie obejmuje natomiast członkostwa w spółkach kapitałowych, posiadanie bowiem udziałów lub akcji w spółkach kapitałowych nie jest prowadzeniem działalności na własny rachunek (por. uchwała Sądu Najwyższego z 14 marca1995 r., III CZP 6/95).

Odpowiedzi na postawione pytania:

Czy mogę wykonywać działalność poza granicami RP?

Przedmiotowy zakaz dotyczy prawa prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RP. Brak jest rejestru wprowadzającego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w innych krajach Unii Europejskiej. Dodatkowo każde Państwo posiada swoje własne unormowania w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli założyłaby Pani działalność (z uwzględnieniem właściwych przepisów dla tej działalności) i świadczyła usługi w innym kraju na rzecz jego mieszkańców, to wydaje mi się niemożliwym stwierdzenie naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez polski sąd. Jednak wówczas miałyby zastosowanie przepisy krajowe właściwe dla miejsca rejestracji i prowadzenia działalności gospodarczej.

Jaki jest status umów z moimi klientami zawartych przed wyrokiem sądu o zakazie działalności gospodarczej?

Zgodnie z art. 746 K.c.:

„§ 1. Dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

§ 2. Przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę.

§ 3. Nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów.”

Ewentualnie okoliczność orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej może stanowić tzw. następczą niemożliwość świadczenia. Stosownie do art. 475 § 1 K.c.: „Jeżeli świadczenie stało się niemożliwe skutkiem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, zobowiązanie wygasa.”. Jednak w moim odczuciu brak jest możliwości wskazania, że orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej stanowi okoliczność, za którą dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.

Niemożliwość świadczenia nie może być utożsamiana z brakiem winy. Skutki przewidziane w przepisach art. 475 § 1 K.c. i art. 387 K.c. wystąpią wtedy, gdy niemożliwość ma charakter obiektywny, tj. wtedy, gdy nie tylko kontrahent danej umowy, ale nikt nie może wykonać określonego świadczenia. Nie wywoła ich zasadniczo niemożliwość subiektywna, która zachodzi wtedy, gdy tylko dłużnik nie może spełnić określonego świadczenia, ale może je spełnić jakakolwiek inna osoba (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – I Wydział cywilny z dnia 31 października 2017 r. I ACa 349/17). Zgodnie z art. 475 § 1 K.c. – jeżeli świadczenie stało się niemożliwe skutkiem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, zobowiązanie wygasa. Skutek ten powstaje jednak wyłącznie, jeżeli brak możliwości spełnienia świadczenia ma charakter obiektywny – świadczenia nie może spełnić nie tylko dłużnik, ale również żaden inny podmiot, a stan ten jest trwały i nieodwracalny (por. wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 30 lipca 2015 r. XVII AmE 73/14).

Orzeczenie przedmiotowego zakazu stanowi ważną przyczynę do wypowiedzenia zawartych umów. Umowy takie należałoby wypowiedzieć z tzw. ważnych powodów. Z uwagi na prawomocny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej brak jest możliwości kontynuowania współpracy. Należałoby poinformować kontrahentów co do braku możliwości kontynuowania umowy.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Warunki wystąpienia ze spółki

Jestem wspólnikiem spółki jawnej. Otrzymałam darowiznę praw i obowiązków wspólnika od mojej mamy. Zmian KRS dokonał dopiero tydzień temu. Aktualnie...

 

Czy w akcie notarialnym konieczny jest wpis, że nieruchomość będzie wykorzystywana w działalności?

Moje pytanie dotyczy zakupionej już nieruchomości, jednak w akcie nie została zawarta informacja, że budynek będzie wykorzystywany w jednoosobowej...

 

Czy mogę handlować na Allegro, nie zakładając firmy?

Działam od kilku lat w sieciach afiliacyjnych (jestem wydawcą) i rozliczam się na zasadzie ryczałtu ewidencjowanego stawką 8,5%, do tego posiadam...

 

Powrót z Anglii i kontynuowanie działalności w Polsce

Powrót z Anglii i kontynuowanie działalności w Polsce

Przez ok. 3 lata mieszkałem i pracowałem w Anglii jako sole trader (tworzenie stron internetowych). 2 lata temu postanowiłem wrócić do Polski, ale...

Hodowla i sprzedaż psów jako druga działalność gospodarcza

Hodowla i sprzedaż psów jako druga działalność gospodarcza

Prowadzimy działalność gospodarczą w formie sp. z o.o. w zakresie serwis, montaż, naprawa klimatyzacji i wentylacji PKD 43.22.Z. Prowadzimy...

Tłoczenie oleju w gospodarstwie jako działalność nierejestrowana

Tłoczenie oleju w gospodarstwie jako działalność nierejestrowana

Posiadam małe gospodarstwo ekologiczne powyżej 1 hektara, ale na KRUS-ie nie nie jestem, bo pracuję jako robotnik gospodarczy w szkole na 1/2 etatu. Zarobki...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »