Kategoria: Działalność gospodarcza

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zadłużona firma, czy jest możliwe porozumienie z ZUS?

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2016-05-20

Od 25 lat prowadzę działalność gospodarczą. Cztery lata temu dopadły mnie problemy finansowe, nie miałem z czego spłacać kredytów, składek na ZUS. Urząd skarbowy zajął mi część dochodów. Dwa lata temu niespłacone składki na ZUS trafiły do komornika i od tego czasu spłacam raty 2000 zł miesięcznie. Zawarłem ugody z bankami i spłaciłem kilka kredytów, ale jeszcze pozostały dwa, które spłacam. Rok temu uzyskałem zgodę US na spłatę zaległości w ratach i płaciłem bieżące podatki, w ten sposób zabrakło mi już na płacenie składek na ZUS. W tym roku z uwagi na czystą sytuację w US będę płacił bieżące składki na ZUS i chciałbym, aby rozłożono mi na raty zaległe składki. Czy mam szansę na takie rozwiązanie i jak doprowadzić do porozumienia z ZUS? Nie mogę pozwolić sobie na zajęcie kont bankowych, czy inne zajęcia, bo prowadzę odpowiedzialną działalność i groziłoby to zamknięciem firmy. Gdyby do tego doszło, to już bym nikomu nic nie spłacił i syn, który pracuje ze mną, straciłby pracę.

Wioletta Dyl

»Wybrane opinie klientów

Bardzo dokładnie omówione przedstawione zagadnienie, nie zostało pominięte żadne moje pytanie, argumentacja poparta przepisami prawnymi. Jedynie wydaje mi się, że cena była dosyć wysoka (300zł), ale może to wynikało z faktu, że na tle przedstawionego problemu miałam kilka pytań. Na początku się wahałam gdy dowiedziałam się ile będzie mnie kosztować porada, ale po jej przeczytaniu jakoś ją przełknęłam, gdyż odpowiedź była bardzo wyczerpująca i konkretna.
Katarzyna
Ok. Polecam w przyszłości gdy będę miał wątpliwości z pewnością skorzystam z porad.
Bartosz, 31 lat, geodeta
Rezygnuję , że swojego adwokata , który ma wąski zakres swoich usług , tutaj mam kompleksową pomoc w zakresie prawa . Zdecydowanie polecam!!!
Marcin, 46 lat
Rzeczowo i na temat. Polecam. Skożystam w przyszlosci.
Marek
Terminowo prosto merytorycznie czuję że to odpowiedź na MOJE pytanie a nie \"gotowiec\"
Małgorzata, 56 lat, Menedżer

Sytuacja rzeczywiście nie jest dla Pana dobra. Jeżeli cały czas nie płaci Pan należnych składek do ZUS, to Pana długi z tego tytułu rosną w tempie, który może Pana przerosnąć w przyszłości znacznie bardziej niż obecnie. Tym bardziej, że należności z tytułu długów to już w tej chwili nie tylko kapitał, ale liczone od nieopłaconych w terminie składek odsetki za zwłokę. Wysokość tych odsetek jest taka sama jak w przypadku zalegania przez Pana z zapłatą w terminie należnego podatku dochodowego (obecnie 8%). Ponadto proszę pamiętać, że oprócz naliczania odsetek za zwłokę, zgodnie z art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS ma prawo w takim wypadku wymierzenia dodatkowej opłaty do wysokości 100% nieopłaconych składek.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Oprócz naliczenia odsetek oraz wspomnianej opłaty dalsze konsekwencje nieopłacania składek w zakresie ubezpieczeń społecznych w terminie mogą być bardzo dolegliwe, i są to m.in.

  • koszty upomnienia,
  • kara grzywny do 5 tys. zł,
  • ustanowienie hipoteki przymusowej – na wszystkich nieruchomościach dłużnika;
  • zastaw skarbowy – należności z tytułu składek mogą być również zabezpieczone ustawowym prawem zastawu na ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika;
  • wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS – koszty prowadzenia egzekucji to ok. 16% wartości zaległości;
  • postępowanie egzekucyjne przed urzędem skarbowym – jeżeli postępowanie egzekucyjne prowadzone przez dyrektora oddziału ZUS okaże się bezskuteczne, to wtedy kieruje on tytuły wykonawcze do właściwego w sprawie naczelnika urzędu skarbowego w celu dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
  • wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.

I na koniec, proszę też pamiętać o ewentualnej odpowiedzialności Pana najbliższych, bowiem prawo przewiduje w przypadku przedmiotowych zaległości pociągnięcie do odpowiedzialności osób trzecich, którymi jest zazwyczaj rodzina lub wspólnik spółki handlowej.

Najpierw należałoby się jednak udać do ZUS i wyjaśnić sytuację, w której się Pan znalazł. Zawsze to lepiej samemu podjąć inicjatywę niż czekać, aż ZUS nas zacznie „ścigać”, ponieważ w ten sposób można uniknąć dodatkowej opłaty, o której wspomniałam (100% zaległych składek).

Może też Pan wnieść pismo z prośbą o wskazanie Pana zobowiązań wobec ZUS. Zapewne przy tej okazji zostanie wszczęte postępowanie w sprawie nieopłaconych składek, zakończone stosowną decyzją.

Mając już czarno na białym wysokość Pańskich zobowiązań wobec ZUS, można się zacząć starać o ulgę w postaci ich umorzenia (tylko dla orłów), lub rozłożenia na raty (to już bardziej możliwe) ewentualnie o odroczenie terminu płatności składek (to już chyba bez sensu).

Udzielona ulga może dotyczyć wyłącznie składek finansowanych przez Pana. Nie będzie ona obejmować składek za zatrudnionych pracowników oraz innych zatrudnionych na zasadzie umów cywilnoprawnych, które są finansowane ze środków tych osób.

Trzeba wiedzieć, że ZUS wprowadził od 1 kwietnia 2010 r. nowy tryb postępowania przy rozpatrywaniu spraw dotyczących udzielania ulg oraz umarzania należności z tytułu składek. W celu przyspieszenia załatwiania wniosków składanych w zakresie tych ulg w każdej jednostce terenowej ZUS prowadzona jest informacja, gdzie udziela się osobom zainteresowanym stosownych instrukcji, które dotyczą warunków udzielenia ulgi albo warunków umorzenia. Dzięki udzielanym informacjom dana osoba może realnie ocenić szanse skorzystania z ulg na miejscu, bez długotrwałego wymieniania pism, czy wniosków o ulgę odrzucanych z powodów braku warunków do skorzystania z takiej ulgi. Jeżeli jednak na podstawie informacji uzyskanej w oddziale Pana ZUS-u okaże się, że jest szansa na uzyskanie ulgi, to należy taki wniosek złożyć.

Wniosek może być sporządzony przez Pana osobiście, ale można też skorzystać z gotowego wzoru, tj.

  • ZUS – EOP wniosek o odroczenie terminu płatności składek,
  • ZUS – EUR wniosek o układ ratalny,
  • ZUS – EUN wniosek o umorzenie należności z tytułu składek.

Wniosek o udzielenie ulgi można też złożyć w terenowej jednostce ZUS-u osobiście, ale można też skorzystać z Internetu i złożyć go w formie elektronicznej.

Ulgi mamy następujące:

1. Odroczenie terminu płatności składek

Z uwagi na fakt, że Pan już posiada spore zaległości, odroczenie terminu płatności składek Pana nie dotyczy, ponieważ odnosi się ono do sytuacji, w których płatnik przewiduje, iż z różnych przyczyn może w niedalekiej przyszłości nie zapłacić w terminie wymaganych składek. Zatem przypadek ten dotyczy niejako przyszłości.

2. Rozłożenie na raty zaległości z tytułu niezapłaconych składek

W mojej opinii i w przypadku zaległości do ZUS, jest to dla Pana dobre rozwiązanie. Myślę, że ZUS może udzielić ulgi, z uwagi na opisaną przez Pana sytuację, ale będzie on brał pod uwagę również możliwości płatnicze no i (co zawsze czyni) stan finansów ubezpieczeń społecznych (tak jakby kiedykolwiek nie były one w katastrofalnej kondycji).

Warunki do spełnienia:

  1. w tym przypadku wniosek można złożyć zarówno przed, jak i po obowiązującym terminie płatności składek;
  2. należy wykazać, brak wystarczających środków finansowych na jednorazową spłatę długu;
  3. układem ratalnym mogą być objęte składki na ubezpieczenia społeczne, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, razem z odsetkami za zwłokę i ewentualnymi kosztami egzekucyjnymi;
  4. w przypadku płatników, którzy opłacają składki wyłącznie za siebie, układem ratalnym może być objęta pełna kwota należności, w tym również składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Osoby, wobec których toczy się postępowanie egzekucyjne, nie mogą być objęte tym rodzajem ulgi. Ale jak w każdym przypadku i tu istnieje wyjątek od reguły. Jeżeli taki dłużnik wykaże, że ulga taka przyspieszy spłatę zaległości ZUS, może się do takiego wniosku przychylić.

Wniosek o rozłożenie składek na raty

We wniosku musi Pan podać przyczyny powstania zadłużenia, a także wskazać ewentualne inne zadłużenia (np. te do US). Oprócz wniosku należy złożyć odpowiednią dokumentację umożliwiającą ocenę zasadności udzielenia ulgi, w tym m.in. dokumenty potwierdzające podstawę prawną i zakres prowadzonej działalności (np. zezwolenie na działalność, zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, wpis do ewidencji działalności gospodarczej), dokumentów dotyczących kondycji finansowej przedsiębiorstwa (np. bilans za ostatnie 3 lata obrotowe, opinia i raport biegłego z badania ostatniego bilansu, oświadczenie o stanie majątkowym w zakresie przewidywanych środków możliwych do uzyskania w wyniku kontaktów, umów itp.), a także deklaracji dłużnika, co do sposobu zabezpieczenia układu ratalnego. Może okazać się też, że będzie wymagana od Pana informacja o otrzymanej dotychczas pomocy publicznej. Tak czy inaczej zakres dostarczanej dokumentacji ustalany jest za każdym razem indywidualnie, dlatego też dobrze jest wcześniej ustalić z ZUS-em, które to dokumenty należy dostarczyć, a nawet poprosić o ich wykaz na piśmie lub na adres e-mail.

Zalety podpisania umowy

Istotnym, z punktu widzenia Pana finansów, następstwem podpisania umowy jest to, że od rozłożonych na raty składek ZUS nie na liczy odsetek za zwłokę, już od dnia następującego po dniu złożenia wniosku w niniejszej sprawie (oczywiście pod warunkiem jego przychylnego rozpatrzenia). Zamiast odsetek zostanie naliczona opłata prolongacyjna na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie Ordynacja podatkowa.

W przypadku gdyby była w tym czasie prowadzona egzekucja przeciwko Panu, uległaby ona zawieszeniu. Nic też nie stoi na przeszkodzie w otrzymaniu przez Pana zaświadczenia o niezaleganiu w płatności składek na ubezpieczenie społeczne.

Niemniej trzeba pamiętać o konieczności uregulowania kwoty odpowiadającej wysokości składek za ubezpieczonych pracowników, zleceniobiorców, które są finansowane z ich środków, wraz z odsetkami za zwłokę za okres wnioskowany, mający zostać objęty ewentualną ulgą. Także terminowo i w pełnej wysokości opłacać bieżące należności. W przypadku braku terminowej spłaty znajdzie się Pan w punkcie wyjścia, z odsetkami jak przed podpisaniem umowy, nie mówiąc o tym, że ZUS natychmiastowo podejmie działania ściągnięcia zadłużenia w drodze egzekucji.

3. Umorzenie zaległych składek

Z umorzeniem zaległych składek na ubezpieczenie społeczne będziemy mieli do czynienia w przypadkach:

  1. całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych);
  2. sytuacji rodzinnej i finansowej tylko takiego dłużnika, który opłaca składki za siebie (art. 28 ust. 3a cytowanej wyżej ustawy systemowej).

Jeżeli ZUS stwierdzi całkowitą nieściągalność należności z tytułu składek, to może podjąć decyzję o ich umorzeniu w całości lub w części (art. 28 ust. 1 ustawy systemowej).

Z całkowitą nieściągalnością należności z tytułu składek mamy do czynienia w następujących wypadkach:

  1. kiedy dłużnik zmarł i nie pozostawił żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego o łącznej wartości nieprzekraczającej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
  2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn wymienionych w art. 13 i art. 361 pkt 1 Prawa upadłościowego i naprawczego;
  3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
  4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
  5. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
  6. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zatem dłużnik musi udowodnić, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uregulować należności bez pozbawienia jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Złożona dokumentacja musi być zgodna z rzeczywistością. Wszelkie rozbieżności ze stanem faktycznym mogą być podstawą odrzucenia wniosku przez ZUS.

Proszę pamiętać, że nie ma możliwości umorzenia składek finansowanych ze środków osoby ubezpieczonej. Pracodawca musi wpłacić połowę składek na ubezpieczenie emerytalne pracownika, część na ubezpieczenie rentowe i całość składki na ubezpieczenie chorobowe.

Należy zaznaczyć, że przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla osób będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenia nie uwzględnia się okresów, za które nie zostały opłacone (ponieważ zostały umorzone) składki na ubezpieczenia.

Przedawnienie

 

1 stycznia 2012 r. weszły w życie nowe zapisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które m.in. zmieniają okres przedawnienia składek ZUS. Nowy okres przedawnienia wynosi 5 lat. Jednak zapis ten nie dotyczy zaległości powstałych przed tą datą. Należności z zaległości powstałych w płaceniu składek w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 1 stycznia 2012 r.  przedawniają się po upływie 10 lat. Termin przedawnienia liczy się od dnia, w którym stały się one wymagalne. Od tej zasady istnieją jednak wyjątki:

 

  1. nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek, które zostały zabezpieczone hipoteką lub zastawem,
  2. w razie odroczenia terminu płatności składek przez ZUS i rozłożenia należności na raty.

W razie zawarcia ewentualnej umowy o rozłożenia należności na raty między Panem a ZUS bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się. Gdyby jednak termin przedawnienia już biegł, to wówczas zawiesza się go na okres od zawarcia umowy aż do dnia terminu płatności odroczonej należności. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia, w którym ZUS podjął pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Pan o tej czynności powinien zostać zawiadomiony. Okres, na jaki został zawieszony bieg terminu przedawnienia, upływa w dniu zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Masz problem z działalnością gospodarczą? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »
{* .script("js/zaczekaj.js") *}